ਤਸ੍ਮਾਦੇਨਂ ਮਹਾਭਾਗ ਵਿਸਰ੍ਜਯ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸਪੁਤ੍ਰਾऽਹਂ ਵਸਿष੍ਯਾਮਿ ਜਾਨਕੀਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗ, ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਭੇਜੋ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ, ਜਾਨਕੀ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦਵਿਜ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਸੌ ਮੁਨਿਸ੍ਤਾਵਦ੍ਗਤ੍ਵਾ ਯੁਧਾਜਿਤਂ ਨृਪਮ੍ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਰਾਜ੍ਞੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਯੁਧਾਜਿਤ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਾਤ ਆਖੀ।
ਗਚ੍ਛ ਰਾਜਨ੍ ਯਥਾਕਾਮਂ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਨੇਯਂ ਮਨੋਰਮਾਭ੍ਯੇਤਿ ਬਾਲਪੁਤ੍ਰਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਜਾ; ਮਨੋਰਮਾ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ।
ਯੁਧਾਜਿਦੁਵਾਚ ਮੁਨੇ ਮੁਞ੍ਚ ਹਠਂ ਸੌਮ੍ਯ ਵਿਸਰ੍ਜਯ ਮਨੋਰਮਾਮ੍ । ਨ ਚ ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨੇष੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਬਲਾਤ੍ਪੁਨਃ
ਯੁਧਾਜਿਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਆਪਣਾ ਜ਼ੋਰ ਛੱਡ ਤੇ ਮਨੋਰਮਾ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦੇ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਨਾ ਅੱਜ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ऋषਿਰੁਵਾਚ ਨਯਸ੍ਵ ਯਦਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤੇ ਬਲੇਨਾਦ੍ਯ ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਯਥਾ ਧੇਨੁਂ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮੁਨੇਃ ਪੁਰਾ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਦੀ ਗਾਂ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਕਥੋਤ੍ਤਰਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਾਮਬੀਜਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਨੇਸ੍ਤਤ੍ਰਾਵਨੀਪਤਿਃ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧਂ ਸਮਾਹੂਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸੁਬੁਦ੍ਧੇऽਤ੍ਰ ਮਯਾऽਦ੍ਯ ਵਦ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਬਲਾਨ੍ਨਯਾਮਿ ਤਾਂ ਕਾਮਂ ਸਪੁਤ੍ਰਾਞ੍ਚ ਸੁਭਾषਿਣੀਮ੍
ਸਿਆਣੀਏ, ਦੱਸੋ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਰਿਪੁਰਲ੍ਪੋऽਪਿ ਨੋਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਸ਼ੁਭਮਿਚ੍ਛਤਾ । ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮੇਵ ਸਂਵृਦ੍ਧੋ ਮृਤ੍ਯਵੇ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਵੈਰੀ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਅਣਡਿੱਠਾ ਨਾ ਕਰੇ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਜ ਰੋਗ ਵਧ ਕੇ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਵੈਰੀ ਵੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਾਤ੍ਰ ਸੈਨ੍ਯਂ ਨ ਯੋਦ੍ਧਾਸ੍ਤਿ ਯੋ ਮਾਮਤ੍ਰ ਨਿਵਾਰਯੇਤ੍ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਹਨ੍ਮਿ ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਦੌਹਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਿਪੁਂ ਕਿਲ
ਇੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਫੌਜ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਜੰਗੂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕੇ। ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਤੀ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਨਿष੍ਕਣ੍ਟਕਂ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਯਤਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਬਲਾਦਹਮ੍ । ਹਤੇ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਨੂਨਂ ਨਿਰ੍ਭਯੋऽਸੌ ਭਵੇਦਿਤਿ
ਜੇ ਅੱਜ ਮੈਂ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਨਿਡਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਵਾਚ ਸਾਹਸਂ ਨ ਹਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਰਾਜਨ੍ ਮੁਨੇਰ੍ਵਚਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤਃ ਕਥਿਤਸ੍ਤੇਨ ਮਾਰਿष
ਮੁੱਖ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਮਕੜੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦਾ ਉਦਾਹਰਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਮਿਹਰਬਾਨ।
ਪੁਰਾ ਗਾਧਿਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਤਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਵਿਚਰਨ੍ਸ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਸਿष੍ਠਾਸ਼੍ਰਮਮਭ੍ਯਗਾਤ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਣਯੋਗ ਸੀ, ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਇਆ।
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਚ ਤਂ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਉਪਵਿष੍ਟੋ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮੁਨਿਨਾ ਦਤ੍ਤਵਿष੍ਟਰਃ
ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤੋ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਭੋਜਨਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਸਸੈਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜਾ ਗਾਧਿਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਖਾਣੇ ਲਈ ਸੱਦਿਆ। ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਨਨ੍ਦਿਨ੍ਯਾऽऽਸਾਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਸਸੈਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਭੋਜਨਮ੍
ਨੰਦਿਨੀ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ।
ਪ੍ਰਤਾਪਂ ਤਞ੍ਚ ਨਨ੍ਦਿਨ੍ਯਾਃ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਯਯਾਚੇ ਨਨ੍ਦਿਨੀਂ ਰਾਜਾ ਵਸਿष੍ਠਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਨੰਦਿਨੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਨੰਦਿਨੀ ਗਾਂ ਮੰਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ ਮੁਨੇ ਧੇਨੁਸਹਸ੍ਰਂ ਤੇ ਘਟੋਧ੍ਨੀਨਾਂ ਦਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਨਨ੍ਦਿਨੀਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਧੇਨੁਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਿ ਪਰਨ੍ਤਪ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਨੰਦਿਨੀ ਗਾਂ ਦੇਵੋ, ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਤਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਹੋਮਧੇਨੁਰਿਯਂ ਰਾਜਨ੍ਨ ਦਦਾਮਿ ਕਥਞ੍ਚਨ । ਸਹਸ੍ਰਞ੍ਚਾਪਿ ਧੇਨੂਨਾਂ ਤਵੇਦਂ ਤਵ ਤਿष੍ਠਤੁ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਾ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿਣ, ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹੇਗੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ ਅਯੁਤਂ ਵਾਥ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਵਾ ਦਦਾਮਿ ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਦ੍ਦੇਹਿ ਮੇ ਨਨ੍ਦਿਨੀਂ ਸਾਧੋ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਾਮਿ ਬਲਾਦਥ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਨੰਦਿਨੀ ਦੇਵੋ, ਧਰਮਵਾਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ ਕਾਮਂ ਗृਹਾਣ ਨृਪਤੇ ਬਲਾਦਦ੍ਯ ਯਥਾਰੁਚਿ । ਨਾਹਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਨਨ੍ਦਿਨੀਂ ਗृਹਾਤ੍
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਾ, ਜੇ ਮਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਅੱਜ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਨੰਦਿਨੀ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨृਪਤਿਰ੍ਭृਤ੍ਯਾਨਾਦਿਦੇਸ਼ ਮਹਾਬਲਾਨ੍ । ਨਯਧ੍ਵਂ ਨਨ੍ਦਿਨੀਂ ਧੇਨੁਂ ਬਲਦਰ੍ਪਸੁਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲਵਾਨ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਗੁਮਾਨ ਵਿਚ ਨੰਦਿਨੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਆਓ।'
ਤੇ ਭृਤ੍ਯਾ ਜਗृਹੁਸ੍ਤਾਂ ਤੁ ਹਠਾਦਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਮ੍ । ਵੇਪਮਾਨਾ ਮੁਨਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸੁਰਭਿਃ ਸਾਸ਼੍ਰੁਲੋਚਨਾ
ਉਹ ਨੌਕਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨੰਦਿਨੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਲੈ ਗਏ। ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ, ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮੁਨੇ ਤ੍ਯਜਸਿ ਮਾਂ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕਰ੍षਯਨ੍ਤਿ ਸੁਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਮ੍ । ਮੁਨਿਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਤ੍ਯਜੇ ਨਾਹਂ ਸੁਦੁਗ੍ਧਦੇ
'ਮੁਨੇ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ?' ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ, ਵਧੀਆ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।'
ਬਲਾਨ੍ਨਯਤਿ ਰਾਜਾऽਸੌ ਪੂਜਿਤੋऽਦ੍ਯ ਮਯਾ ਸ਼ੁਭੇ । ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਨ ਚੇਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਾਂ ਮਨਸਾ ਕਿਲ
ਰਾਜਾ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਦਿਲੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਮੁਨਿਨਾ ਧੇਨੁਃ ਕ੍ਰੋਧਯੁਕ੍ਤਾ ਬਭੂਵ ਹ । ਹਮ੍ਭਾਰਵਂ ਚਕਾਰਾਸ਼ੁ ਕ੍ਰੂਰਸ਼ਬ੍ਦਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਖਿਆ, ਧੇਨੂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡੱਕ ਮਾਰੀ।
ਉਦ੍ਗਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਹਾਤ੍ਤੁ ਦੈਤ੍ਯਾ ਘੋਰਤਰਾਸ੍ਤਦਾ । ਸਾਯੁਧਾਸ੍ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠੇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਃ ਕਵਚਾਵृਤਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਡਰਾਉਣੇ ਦੈਤ ਉੱਭਰ ਆਏ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ 'ਰੁੱਕੋ, ਰੁੱਕੋ' ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਹਤਂ ਤੈਸ੍ਤੁ ਨਨ੍ਦਿਨੀ ਪ੍ਰਤਿਮੋਚਿਤਾ । ਏਕਾਕੀ ਨਿਰ੍ਗਤੋ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਤਿਦੁਃਖਿਤਃ
ਉਹ ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਨੰਦਿਨੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਹਨ੍ਤ ਪਾਪੋऽਤਿਦੀਨਾਤ੍ਮਾ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਬਲਂ ਮਹਤ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਬਲਂ ਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯਂ ਮਤ੍ਵਾ ਤਪਸਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਹਾਏ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਤੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤਪ ਕਰਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ।
ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੂਨਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਮਹਾਵਨੇ । ऋषਿਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ ਗਾਧੇਯਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਂ ਵਿਧਿਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਤਕ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਪਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਾ ਕृਥਾ ਵੈਰਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਕੁਲਨਾਸ਼ਕਰਂ ਨੂਨਂ ਤਾਪਸੈਃ ਸਹ ਸਂਯੁਗਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਵੈਰ ਨਾ ਪਾਲੀਂ। ਤਪੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨੀ ਸਦਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।