ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਞ੍ਚ ਵਰਣਂ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦ੍ਯ ਚ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਧ੍ਵਰ੍ਯੁਸ੍ਤਥਾ ਹੋਤਾ ਪ੍ਰਸ੍ਤੋਤਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਧਵਰਯੁ, ਹੋਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੋਤਾ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਗਾਤਾ ਪ੍ਰਤਿਹਰ੍ਤਾ ਚ ਸਭ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਪੂਜਨੀਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਮਨਸੈਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਦਗਾਤਾ, ਪ੍ਰਤਿਹਰਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾਤੀ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣੋऽਪਾਨਸ੍ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਨਃ ਸਮਾਨੋਦਾਨ ਏਵ ਚ । ਪਾਵਕਾਃ ਪਞ੍ਚ ਏਵੈਤੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾ ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ, ਵਿਆਨ, ਸਮਾਨ ਤੇ ਉਦਾਨ—ਇਹ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦੀ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਣੋऽਪਾਨਸ਼੍ਚਾਹਵਨੀਯਕਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਨਃ ਸਮਾਨਸ਼੍ਚਾਵਸਥ੍ਯਕਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਾਣ ਗਾਰਹਪਤਿਆ ਅੱਗ ਹੈ, ਅਪਾਨ ਆਹਵਨੀਯਾ ਹੈ, ਵਿਆਨ ਦਕਸ਼ਿਨਾ ਅੱਗ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਨ ਆਵਸਥਿਆ ਅੱਗ ਹੈ।
ਸਭ੍ਯੋਦਾਨਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਪਾਵਕਾਃ ਪਰਮੋਤ੍ਕਟਾਃ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਞ੍ਚ ਮਨਸਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਪਰਮਂ ਸ਼ੁਚਿ
ਉਦਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਅੱਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਭੇਟ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਰਗੁਣ, ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨ ਏਵ ਤਦਾ ਹੋਤਾ ਯਜਮਾਨਸ੍ਤਥੈਵ ਤਤ੍ । ਯਜ੍ਞਾਧਿਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਚ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਨ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਹੀ ਯਜਮਾਨ ਹੈ; ਯਜਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਗੁਣ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਫਲਦਾ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਦਾ ਨਿਰ੍ਵੇਦਦਾ ਸ਼ਿਵਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਖਿਲਾਧਾਰਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਸਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਤੇ ਚੰਗੀਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੈ।
ਤਦੁਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਹੁਨੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਗ੍ਨਿषੁ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਰਾਲਮ੍ਬਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਾਨਪਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਉਸ ਮਨੋਰਥ ਨਾਲ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਫਿਰ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਾਧਾਰ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ।
ਕੁਣ੍ਡਲੀਮੁਖਮਾਰ੍ਗੇਣ ਹੁਨੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੇ । ਸ੍ਵਾਨੁਭੂਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਯਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਭੂਤਾਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਕੁੰਡਲੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਰੂਪ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ।
ਸਮਾਧਿਨੈਵ ਯੋਗੇਨ ਧ੍ਯਾਯੇਚ੍ਚੇਤਸ੍ਯਨਾਕੁਲਃ । ਸਰ੍ਵਭੂਤਸ੍ਥਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਚਾਤ੍ਮਨਿ
ਸਮਾਧੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਮਨ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਆਤਮਾ ਤੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਯਦਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਤਦਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਭੂਯਾਤ੍ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪਿਣੀਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਚੰਗੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸੱਚ-ਚਿੱਤ-ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਮਾਯਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦਗ੍ਧਂ ਭਵਤਿ ਭੂਮਿਪ । ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਕਰ੍ਮਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਯਾਵਦ੍ਦੇਹਂ ਚ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਿਰਫ਼ ਜਿਹੜਾ ਕਰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਜਦ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਜਾਤੋ ਮृਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਭਵੇਤ੍ਤਾਤ ਯੋ ਭਜੇਜ੍ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾਮ੍
ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਰਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਜਗਤ ਮਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਧ੍ਯੇਯਾ ਸ਼੍ਰੀਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਾ ਚੈਵ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਗੁਰੁਵਾਕ੍ਯਾਨੁਸਾਰਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੇ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਰੀ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਸੁਣਨਾ ਤੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ।
ਰਾਜਨ੍ਨੇਵਂ ਕृਤੋ ਯਜ੍ਞੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਨ੍ਯੇ ਯਜ੍ਞਾਃ ਸਕਾਮਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਯੋਨ੍ਮੁਖਾਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਯਜਨ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਯਜਨ, ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ, ਘਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮੇਨ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਕਾਮੋ ਯਜੇਦਿਤਿ । ਵੇਦਾਨੁਸ਼ਾਸਨਂ ਚੈਤਤ੍ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਮृਤ੍ਯੁਲੋਕਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਚ ਯਥਾਮਤਿ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਮਾਨਸਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਯਜ੍ਞੋऽਪ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯ ਏਵ ਸਃ
ਜਦੋਂ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮੁਤਾਬਕ ਮੌਤ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਮਾਨਸ ਯਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਾਧਿਤੁਂ ਯੋਗ੍ਯੋ ਮਖੋऽਸੌ ਜਯਮਿਚ੍ਛਤਾ । ਤਾਮਸਸ੍ਤੁ ਕृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਪਯਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਯਾਧੁਨਾ
ਉਹ ਯਜਨ, ਜੇਤੂ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਰਪ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤਾਮਸਕ ਸੀ।
ਵੈਰਂ ਨਿਰ੍ਵਾਹਿਤਂ ਰਾਜਂਸ੍ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਯਤ੍ਕृਤੇ ਨਿਹਤਾਃ ਸਰ੍ਪਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾऽਗ੍ਨੌ ਕੋਟਿਸ਼ਃ ਪਰੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਕਸ਼ਕ ਦੇ ਮੰਦ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਹੋਰ ਸੱਪ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਦੇਵੀਯਜ੍ਞਂ ਕੁਰੁष੍ਵਾਦ੍ਯ ਵਿਤਤਂ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਯਃ ਕृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸृष੍ਟ੍ਯਾਦੌ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਹੁਣ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਧਵਤ ਵਿਤਤ ਦੇਵੀ ਯਜਨ ਕਰੋ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਿਧਿਂ ਤੇ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਿਧਿਜ੍ਞਾ ਵੇਦਵਿਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ।
ਦੇਵੀਬੀਜਵਿਧਾਨਜ੍ਞਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਾਰ੍ਗਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ । ਯਾਜਕਾਸ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਜਮਾਨਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਹਿ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਬੀਜ ਦੀ ਵਿਧੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਮੰਤਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ; ਉਹ ਯਜਕ ਹੋਣਗੇ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਯਜਮਾਨ ਹੋਵੋਗੇ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞਂ ਵਿਧਾਨੇਨ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਯ਼ਂ ਮਖਾਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸਮੁਦ੍ਧਰ ਮਹਾਰਾਜ ਪਿਤਰਂ ਦੁਰ੍ਗਤਿਙ੍ਗਤਮ੍
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਯਜਨ ਤੋਂ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਦੇ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬਚਾਓ।
ਵਿਪ੍ਰਾਵਮਾਨਜਂ ਪਾਪਂ ਦੁਰ੍ਘਟਂ ਨਰਕਪ੍ਰਦਮ੍ । ਤਥੈਵ ਸ਼ਾਪਜੋ ਦੋषਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਤਵਾਨਘ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਪ, ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਨਰਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਆਇਆ ਦੋਸ਼, ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ।
ਤਥਾ ਦੁਰ੍ਮਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਦਂਸ਼ੇਨ ਭੂਭੁਜਾ । ਅਨ੍ਤਰਾਲੇ ਤਥਾ ਮृਤ੍ਯੂਰ੍ਨ ਭੂਮੌ ਕੁਸ਼ਸਂਸ੍ਤਰੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਡੱਸ ਲਿਆ ਤੇ ਉਹ ਮਾੜੀ ਮੌਤ ਮਰਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ, ਨਾ ਹੀ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਆਈ।
ਨ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਨ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਮਰਣਂ ਤੇ ਪਿਤੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੌਧੇ ਜਾਤਂ ਕੁਰੂਦ੍ਵਹ
ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਿਆਂ; ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵਧੀਆ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਉ ਦੀ ਮੌਤ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ।
ਕृਪਣਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨਰਕਸ੍ਯ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਤਤ੍ਰੈਕਂ ਕਾਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਨ ਜਾਤਂ ਚਾਤਿਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਨਰਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਇਕੋ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੀ ਦੁਲੱਭ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ।
ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਃਪ੍ਰਾਣੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਸਮਾਗਤਮ੍ । ਸਾਧਨਾਨਾਮਭਾਵੇऽਪਿ ਹ੍ਯਵਸ਼ਸ਼੍ਚਾਤਿਸਙ੍ਕਟੇ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਿੰਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਆਉਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਬੇਬਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਾਯਾਤਿ ਮਨਸਾ ਨਿਰ੍ਮਲੇਨ ਵੈ । ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਤ੍ਮਕੋ ਦੇਹੋ ਮਮ ਕਿਞ੍ਚਾਤ੍ਰ ਦੁਃਖਦਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਾਗ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ—'ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਹੈ?'
ਪਤਤ੍ਵਦ੍ਯ ਯਥਾਕਾਮਂ ਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣੋऽਵ੍ਯਯਃ । ਨਾਸ਼ਾਤ੍ਮਕਾਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਤਤ੍ਰ ਕਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾ
'ਅੱਜ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਇਹ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਹਾਂ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹਾਂ; ਜਦ ਤੱਤ ਆਪ ਹੀ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿਹੜੀ ਰੋਣਾ?'