ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਜਯਾਰ੍ਥੇ ਨृਪਵਂਸ਼ਜਾ । ਲਾਭਾਰ੍ਥੇ ਵੈਸ਼੍ਯਵਂਸ਼ੋਤ੍ਥਾ ਮਤਾ ਵਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਜਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਨਿਆ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਲਈ, ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਕੁਨਿਆ ਰਾਜ ਲਈ, ਵਪਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕੁਨਿਆ ਲਾਭ ਲਈ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕੁਨਿਆ ਮਨਚਾਹੀ ਕਰਮ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਰਾਜਨ੍ਯੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਂਸ਼ਜਾਃ । ਵੈਸ਼੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਜਾਃ ਪੂਜ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਃ ਪਾਦਸਮ੍ਭਵੈਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਵੰਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਵਪਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਕੁਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰੁਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਂਸ਼ੋਤ੍ਥਾ ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ । ਨਵਰਾਤ੍ਰਵਿਧਾਨੇਨ ਭਕ੍ਤਿਪੂਰ੍ਵਂ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਕਾਰਿਗਰਾਂ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਹੋਵੇ, ਨਵਰਾਤਰ ਦੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼ਕ੍ਤੋ ਨਿਯਤਂ ਪੂਜਾਂ ਕਰ੍ਤੁਞ੍ਚੇਨ੍ਨਵਰਾਤ੍ਰਕੇ । ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੂਜਨਂ ਸਦਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਨਵਰਾਤਰ ਵਿਚ ਨਿਯਮਤ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਅਠਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾऽष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਾ ਮਹਾਘੋਰਾ ਯੋਗਿਨੀ ਕੋਟਿਭਿਃ ਸਹ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅਠਵੇਂ ਦਿਨ ਭਦਰਕਾਲੀ, ਜੋ ਦੱਖ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਬੇਹੱਦ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਜੋਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਤੋऽष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੂਜਨਂ ਸਦਾ । ਨਾਨਾਵਿਧੋਪਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨੈਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਠਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ।
ਪਾਯਸੈਰਾਮਿषੈਰ੍ਹੋਮੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਭੋਜਨੈਃ । ਫਲਪੁष੍ਪੋਪਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਤੋषਯੇਜ੍ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾਮ੍
ਖੀਰ, ਮਾਸ, ਹਵਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਫਲ-ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਜਗਦੰਬਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਾਸੇ ਹ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਾਨਾਂ ਨਵਰਾਤ੍ਰਵ੍ਰਤੇ ਪੁਨਃ । ਉਪੋषਣਤ੍ਰਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਥੋਕ੍ਤਫਲਦਂ ਨृਪ
ਜੋ ਨਵਰਾਤਰ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿਚ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਚ ਤਥਾऽष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਤਃ । ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਕਰਣਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਫਲਂ ਭਵਤਿ ਪੂਜਨਾਤ੍
ਸੱਤਵੇਂ, ਅਠਵੇਂ ਅਤੇ ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜਾਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਹੋਮੈਸ਼੍ਚ ਕੁਮਾਰਿਪੂਜਨੈਸ੍ਤਥਾ । ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਚੈਵ ਭੋਜਨੈਃ
ਪੂਜਾ, ਹਵਨ, ਕੁਮਾਰੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਹ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਨਵਰਾਤ੍ਰਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨੈਵ ਤੁਲ੍ਯਾਨਿ ਭੂਤਲੇ
ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਵਰਾਤਰ ਦੇ ਵਰਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
ਧਨਧਾਨ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਖਸਨ੍ਤਾਨਵृਦ੍ਧਿਦਮ੍ । ਆਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਦਂ ਚੈਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਤਥਾ
ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨ-ਧਾਨ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਖ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਵਾ ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਵਾ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਤੇਨੇਦਂ ਵਿਧਿਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯਦਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਧਨ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸੁਭਾਗਾ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਵਰਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵ੍ਰਤਸਾਧਨਾਤ੍ । ਰਾਜਭ੍ਰष੍ਟੋ ਨृਪੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਵਿਦਿਆ ਚਾਹੁੰਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ ਰਾਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਯੈਰ੍ਨੂਨਂ ਨ ਕृਤਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤੇ ਵ੍ਯਾਧਿਨੋ ਦਰਿਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਇਹ ਚੰਗਾ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਲੋਕ ਰੋਗੀ, ਗਰੀਬ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਯਾ ਭਵੇਨ੍ਨਾਰੀ ਵਿਧਵਾ ਧਨਵਰ੍ਜਿਤਾ । ਅਨੁਮਾ ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨੇਯਂ ਕृਤਵਤੀ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਬਾਂਝ, ਵਿਧਵਾ ਜਾਂ ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਝੀ ਹੋਵੇ, ਸਮਝੋ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਨਵਰਾਤ੍ਰਵ੍ਰਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨ ਕृਤਂ ਯੇਨ ਭੂਤਲੇ । ਸ ਕਥਂ ਵਿਭਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੋਦਤੇ ਚ ਤਥਾ ਦਿਵਿ
ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਵਰਾਤਰ ਦਾ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਨਾ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ।
ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਸਂਮਿਸ਼੍ਰੈਃ ਕੋਮਲੈਰ੍ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਕੈਃ । ਭਵਾਨੀ ਪੂਜਿਤਾ ਯੇਨ ਸ ਭਵੇਨ੍ਨृਪਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਕੋਮਲ ਬਿਲਵ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਵਾਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਧਿਤਾ ਯੇਨ ਸ਼ਿਵਾ ਸਨਾਤਨੀ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਿਹਾ ਸਿਦ੍ਧਿਕਰੀ ਜਗਦ੍ਵਰਾ । ਦੁਃਖਾਵृਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਯੁਤਸ਼੍ਚ ਭੂਤਲੇ ਨੂਨਂ ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਭਵਤੀਹ ਮਾਨਵਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵਾ, ਜੋ ਸਦੀਵੀ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜ਼ਰੂਰ ਦੁੱਖੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤੇ ਗਰੀਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹਰਪਦ੍ਮਜੌ ਤਥਾ ਵਹ੍ਨਿਃ ਕੁਬੇਰੋ ਵਰੁਣੋ ਦਿਵਾਕਰਃ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਮਾਪ੍ਤਿਨਨ੍ਦਿਤਾ- ਸ੍ਤਾਂ ਕਿਂ ਮਨੁष੍ਯਾ ਨ ਭਜਨ੍ਤਿ ਚਣ੍ਡਿਕਾਮ੍
ਜਿਸ ਚੰਡਿਕਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇੰਦਰ, ਹਰਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅੱਗ, ਕੁਬੇਰ, ਵਰੁਣ ਤੇ ਸੂਰਜ ਸਭ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਦੀ ਪੂਜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?
ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਮ ਮਨੁਪ੍ਰਭਾਵੈ- ਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਥੈਵ । ਯਜ੍ਞੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਮੁਦਾ ਹਰਨ੍ਤਿ ਯਨ੍ਨਾਮ ਯੁਗ੍ਮਸ਼੍ਰੁਤਿਭਿਰ੍ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾਃ
ਸ੍ਵਾਹਾ ਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਮ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਰੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯੇਚ੍ਛਯਾ ਸृਜਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਪ੍ਰਜੇਸ਼ੋ ਨਾਨਾਵਤਾਰਕਲਨਂ ਕੁਰੁਤੇ ਹਰਿਸ਼੍ਚ । ਨੂਨਂ ਕਰੋਤਿ ਜਗਤਃ ਕਿਲ ਭਸ੍ਮ ਸ਼ਮ੍ਭੁ- ਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਰ੍ਮਦਾਂ ਨ ਭਜਤੇ ਨੁ ਕਥਂ ਮਨੁष੍ਯਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਹਰਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸੁਆਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਸਿਮਰੇ?
ਨੈਕੋऽਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਭੁਵਨੇषੁ ਤਯਾ ਵਿਹੀਨੋ ਦੇਵੋ ਨਰੋऽਥ ਵਿਹਗਃ ਕਿਲ ਪਨ੍ਨਗੋ ਵਾ । ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਿਸ਼ਾਚਨਗੇषੁ ਨੂਨਂ ਯਃ ਸ੍ਪਨ੍ਦਿਤੁਂ ਭਵਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਤੋ ਯਥੇਚ੍ਛਮ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਵਤਾ, ਮਨੁੱਖ, ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਸੱਪ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਸ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇ। ਗੰਧਰਵ, ਰਾਖਸ਼, ਪਿਸਾਚ ਜਾਂ ਨਾਗ—ਜੋ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ-ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਉਸ ਮਾਂ ਦੀ ਹੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਨ ਸੇਵੇਤ ਕਸ਼੍ਚਣ੍ਡੀਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਰ੍ਥਦਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍ । ਵ੍ਰਤਂ ਤਸ੍ਯਾ ਨ ਕਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਨਰ੍ਥਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਉਹ ਚੰਡਿਕਾ, ਜੋ ਹਰ ਚਾਹਤ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ? ਚਾਰ ਲੱਖਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਮਾਂ ਲਈ ਵਰਤ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ?
ਮਹਾਪਾਤਕਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਨਵਰਾਤ੍ਰਵ੍ਰਤਂ ਚਰੇਤ੍ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨੌਰਾਤਿਆਂ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਪੁਰਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਣਿਗ੍ਦੀਨੋ ਧਨਹੀਨਃ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ । ਕੁਟੁਮ੍ਬੀ ਚਾਭਵਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕੋਸਲੇ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਣਜਾਰਾ ਸੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸੀ। ਕੋਸਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਅਪਤ੍ਯਾਨਿ ਬਹੂਨ੍ਯਸ੍ਯਾਭਵਨ੍ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪੀਡਿਤਾਨਿ ਚ । ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤੁ ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਪ੍ਰਾਪੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਬਾਲਕਾਃ
ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ, ਉਸਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੀ ਖਾਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ੍ਮ ਕਾਰ੍ਯਕਰ੍ਤਾऽਸੌ ਪਰਸ੍ਯਾਥ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਕੁਟੁਮ੍ਬਭਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਚਕਾਰਾਤਿਨਿਰਾਕੁਲਃ
ਉਹ ਘਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਆਪ ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕੁਝ ਖਾਂ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਸਦਾ ਧਰ੍ਮਰਤਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਸਦਾਚਾਰਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ । ਅਕ੍ਰੋਧਨਸ਼੍ਚ ਧृਤਿਮਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਦਸ਼੍ਚਾਨਸੂਯਕਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਦਾ, ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਥਿਰ, ਨਿਮਰ ਤੇ ਵੈਰੀ-ਰਹਿਤ ਸੀ।
ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਿਤॄਨਪ੍ਯਤਿਥੀਂਸ੍ਤਥਾ । ਭੁਞ੍ਜਾਨੇ ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗੇऽਥ ਕृਤਵਾਨ੍ਭੋਜਨਂ ਵਣਿਕ੍
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ। ਆਪਣੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾ ਕੇ, ਵਣਜਾਰਾ ਆਪ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।