ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਮਯੇ ਪੁਤ੍ਰੀ ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਪ੍ਰਿਯਾ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਸੁਪ੍ਰਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਤੇ ਦਿਵਯ ਸੀ—
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਨृਪਪੁਤ੍ਰਂ ਤਂ ਵਨਸ੍ਥਞ੍ਚ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸ਼ੂਰਂ ਕਾਮਮਿਵਾਪਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨਾਮਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਸੋਹਣਾ, ਸਾਰੇ ਲਛਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਵੀਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੀ ਕਾਮਦੇਵ ਹੋਵੇ।
ਬਨ੍ਦੀਜਨਮੁਖਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਸੁਸਙ੍ਗਤਮ੍ । ਚਕਮੇ ਮਨਸਾ ਤਂ ਵੈ ਵਰਂ ਵਰਯਿਤੁਂ ਧਿਯਾ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਜੁਬਾਨੋਂ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਣ ਲਈ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਪਈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਜਗਦਮ੍ਬਾ ਨਿਸ਼ਾਨ੍ਤਰੇ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਚੇਦਂ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਸੁਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਇੱਕ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਗਦੰਬਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਮਮ ਭਕ੍ਤਃ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਵਚਨਾਨ੍ਮਮ ਭਾਮਿਨਿ
"ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਵੀ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਹੈ, ਮੰਗ ਲੈ। ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰੇਗਾ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ।"
ਏਵਂ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਦृष੍ਟਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਰੂਪਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਅਮ੍ਬਾਯਾ ਵਚਨਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਜਹਰ੍ष ਭृਸ਼ਭਾਮਿਨੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਮਨਮੋਹਣ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ; ਮਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ।
ਉਤ੍ਥਿਤਾ ਸਾ ਮੁਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਪृष੍ਟਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਪ੍ਰਮੋਦੇ ਕਾਰਣਂ ਬਾਲਾ ਨੋਵਾਚਾਤਿਤ੍ਰਪਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠੀ, ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਵੱਡੀ ਲਜਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਦੱਸ ਸਕੀ।
ਜਹਾਸ ਮੁਦਮਾਪਨ੍ਨਾ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਸਖੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਤਦਾਨ੍ਯਾਂ ਵੈ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵृਤ੍ਤਂ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੁਪਨਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹੱਸ ਪਈ, ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਉਹ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਾਰ੍ਥਮਵਾਪੋਪਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸਖੀਯੁਕ੍ਤਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚਮ੍ਪਕੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਜੋ ਚੰਪਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਨ।
ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚਿਨ੍ਵਤੀ ਬਾਲਾ ਚਮ੍ਪਕਾਧਃਸ੍ਥਿਤਾਬਲਾ । ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਫੁੱਲ ਚੁੱਕਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਚੰਪਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਖੜੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਬਭਾषੇ ਮਧੁਰਂ ਵਚਃ । ਕੁਤੋ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਕृਤਮਾਗਮਨਂ ਤ੍ਵਯਾ
ਉਸ ਦੁਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਆਮਾ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ: "ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਜੀ?"
ਦ੍ਵਿਜ ਉਵਾਚ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਾਸ਼੍ਰਮਾਦ੍ਬਾਲੇ ਨੂਨਮਾਗਮਨਂ ਮਮ । ਜਾਤਂ ਵੈ ਕਾਰ੍ਯਯੋਗੇਨ ਕਿਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਦੁਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਬੇਟੀ, ਮੈਂ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਆਉਣਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੋ? ਦੱਸੋ ਮੈਨੂੰ।"
ਸ਼ਸ਼ਿਕਲੋਵਾਚ ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਮਹਾਭਾਗ ਵਰ੍ਣਨੀਯਂ ਕਿਮਸ੍ਤਿ ਵੈ । ਲੋਕਾਤਿਗਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣੀਯਤਮਂ ਕਿਲ
ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਜੀ, ਕੋਈ ਖਾਸ ਗੱਲ ਹੈ? ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ?"
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਧ੍ਰੁਵਸਨ੍ਧਿਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨੋ ਨृਪਃ । ਯਥਾਰ੍ਥਨਾਮਾ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਥੇ ਧ੍ਰੁਵਸੰਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਵਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਰਗਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ।"
ਤਸ੍ਯ ਲੋਚਨਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮੇ । ਯੇਨ ਦृष੍ਟੋ ਨ ਵਾਮੋਰੁ ਕੁਮਾਰਸ੍ਤੁ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਉਸਦੇ ਅੱਖਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਅਰਥ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਸੁੰਦਰ ਪੈਰ ਵਾਲੀ, ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਏਕਤ੍ਰ ਨਿਹਿਤਾ ਧਾਤ੍ਰਾ ਗੁਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਣਾ । ਗੁਣਾਨਾਮਾਕਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਮਨ੍ਯੇ ਤੇਨੈਵ ਕੌਤੁਕਾਤ੍
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਇਕੱਠੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਹੀ ਉਤਸੁਕ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਤਵ ਯੋਗ੍ਯਃ ਕੁਮਾਰੋऽਸੌ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ । ਯੋਗੋऽਯਂ ਵਿਹਿਤੋऽਪ੍ਯਾਸੀਨ੍ਮਣਿਕਾਞ੍ਚਨਯੋਰਿਵ
ਉਹ ਕੁਮਾਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪਤੀ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜ ਬਿਲਕੁਲ ਮਣੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੁਹਣਾ ਹੈ।
ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਯਾ ਮਾਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਂਦੇਸ਼ਪ੍ਰੇषਣਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਪ੍ਰੇਮਯੁਕ੍ਤਾ ਬਭੂਵ ਹ । ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਥਾਨਾਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਆਮਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸਾ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਾਨੁਰਾਗਾਦ੍ਵੈ ਮਗ੍ਨਾ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾऽਤਿਚਞ੍ਚਲਾ । ਕਾਮਬਾਣਹਤੇਵਾਸ ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮੇ
ਉਹ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਲੱਗੇ ਹੋਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਈ।
ਅਥ ਕਾਮਾਰ੍ਦਿਤਾ ਪ੍ਰਾਹ ਸਖੀਂ ਛਨ੍ਦੋऽਨੁਵਰ੍ਤਿਨੀਮ੍ । ਵਿਕਾਰਸ਼੍ਚ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਦੇਹੇ ਯਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਦਨੁ
ਫਿਰ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਮੰਨਦੀ ਸੀ, ਕਿਹਾ: "ਉਸਦੇ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਅਜ੍ਞਾਤਰਸਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਕੁਮਾਰਂ ਕੁਲਸਮ੍ਭਵਮ੍ । ਦੁਨੋਤਿ ਮਦਨਃ ਪਾਪਃ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਯਾਮਿ ਚ
"ਉਹ ਕੁਮਾਰਾ, ਜੋ ਉੱਚ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਸੁਆਦ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ—ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਮਦਨ ਦੀ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਪੀੜਾ ਸਤਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?"
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇषੁ ਵਾ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਪਞ੍ਚਬਾਣ ਇਵਾਪਰਃ । ਤਪਤੇ ਮੇ ਮਨੋऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਰਹਾਕੁਲਿਤਂ ਮृਦੁ
"ਚਾਹੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮਨ, ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਨਰਮ ਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਜਲਦਾ ਹੈ।"
ਚਨ੍ਦਨਂ ਦੇਹਲਗ੍ਨਂ ਮੇ ਵਿषਵਦ੍ਭਾਤਿ ਭਾਮਿਨਿ । ਸ੍ਰਗਿਯਂ ਸਰ੍ਪਵਚ੍ਚੈਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਪਾਦਾਸ਼੍ਚ ਵਹ੍ਨਿਵਤ੍
"ਸੋਹਣੀਏ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਲੱਗਾ ਚੰਦਨ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਹਾਰ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।"
ਨ ਚ ਹਰ੍ਮ੍ਯੇ ਵਨੇ ਸ਼ਂ ਮੇ ਦੀਰ੍ਘਿਕਾਯਾਂ ਨ ਪਰ੍ਵਤੇ । ਨ ਦਿਵਾ ਨ ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਵਾ ਨ ਸੁਖਂ ਸੁਖਸਾਧਨੈਃ
"ਨ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਨ ਝੀਲ ਦੇ ਕੋਲ, ਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਨ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਨ ਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਨ ਕਿਸੇ ਸੁਖ ਦੇ ਸਾਧਨ ਨਾਲ।"
ਨ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਨ ਚ ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਨ ਗੀਤਂ ਨ ਚ ਵਾਦਨਮ੍ । ਪ੍ਰੀਣਯਨ੍ਤਿ ਮਨੋ ਮੇऽਦ੍ਯ ਨ ਤृਪ੍ਤੇ ਮਮ ਲੋਚਨੇ
"ਨ ਬਿਸਤਰ, ਨ ਤਾਂਬੂਲ, ਨ ਗੀਤ, ਨ ਵਾਜਾ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ।"
ਪ੍ਰਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਵਨੇ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸ਼ਠਃ । ਭੀਤਾਸ੍ਮਿ ਕੁਲਲਜ੍ਜਾਯਾਃ ਪਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾ ਪਿਤੁਸ੍ਤਥਾ
"ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚਲਾਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲਾਜ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਂ।"
ਸ੍ਵਯਂਵਰਂ ਪਿਤਾ ਮੇऽਦ੍ਯ ਨ ਕਰੋਤਿ ਕਰੋਮਿ ਕਿਮ੍ । ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਯ ਕਾਮਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯ ਵੈ
"ਜੇ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਅੱਜ ਸਵਯੰਵਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।"
ਸਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਪृਥਿਵੀਪਾਲਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਸਮ੍ਭृਤਰ੍ਦ੍ਧਯਃ । ਰਮਣੀਯਾ ਨ ਮੇ ਤੇऽਦ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਹੀਨੋऽਪ੍ਯਸੌ ਮਤਃ
"ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਵੀ ਹਨ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਹੈ; ਪਰ ਅੱਜ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੀ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੈ।"
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਏਕਾਕੀ ਨਿਰ੍ਧਨਸ਼੍ਚੈਵ ਬਲਹੀਨਃ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਵਨਵਾਸੀ ਫਲਾਹਾਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਸੁਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਇਕੱਲਾ, ਗਰੀਬ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਵਾਗ੍ਬੀਜਸ੍ਯ ਜਪਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਏषਾਪ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਾ । ਸੋਪਿ ਧ੍ਯਾਨਪਰੋऽਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਜਜਾਪ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਵਾਕ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਜਪ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ; ਇਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਈ। ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਉੱਚਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਾ ਰਿਹਾ।