ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਤਿਸਮ੍ਪੁष੍ਟਾਂਸ਼੍ਚੁਕੋਪ ਮਘਵਾ ਤਦਾ । ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਤਸ੍ਯ ਵਜ੍ਰੇਣ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਰਸਾ ਹਰਿਃ
ਜਦੋਂ ਦੈਤਿਆ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਏ, ਮਘਵਨ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ, ਤੇ ਹਰੀ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੇ ਸਿਰ ਵਜਰ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।
ਕ੍ਰਿਯਾਵੈਗੁਣ੍ਯਮਤ੍ਰੈਵ ਕਰ੍ਤृਭੇਦਾਦਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਨੋਚੇਤ੍ਪਞ੍ਚਾਲਰਾਜੇਨ ਰੋषੇਣਾਪਿ ਕृਤਾ ਕ੍ਰਿਯਾ
ਇਥੇ ਕਰਮ ਦੀ ਖਾਮੀ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਤਾ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਕਰਕੇ ਸੀ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਪਾਦਨਾਯ ਚ । ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵੇਦਿਮਧ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ
ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਲਈ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਵੀ ਵੇਦੀ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਪੁਰਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰੇष੍ਟਿਸ੍ਤੁ ਕृਤਾ ਯਦਾ । ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਯਜਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
ਅਤਃ ਕ੍ਰਿਯਾ ਕृਤਾ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਦਾ ਸਰ੍ਵਥਾ ਭਵੇਤ੍ । ਅਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਪਰਿਤਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਥਾ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕਰਮ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਉਲਟ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਯਥਾ ਯਜ੍ਞੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵੈਗੁਣ੍ਯਯੋਗਤਃ । ਵਿਪਰੀਤਂ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਸ੍ਤੇ ਦੁਰੋਦਰੇ
ਜਿਵੇਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਕਿਸੇ ਖਾਮੀ ਕਰਕੇ, ਉਲਟ ਨਤੀਜਾ ਆਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਜੂਏ ਵਿਚ ਹਾਰ ਗਏ।
ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਤਥਾ ਰਾਜਨ੍ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਚ ਤਥਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਤਥਾਨ੍ਯੇਪ੍ਯਨੁਜਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਭਰਾ ਵੀ ਨੇਕ ਸਨ।
ਕੁਦ੍ਰਵ੍ਯਯੋਗਾਦ੍ਵੈਗੁਣ੍ਯਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਖੇऽਥਵਾ । ਸਾਭਿਮਾਨੈਃ ਕृਤਾਦ੍ਵਾਪਿ ਦੂषਣਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਗਲਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਮੀ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਵਿਚ ਦੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਸ੍ਤੁ ਮਹਾਰਾਜ ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਵੈ ਮਖਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਵੈਖਾਨਸਮੁਨੀਨਾਂ ਹਿ ਵਿਹਿਤੋऽਸੌ ਮਹਾਮਖਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਤਵਿਕ ਯਜਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੈਖਾਨਸ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਭੋਜਨਂ ਯੇ ਵੈ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤਾਪਸਾਃ । ਨ੍ਯਾਯਾਰ੍ਜਿਤਞ੍ਚ ਵਨ੍ਯਞ੍ਚ ਤਥਾ ऋष੍ਯਂ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍
ਜੋ ਤਪस्वੀ ਸਦਾ ਸਾਤਵਿਕ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—
ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਪਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਯੂਪਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਾਃ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਧਿਕਾ ਮਖਾ ਰਾਜਨ੍ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾਃ ਪਰਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਾ ਦੀ ਭੇਟ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਯੂਪ ਰੀਤੀਆਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਯਜਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਾਤਵਿਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜਸਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਬਹੁਲਾਃ ਸਯੂਪਾਸ਼੍ਚ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਾਃ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵਿਸ਼ਾਞ੍ਚੈਵ ਸਾਭਿਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਵੈ ਮਖਾਃ
ਰਾਜਸੀ ਯਜਨ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਯੂਪ ਲਗਾ ਕੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਯਜਨ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮਸਾ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਵੈ ਸਕ੍ਰੋਧਾ ਮਦਵਰ੍ਧਕਾਃ । ਸਾਮਰ੍षਾਃ ਸਂਸ੍ਕृਤਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾ ਮਖਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਤਾਮਸੀ ਯਜਨ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਸ਼ਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਰੋਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤੇ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਮੁਨੀਨਾਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾਮਾਨਾਂ ਵਿਰਕ੍ਤਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਮਾਨਸਸ੍ਤੁ ਸ੍ਮृਤੋ ਯਾਗਃ ਸਰ੍ਵਸਾਧਨਸਂਯੁਤਃ
ਜੋ ਮੁਨੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਵਿਰਕਤ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਯਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੇषੁ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ੍ਯੂਨਂ ਭਵੇਦਪਿ । ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਵਾऽਪਿ ਕ੍ਰਿਯਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ੍ਤਥਾ
ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਘਾਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਵਸਤੂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਧਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਰਮ ਵਿੱਚ—even ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲਪृਥਗ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਾਧਨੈਃ ਸਕਲੈਸ੍ਤਥਾ । ਨਾਨ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਪੂਰ੍ਣੇ ਵੈ ਤਥਾ ਭਵਤਿ ਮਾਨਸਃ
ਥਾਂ, ਸਮਾਂ, ਵਸਤੂਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਸਿਰਫ ਮਾਨਸਿਕ ਯਜਨ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਤੁ ਮਨਃ ਸ਼ੋਧ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਗੁਣਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਮਨਸਿ ਦੇਹੋ ਵੈ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਏਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਾ ਹੋਣ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਹ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਯਦਾ ਜਾਤਂ ਮਨਃ ਸ਼ੁਚਿ । ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ ਮਖਸ੍ਯਾਸੌ ਪ੍ਰਭਵੇਦਧਿਕਾਰਵਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਹੀ ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾऽਸੌ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬਹੁਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤृਤਮ੍ । ਸ੍ਤਮ੍ਭੈਸ਼੍ਚ ਵਿਪੁਲੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਯਜ੍ਞਿਯਦ੍ਰੁਮਸਮ੍ਭਵੈਃ
ਫਿਰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੰਡਪ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਸਤੰਭ ਹੋਣ, ਜੋ ਯਜਨ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਣ।
ਵੇਦੀਂ ਚ ਵਿਸ਼ਦਾਂ ਤਤ੍ਰ ਮਨਸਾ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ । ਅਗ੍ਨਯੋऽਪਿ ਤਥਾ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਨਸਾ ਕਿਲ
ਉਥੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਵੇਦੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਞ੍ਚ ਵਰਣਂ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦ੍ਯ ਚ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਧ੍ਵਰ੍ਯੁਸ੍ਤਥਾ ਹੋਤਾ ਪ੍ਰਸ੍ਤੋਤਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਧਵਰਯੁ, ਹੋਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੋਤਾ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਗਾਤਾ ਪ੍ਰਤਿਹਰ੍ਤਾ ਚ ਸਭ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਪੂਜਨੀਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਮਨਸੈਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਦਗਾਤਾ, ਪ੍ਰਤਿਹਰਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾਤੀ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣੋऽਪਾਨਸ੍ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਨਃ ਸਮਾਨੋਦਾਨ ਏਵ ਚ । ਪਾਵਕਾਃ ਪਞ੍ਚ ਏਵੈਤੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯਾ ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ, ਵਿਆਨ, ਸਮਾਨ ਤੇ ਉਦਾਨ—ਇਹ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦੀ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਣੋऽਪਾਨਸ਼੍ਚਾਹਵਨੀਯਕਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਨਃ ਸਮਾਨਸ਼੍ਚਾਵਸਥ੍ਯਕਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਾਣ ਗਾਰਹਪਤਿਆ ਅੱਗ ਹੈ, ਅਪਾਨ ਆਹਵਨੀਯਾ ਹੈ, ਵਿਆਨ ਦਕਸ਼ਿਨਾ ਅੱਗ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਨ ਆਵਸਥਿਆ ਅੱਗ ਹੈ।
ਸਭ੍ਯੋਦਾਨਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਪਾਵਕਾਃ ਪਰਮੋਤ੍ਕਟਾਃ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਞ੍ਚ ਮਨਸਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਪਰਮਂ ਸ਼ੁਚਿ
ਉਦਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਅੱਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਭੇਟ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਰਗੁਣ, ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨ ਏਵ ਤਦਾ ਹੋਤਾ ਯਜਮਾਨਸ੍ਤਥੈਵ ਤਤ੍ । ਯਜ੍ਞਾਧਿਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਚ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਨ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਹੀ ਯਜਮਾਨ ਹੈ; ਯਜਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਗੁਣ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਫਲਦਾ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਦਾ ਨਿਰ੍ਵੇਦਦਾ ਸ਼ਿਵਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਖਿਲਾਧਾਰਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਸਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਤੇ ਚੰਗੀਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੈ।
ਤਦੁਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਹੁਨੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਗ੍ਨਿषੁ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਰਾਲਮ੍ਬਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਾਨਪਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਉਸ ਮਨੋਰਥ ਨਾਲ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਫਿਰ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਾਧਾਰ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ।
ਕੁਣ੍ਡਲੀਮੁਖਮਾਰ੍ਗੇਣ ਹੁਨੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੇ । ਸ੍ਵਾਨੁਭੂਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਯਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਭੂਤਾਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਕੁੰਡਲੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਰੂਪ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ।
ਸਮਾਧਿਨੈਵ ਯੋਗੇਨ ਧ੍ਯਾਯੇਚ੍ਚੇਤਸ੍ਯਨਾਕੁਲਃ । ਸਰ੍ਵਭੂਤਸ੍ਥਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਚਾਤ੍ਮਨਿ
ਸਮਾਧੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਮਨ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਆਤਮਾ ਤੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।