ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯਾਮਿਤਤੇਜਸਃ । ਸਾਸ਼੍ਰੁਕਣ੍ਠੋऽਤਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤੋ ਬਭੂਵ ਜਨਮੇਜਯਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਵਿਅਾਸ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਜੋ ਅਤੁੱਟ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜਨਮੇਜਯਾ ਦੀ ਗਲੂ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਧਿਗਿਦਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮੇऽਦ੍ਯ ਪਿਤਾ ਮੇ ਨਰਕੇ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਤ੍ਕਰੋਮਿ ਯਥੈਵਾਦ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਯਾਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਾਸੁਤਃ
'ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਪਿਉ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਮੈਂ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਉੱਤਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਜਿਵੇਂ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਜਾਵੇ।'
ਵਿष੍ਣੁਨਾਨੁष੍ਠਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਰਾਜੋਵਾਚ ਹਰਿਣਾ ਤੁ ਕਥਂ ਯਜ੍ਞਃ ਕृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਿਤਾਮਹ । ਜਗਤ੍ਕਾਰਣਰੂਪੇਣ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ?
ਕੇ ਸਹਾਯਾਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕੇ ਮਹਾਮਤੇ । ऋਤ੍ਵਿਜੋ ਵੇਦਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਸ੍ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਨ੍ਤਪ
ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੌਣ ਸਹਾਇਕ ਸੀ? ਕਿਹੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਹੜੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ? ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਰੋਮ੍ਯਹਂ ਯਜ੍ਞਂ ਵਿਧਿਦृष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਕृਤਂ ਯਾਗਮਮ੍ਬਿਕਾਯਾਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਮੈਂ ਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਵਲੋਂ ਅੰਬਿਕਾ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਯਜਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਰਾਜਞ੍ਛृਣੁ ਮਹਾਭਾਗ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਯਥਾ ਭਗਵਤਾ ਯਜ੍ਞਃ ਕृਤਸ਼੍ਚ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਃ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਾ ਯਦਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤੀਸ਼੍ਚ ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ । ਕਾਜੇਸ਼ਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਜਾਤਾ ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਛੱਡੀ ਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਸੋਹਣੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਹਾਰ੍ਣਵਂ ਘੋਰਂ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਵਿਬੁਧੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਚਕ੍ਰੁਃ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਵਾਸਾਰ੍ਥਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਧਰਾਂ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸਣ ਲਈ ਥਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਆਧਾਰਸ਼ਕ੍ਤਿਰਚਲਾ ਮੁਕ੍ਤਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸ੍ਵਯਂ ਤਤਃ । ਤਦਾਧਾਰਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਜਾਤਾ ਧਰਾ ਮੇਦਃਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਫਿਰ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਡੋਲ ਆਧਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਛੱਡੀ। ਉਹ ਆਧਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਦ (ਹੱਡੀ ਦਾ ਗੂਦਾ) ਸੀ, ਧਰਤੀ ਬਣ ਕੇ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਮਧੁਕੈਟਭਯੋਰ੍ਮੇਦਃ ਸਂਯੋਗਾਨ੍ਮੇਦਿਨੀ ਸ੍ਮृਤਾ । ਧਾਰਣਾਚ੍ਚ ਧਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਵਿਸ੍ਤਾਰਯੋਗਤਃ
ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਮੈਦ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੈਦਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਧਰਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹੀ ਚਾਪਿ ਮਹੀਯਸ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਧृਤਾ ਸਾ ਸ਼ੇषਮਸ੍ਤਕੇ । ਗਿਰਯਸ਼੍ਚ ਕृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਧਾਰਣਾਰ੍ਥ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਾਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ।
ਲੋਹਕੀਲਂ ਯਥਾ ਕਾष੍ਠੇ ਤਥਾ ਤੇ ਗਿਰਯਃ ਕृਤਾਃ । ਮਹੀਧਰੋ ਮਹਾਰਾਜ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਵਿਬੁਧੈਰ੍ਜਨੈਃ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕੀਲ ਜੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪਹਾੜ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ, ਮਹੀਧਰ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤਰੂਪਮਯੋ ਮੇਰੁਰ੍ਬਹੁਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤਰਃ । ਕृਤੋ ਮਣਿਮਯੈਃ ਸ਼ृਙ੍ਗੈਃ ਸ਼ੋਭਿਤਃ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਃ
ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਕਈ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਮਰੀਚਿਰ੍ਨਾਰਦੋऽਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਲਹਃ ਕ੍ਰਤੁਃ । ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਵਸਿष੍ਠ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਥਿਤਾਃ ਸੁਤਾਃ
ਮਰੀਚੀ, ਨਾਰਦ, ਅਤ੍ਰਿ, ਪੁਲਸਤ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਦਕ੍ਸ਼ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ—ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਮਰੀਚੇਃ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਜਾਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ । ਤਾਭ੍ਯੋ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜਨਮੇ। ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀਆਂ ਤੇਰਾਂ ਧੀਆਂ ਤੋਂ ਕਈ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਕਾਸ਼੍ਯਪੀ ਸृष੍ਟਿਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿਵਿਸ੍ਤਰਾ । ਮਨੁष੍ਯਪਸ਼ੁਸਰ੍ਪਾਦਿਜਾਤਿਭੇਦੈਰਨੇਕਧਾ
ਫਿਰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ, ਪਸ਼ੂ, ਸੱਪ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਰ੍ਧਦੇਹਾਤ੍ਤੁ ਮਨੁਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੋऽਭਵਤ੍ । ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਤਥਾ ਨਾਰੀ ਸਞ੍ਜਾਤਾ ਵਾਮਭਾਗਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅੱਧੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਸ੍ਵਾਇੰਭਵ ਮਨੁ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਖੱਬੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਜਨਮੀ।
ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੋਤ੍ਤਾਨਪਾਦੌ ਸੁਤੌ ਤਸ੍ਯਾ ਬਭੂਵਤੁਃ । ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਃ ਕਨ੍ਯਾ ਵਰਾਰੋਹਾ ਹ੍ਯਭਵਨ੍ਨਤਿਸੁਨ੍ਦਰੀਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਤੇ ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦ, ਹੋਏ। ਤਿੰਨ ਬੇਹੱਦ ਸੋਹਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ।
ਏਵਂ ਸृष੍ਟਿਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ । ਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਞ੍ਚ ਮੇਰੁਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚ ਕੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੇਰੂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ ਬਣਾਇਆ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੂ ਰਮਾਰਮਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕ੍ਰੀਡਾਸ੍ਥਾਨਂ ਸੁਰਮ੍ਯਞ੍ਚ ਸਰ੍ਵਲੋਕੋਪਰਿਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸੁਖਦਾਈ ਵੈਕੁੰਠ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੈ ਤੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਥਾਂ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵੋऽਪਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਕੈਲਾਸਾਖ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਹ । ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਭੂਤਗਣਂ ਵਿਜਹਾਰ ਯਥਾਰੁਚਿ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮ ਠਿਕਾਣੇ ਕੈਲਾਸ ਦਾ ਸਥਾਪਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਸਦੇ ਰਹੇ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੋ ਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰੋਪਰਿ ਕਲ੍ਪਿਤਃ । ਤਚ੍ਚ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਸਵਰਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਇਹ ਥਾਂ, ਕਈ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਵਾਸ ਬਣਿਆ।
ਸਮੁਦ੍ਰਮਥਨਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਾਰਿਜਾਤਸ੍ਤਰੁਤ੍ਤਮਃ । ਚਤੁਰ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਨਾਗਃ ਕਾਮਧੇਨੁਸ਼੍ਚ ਕਾਮਦਾ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਥਨ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪਾਰਿਜਾਤ ਰੁੱਖ, ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਮਧੇਨੁ ਗਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਉਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਾਸ੍ਤਥਾਸ਼੍ਵੋ ਵੈ ਰਮ੍ਭਾਦ੍ਯਪ੍ਸਰਸਸ੍ਤਥਾ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣੋਪਾਤ੍ਤਮਖਿਲਂ ਜਾਤਂ ਵੈ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭੂषਣਮ੍
ਉੱਚੈਸ਼੍ਰਵਾ ਘੋੜਾ, ਰੰਭਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਆਏ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਲੈ ਲਏ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਬਣ ਗਏ।
ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਸ਼੍ਚ ਸਾਗਰਾਚ੍ਚ ਸਮੁਦ੍ਬਭੌ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਿਤੌ ਵਿਰਾਜੇਤੇ ਦੇਵੌ ਬਹੁਗਣੈਰ੍ਵृਤੌ
ਧਨਵੰਤਰੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਕਈ ਸੰਗਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਸृष੍ਟਿਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਦੇਵਤਿਰ੍ਯਙ੍ਮਨੁष੍ਯਾਦਿਭੇਦੈਰ੍ਵਿਵਿਧਕਲ੍ਪਿਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤਿੰਨ ਤਰਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਦੇਵ, ਪਸ਼ੂ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਣਾਈ ਗਈ।
ਅਣ੍ਡਜਾਃ ਸ੍ਵੇਦਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਚੋਦ੍ਭਿਜ੍ਜਾਸ਼੍ਚ ਜਰਾਯੁਜਾਃ । ਚਤੁਰ੍ਭੇਦੈਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਜੀਵਾਃ ਕਰ੍ਮਯੁਤਾਃ ਕਿਲ
ਜੀਵ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਏ: ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ, ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ, ਅੰਕੁਰਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਜਣਨੀ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਸृष੍ਟਿਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਵਿਹਾਰਂ ਸ੍ਵੇषੁ ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤੇ ਸਰ੍ਗੇ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਰਚ੍ਯੁਤਃ । ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸਮਂ ਤਤ੍ਰ ਚਿਕ੍ਰੀਡ ਭੁਵਨੇ ਸ੍ਵਕੇ
ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਚਲ ਪਈ, ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਸਮਯੇ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਪੁਰਾ । ਸੁਧਾਸਿਨ੍ਧੁਸ੍ਥਿਤਂ ਦ੍ਵੀਪਂ ਸਸ੍ਮਾਰ ਮਣਿਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮਣੀ-ਮੰਡਿਤ ਟਾਪੂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।