ਕਾਮਦਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਪਰਮਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੂਜ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਯਾਜ੍ਞਿਕੈਃ
ਤੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਹਰ ਯਜਨ ਵਿਚ ਤੂੰ ਮੁੱਖ ਹੋਵੇਂਗਾ ਤੇ ਸਭ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਏਗਾ।
ਤ੍ਵਾਂ ਜਨਾਃ ਪੂਜਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਰਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਸ਼੍ਰਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਦਾਨਵੈਰਤਿਪੀਡਿਤਾਃ
ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਤੂੰ ਵਰ ਦਿੰਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਏਂਗਾ; ਜਦ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਲੈਣਗੇ।
ਸ਼ਰਣਸ੍ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭਵਿਤਾ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ । ਪੁਰਾਣੇषੁ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਵੇਦੇषੁ ਵਿਤਤੇषੁ ਚ
ਤੂੰ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣੇਗਾ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਨੁੱਖ; ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਵੀ।
ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਪੂਜ੍ਯਤਮਃ ਕਾਮਂ ਕੀਰ੍ਤਿਸ੍ਤਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਯਦਾ ਯਦਾ ਹਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਗ੍ਲਾਨਿਰ੍ਭਵਤਿ ਭੂਤਲੇ
ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗੀ; ਜਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਘਟ ਹੋਵੇਗੀ।
ਤਦਾਂਸ਼ੇਨਾਵਤੀਰ੍ਯਾਸ਼ੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਰਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਅਵਤਾਰਾਃ ਸੁਵਿਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਤਵ ਭਾਗਸ਼ਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਰਾਹੀਂ ਤੁਰੰਤ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਤੇਰੇ ਅਵਤਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ।
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਧਰਾਯਾਂ ਵੈ ਮਾਨਨੀਯਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਅਵਤਾਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨਾਨਾਯੋਨਿषੁ ਮਾਧਵ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਵਣਗੇ; ਹਰੇਕ ਅਵਤਾਰ ਵਿਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਮਾਧਵ।
ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਭਵਿਤਾ ਮਧੁਸੂਦਨ । ਅਵਤਾਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤੇ ਸਹਚਾਰਿਣੀ
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ; ਹਰ ਅਵਤਾਰ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਮਾਂਸ਼ੇਨ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਪ੍ਰਸਾਧਿਨੀ । ਵਾਰਾਹੀ ਨਾਰਸਿਂਹੀ ਚ ਨਾਨਾਭੇਦੈਰਨੇਕਧਾ
ਉਹ ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕਰੇਗੀ; ਵਾਰਾਹੀ, ਨਰਸਿੰਹੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ।
ਨਾਨਾਯੁਧਾਃ ਸ਼ੁਭਾਕਾਰਾਃ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਮਣ੍ਡਿਤਾਃ । ਤਾਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਦਾ ਵਿष੍ਣੋ ਸੁਰਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਮਾਧਵ
ਕਈ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਸੁਭਾਵਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰੇਗਾ, ਹੇ ਮਾਧਵ।
ਸਾਧਯਿष੍ਯਸਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਦ੍ਦਤ੍ਤਵਰਦਾਨਤਃ । ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਵਮਨ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਗਰ੍ਵਲੇਸ਼ਤਃ
ਤੂੰ ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਵਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਘਮੰਡ ਨਾਲ, ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੀਂ।
ਪੂਜਨੀਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਮਾਨਨੀਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਨੂਨਂ ਤਾ ਭਾਰਤੇ ਖਣ੍ਡੇ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਿਸਚਿਤ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੰਡ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਪੂਜਿਤਾਃ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸੁ ਚ । ਤਾਸਾਂ ਤਵ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਦਖਿਲੇष੍ਵਪਿ
ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ; ਤੇਰੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗੀ।
ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਸਪ੍ਤਸ੍ਵਪਿ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਭੁਵਿ ਮਣ੍ਡਲੇ । ਤਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਵੈ ਮਹਾਭਾਗ ਮਾਨਵਾ ਭੁਵਿ ਮਣ੍ਡਲੇ
ਉਹ ਸੱਤਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੀਆਂ; ਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗ, ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ।
ਅਰ੍ਚਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਾਞ੍ਛਾਰ੍ਥਂ ਸਕਾਮਾਃ ਸਤਤਂ ਹਰੇ । ਅਰ੍ਚਾਸੁ ਚੋਪਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਨਾਨਾਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ, ਹੇ ਹਰੀ; ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿਚ, ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ।
ਪੂਜਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦੋਕ੍ਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਨਾਮਜਪੈਸ੍ਤਥਾ । ਮਹਿਮਾ ਤਵ ਭੂਰ੍ਲੋਕੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਚ ਮਧੁਸੂਦਨ
ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਆਏ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਜਪ ਕੇ ਪੂਜਣਗੇ; ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪੂਜਨਾਦ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਵृਦ੍ਧਿਮੇष੍ਯਤਿ ਮਾਨਵੈਃ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਾਨ੍ਵਾਣੀ ਵਿਰਰਾਮ ਖਸਮ੍ਭਵਾ
ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਨੁੱਖ ਵਧਦੇ ਜਾਣਗੇ; ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਵਾਣੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ।
ਭਗਵਾਨਪਿ ਪ੍ਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਹ੍ਯਭਵਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਦਿਵ । ਸਮਾਪ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਜ੍ਞਂ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਹਣੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਆਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਵਿਸਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਮੁਨੀਨਥ । ਜਗਾਮਾਨੁਚਰੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਗਰੁੜ ਝੰਡਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ੍ਵਾਨਿ ਸ੍ਵਾਨਿ ਚ ਧਿष੍ਣ੍ਯਾਨਿ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਰਾਸ੍ਤਤਃ । ਮੁਨਯੋ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਯਯੁਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਃ ਕਾਮਂ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ਪਾਵਨਾਨਥ
ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਣੀਂ ਪਰਮਵਿਸ਼ਦਾਂ ਵ੍ਯੋਮਜਾਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਰਮ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਕृਤਿਵਿषਯੇ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਸ਼੍ਚ ਜਾਤਃ । ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦ੍ਵਿਜਮੁਨਿਗਣਾਃ ਪੂਜਨਂ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਾ- ਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਾਮਂ ਨਿਖਿਲਫਲਦਂ ਚਾਗਮੋਕ੍ਤਂ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸੁੱਚੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਆਈ ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਵਾਣੀ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਭਗਤੀ ਜਾਗ ਪਈ। ਸਾਰੇ ਦੁਜਨਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਹਰ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਯੁਧਾਜਿਦ੍ਵੀਰਸੇਨਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਂ ਸਜ੍ਜੀਭਵਨਮ੍ ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਵੈ ਹਰਿਣਾ ਕ੍ਲृਪ੍ਤੋ ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਦ੍ਵਿਜ । ਮਹਿਮਾਨਂ ਤਥਾਮ੍ਬਾਯਾ ਵਦ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਮਮ
ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੁਜਨਮੇ, ਮੈਂ ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਯਜਨ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣ ਲਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਫਿਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਵੈ ਕੁਰ੍ਵੇ ਮਖਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਵ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਚ ਪਾਵਨਃ
ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਸੁਣ ਲਏ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਕਥਯਾਮਿ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਚਰਿੱਤਰ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਕੋਸਲੇषੁ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਪੁष੍ਯਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਧ੍ਰੁਵਸਨ੍ਧਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਕੋਸਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਪੁਸ਼ਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਹਿਤੇ ਰਤਃ । ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸਮृਦ੍ਧਾਯਾਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਧਰਮੀ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਸ੍ਵਾਂ ਸ੍ਵਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਤੋऽਭਵਨ੍
ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਜਨਮੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਨ ਚੌਰਾਃ ਪਿਸ਼ੁਨਾ ਧੂਰ੍ਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ਚ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ । ਦਮ੍ਭਾਃ ਕृਤਘ੍ਨਾ ਮੂਰ੍ਖਾਸ਼੍ਚ ਵਸਨ੍ਤਿ ਕਿਲ ਮਾਨਵਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਚੋਰ, ਚੁਗਲਖੋਰ ਜਾਂ ਠੱਗ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਦੋਖੀ, ਅਹਿਸਾਨਫਰਾਮੋਸ਼ ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਏਵਂ ਵੈ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਨृਪਸ੍ਯ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮ । ਦ੍ਵੇ ਪਤ੍ਨ੍ਯੌ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਹ੍ਯਾਸਤੁਃ ਕਾਮਭੋਗਦੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ।
ਮਨੋਰਮਾ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਸੁਰੂਪਾऽਤਿਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਲੀਲਾਵਤੀ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਚ ਸਾऽਪਿ ਰੂਪਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਮਨੋਰਮਾ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੀ। ਲੀਲਾਵਤੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।