ਸਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਗੁਣਾ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਰੋਤਿ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਂਸृਜ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤੀਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਫਿਰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਜਨ੍ਮਸਂਸਾਰਬਨ੍ਧਨਾਤ੍ । ਸਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਰਮਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਵੇਦਾਦ੍ਯਾ ਵੇਦਕਾਰਿਣੀ
ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਜੀਵ ਜਨਮ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵੇਦ ਆਦਿ ਦੀ ਰਚਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਤਸ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਿਃ ਕਿਲ । ਗੁਣਕਰ੍ਮਵਿਧਾਨੈਸ੍ਤੁ ਕਲ੍ਪਿਤਾਨਿ ਚ ਕਿਂ ਬ੍ਰੁਵੇ
ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?
ਅਕਾਰਾਦਿਕ੍ਸ਼ਕਾਰਾਨ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਰੈਰ੍ਵਰ੍ਣੈਸ੍ਤੁ ਯੋਜਿਤੈਃ । ਅਸਂਖ੍ਯੇਯਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ
ਰਘੂ ਨੰਦਨ, 'ਅ' ਤੋਂ 'ਕ੍ਸ਼' ਤੱਕ ਦੇ ਸੁਰ ਤੇ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ।
ਰਾਮ ਉਵਾਚ ਵਿਧਿਂ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਮਾਸਤਃ । ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯੈਵ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਞ੍ਛ੍ਰੀਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪੂਜਨਂ ਤਥਾ
ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵੈਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਢੰਗ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗਾ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਪੀਠਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾਮ੍ । ਉਪਵਾਸਾਨ੍ਨਵੈਵ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਰਾਮ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਸਮਤਲ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪੀਠ ਬਣਾ ਕੇ, ਜਗਦੰਬਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ, ਤੂੰ ਨੌ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰ, ਰਾਮਾ।
ਆਚਾਰ੍ਯੋऽਹਂ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹੀਪਤੇ । ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਵਿਧਾਨਾਰ੍ਥਮੁਤ੍ਸਾਹਂ ਪ੍ਰਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਇਸ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਆਚਾਰਯ ਬਣਾਂਗਾ, ਰਾਜਨ। ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਸਤ੍ਯਂ ਮਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਂ ਪੀਠਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾਮ੍ਬਿਕਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਪੀਠ ਬਣਵਾਇਆ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਬਿਕਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੂਜਨਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਕਾਰ ਵ੍ਰਤਵਾਨ੍ ਹਰਿਃ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਮਾਸਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਗਿਰਿਵਰੇ ਤਦਾ
ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨਾ ਆਇਆ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
ਉਪਵਾਸਪਰੋ ਰਾਮਃ ਕृਤਵਾਨ੍ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਹੋਮਞ੍ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਬਲਿਦਾਨਞ੍ਚ ਪੂਜਨਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ, ਬਲੀ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਚਕ੍ਰਤੁਃ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਵ੍ਰਤਂ ਨਾਰਦਸਮ੍ਮਤਮ੍ । ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਮਧ੍ਯਰਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਦੇਵੀ ਭਗਵਤੀ ਹਿ ਸਾ
ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਾਰਦ ਜੀ ਵਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ। ਅੱਠਵੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ, ਭਗਵਤੀ ਮਾਤਾ ਆਪ ਆਈ।
ਸਿਂਹਾਰੂਢਾ ਦਦੌ ਤਤ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਤਿਪੂਜਿਤਾ । ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਸ੍ਥਿਤੋਵਾਚ ਰਾਘਵਂ ਸਾਨੁਜਂ ਗਿਰਾ
ਮਾਤਾ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਓਥੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਤਾ। ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ।
ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਚੇਦਂ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਤੋषਿਤਾ । ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਰਾਮ ਰਾਮ ਮਹਾਬਾਹੋ ਤੁष੍ਟਾऽਸ੍ਮ੍ਯਦ੍ਮ ਵ੍ਰਤੇਨ ਤੇ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕਿਹਾ:
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਸ੍ਵ ਵਰਂ ਕਾਮਂ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਨਾਰਾਯਣਾਂਸ਼ਸਮ੍ਭੂਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਂਸ਼ੇ ਮਾਨਵੇऽਨਘੇ
"ਰਾਮਾ, ਰਾਮਾ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਰਤ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਗ ਲੈ। ਤੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈਂ।"
ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਧਾਯੈਵ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਸ੍ਤ੍ਵਮਰੈਰਸਿ । ਪੁਰਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਤਨੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਵਾ ਘੋਰਞ੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
"ਰਾਵਣ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮੰਗਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਮੱਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।"
ਤ੍ਵਯਾ ਵੈ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵੇਦਾਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਹਿਤਮਿਚ੍ਛਤਾ । ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਚ੍ਛਪਰੂਪਸ੍ਤੁ ਧृਤਵਾਨ੍ਮਨ੍ਦਰਂ ਗਿਰਿਮ੍
"ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਕੱਛੂਏ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ।"
ਅਕੂਪਾਰਂ ਪ੍ਰਮਨ੍ਥਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨਪੋषਯਃ । ਕੋਲਰੂਪਂ ਪਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਨਾਗ੍ਰੇਣ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
"ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਮਥਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਕੇ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਫਿਰ ਸੂਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।"
ਧृਤਵਾਨਸਿ ਯਦ੍ਰਾਮ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਂ ਜਘਾਨ ਚ । ਨਾਰਸਿਂਹੀਂ ਤਨੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਂ ਪੁਰਾ
"ਰਾਮ, ਤੂੰ ਉਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਸਿੰਘ ਬਣ ਕੇ—"
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਂ ਰਾਮ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਵਾ ਹਤਵਾਨਸਿ ਰਾਘਵ । ਵਾਮਨਂ ਵਪੁਰਾਸ੍ਥਾਯ ਪੁਰਾ ਛਲਿਤਵਾਨ੍ਬਲਿਮ੍
"ਰਾਮ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਤੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਫਿਰ ਵਾਮਣ ਬਣ ਕੇ, ਬਲੀ ਨੂੰ ਛਲਿਆ।"
ਭੂਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਨੁਜਃ ਕਾਮਂ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਪ੍ਰਸਾਧਕਃ । ਜਮਦਗ੍ਨਿਸੁਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਵਿष੍ਣੋਰਂਸ਼ੇਨ ਸਙ੍ਗਤਃ
"ਇੰਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਬਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।"
ਕृਤ੍ਵਾਨ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਤੁ ਦਾਨਂ ਭੂਮੇਰਦਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੇ । ਤਥੇਦਾਨੀਂ ਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਜਾਤੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜ
"ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਜੰਮਿਆ।"
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਸ੍ਤੁ ਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈ ਰਾਵਣੇਨਾਤਿਪੀਡਿਤੈਃ । ਕਪਯਸ੍ਤੇ ਸਹਾਯਾ ਵੈ ਦੇਵਾਂਸ਼ਾ ਬਲਵਤ੍ਤਰਾਃ
"ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਹੋਏ, ਤੈਨੂੰ ਮੰਗਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਵਾਨਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ ਤੇ ਬੜੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ।"
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਮਚ੍ਛਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਾ ਹ੍ਯਮੀ । ਸ਼ੇषਾਂਸ਼ੋऽਪ੍ਯਨੁਜਸ੍ਤੇऽਯਂ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਨਾਸ਼ਕਃ
"ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਹੋਣਗੇ। ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੈ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।"
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋऽਤ੍ਰ ਤ੍ਵਯਾऽਨਘ । ਵਸਨ੍ਤੇ ਸੇਵਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਤਤ੍ਰਾਤਿਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ
"ਇਹ ਸਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਮ। ਤੂੰ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਹੈ।"
ਹਤ੍ਵਾऽਥ ਰਾਵਣਂ ਪਾਪਂ ਕੁਰੁ ਰਾਜ੍ਯਂ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
"ਫਿਰ, ਪਾਪੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਕਰੀਂ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰੀਂ।"
ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਗਨ੍ਤਾऽਸਿ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਪੁਨਃ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਦੇਵੀ ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੀਤਮਾਨਸਃ
"ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਂਗਾ।" ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸਮਾਪ੍ਯ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਯਾਣਂ ਦਸ਼ਮੀਦਿਨੇ । ਵਿਜਯਾਪੂਜਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਉਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ, ਫਿਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਈ।
ਕਪਿਪਤਿਬਲਯੁਕ੍ਤਃ ਸਾਨੁਜਃ ਸ਼੍ਰੀਪਤਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕਟਪਰਮਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਃ ਪੂਰ੍ਣਕਾਮਃ । ਉਦਧਿਤਟਗਤੋऽਸੌ ਸੇਤੁਬਨ੍ਧਂ ਵਿਧਾਯਾ- ਪ੍ਯਹਨਦਮਰਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਰਾਵਣਂ ਗੀਤਕੀਰ੍ਤਿਃ
ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹਰ ਥਾਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਭੋਗਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਸ ਮਹਾਂ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵਿਸ੍ਤਰਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਚ । ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨ ਤੁਲ੍ਯਾਨੀਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੁਰਾਣ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।