ਤੇਨਾਤਿਕृष੍ਟੇਨ ਸ਼ਰੇਣ ਵਿਦ੍ਧਃ ਕੋਲਃ ਕਿਰਾਤੇਨ ਧਨੁਰ੍ਧਰੇਣ । ਪਲਾਯਮਾਨੋ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਸ਼੍ਚ ਮੁਨੇਃ ਸਮੀਪਂ ਵਿਦ੍ਰੁਤੋ ਜਗਾਮ
ਉਸ ਧਨੁਧਾਰੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੂਅਰ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ। ਡਰਿਆ ਤੇ ਕੰਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੂਅਰ ਭੱਜ ਕੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਵਿਕਂਪਮਾਨੋ ਰੁਧਿਰਾਰ੍ਦ੍ਰਦੇਹੋ ਯਦਾ ਜਗਾਮਾਸ਼੍ਰਮਮਣ੍ਡਲਂ ਵੈ । ਕਾਲਸ੍ਤਦਾਤੀਵ ਦਯਾਰ੍ਦ੍ਰਭਾਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮੁਨਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੀਨਮ੍
ਕੰਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ ਸਰੀਰ, ਜਦੋਂ ਸੂਅਰ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਆ ਗਿਆ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਦਇਆਵਾਨ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗਹਿਰੀ ਦਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ।
ਅਗ੍ਰੇ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਰੁਧਿਰਾਰ੍ਦ੍ਰਦੇਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਿਃ ਸੂਕਰਮਾਸ਼ੁ ਵਿਦ੍ਧਮ੍ । ਦਯਾਭਿਵੇਸ਼ਾਦਤਿਕਮ੍ਪਮਾਨਃ ਸਾਰਸ੍ਵਤਂ ਬੀਜਮਥੋਚ੍ਚਚਾਰ
ਸੂਅਰ ਨੂੰ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਚਾਨਕ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਬੀਜ ਉਚਾਰਣ ਕਰ ਬੈਠਾ।
ਅਜ੍ਞਾਤਪੂਰ੍ਵਂ ਚ ਤਥਾਸ਼੍ਰੁਤਞ੍ਚ ਦੈਵਾਨ੍ਮੁਖੇ ਵੈ ਸਮੁਪਾਗਤਞ੍ਚ । ਨ ਜ੍ਞਾਤਵਾਨ੍ਬੀਜਮਸੌ ਵਿਮੂਢੋ ਮਮਜ੍ਜ ਸ਼ੋਕੇ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ
ਉਹ ਬੀਜ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰੱਬੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਮੁਨੀ, ਹੈਰਾਨ-ਪਰੈਸ਼ਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਕੋਲਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਮਣ੍ਡਲਂ ਤਦ੍ ਗਤੋ ਨਿਕੁਞ੍ਜੇ ਪ੍ਰਵਿਲੀਯ ਗੂਢਮ੍ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਾਰ੍ਗੋ ਦृਢਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਚੇਤਾਃ ਪ੍ਰਵੇਪਮਾਨਃ ਸ਼ਰਪੀਡਿਤਤ੍ਵਾਤ੍
ਸੂਅਰ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਆ ਕੇ, ਝਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਰਸਤਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਚਲਿਆ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ, ਤੇ ਤੀਰ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕੰਪ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਾਕਰਣਾਨ੍ਤਕृष੍ਟਂ ਚਾਪਂ ਦਧਾਨੋऽਤਿਕਰਾਲਦੇਹਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਦਨ੍ਤੇ ਸ ਚ ਮृਗ੍ਯਮਾਣੋ ਨਿषਾਦਰਾਜਃ ਕਿਲ ਕਾਲ ਏਵ
ਫਿਰ, ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਵਿਚ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੁ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਿਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਸ਼ਾਸਨੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਮਦ੍ਵਿਤੀਯਮ੍ । ਵ੍ਯਾਧਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਮੁਖੇ ਸ੍ਥਿਤੋऽਸੌ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੋਲਃ ਕ੍ਵ ਗਤੋ ਦ੍ਵਿਜੇਸ਼
ਉਥੇ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠੇ ਮੁਨੀ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਦੋਵਾਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਸੂਅਰ ਕਿਥੇ ਗਿਆ?'
ਜਾਨਾਮਿ ਤੇऽਹਂ ਸੁਵ੍ਰਤਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਤੇਨਾਦ੍ਯ ਪृਚ੍ਛੇ ਮਮ ਬਾਣਵਿਦ੍ਧਃ । ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਦਿਤਂ ਮੇ ਸਕਲਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਵਿਭਰ੍ਤੁਕਾਮਃ ਕਿਲ ਆਗਤੋऽਸ੍ਮਿ
ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਰਤ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਮਮੈषਾ ਵਿਹਿਤਾ ਵਿਧਾਤ੍ਰਾ ਨਾਨ੍ਯਾऽਸ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ऋਤਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ । ਭਰ੍ਤਵ੍ਯਮੇਵੇਹ ਕੁਟੁਮ੍ਬਮਞ੍ਜਸਾ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭੇਨ
ਇਹ ਮੇਰੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਰੱਬ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਨਾਲ, ਪਾਲਣਾ ਹੀ ਪੈਣਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਤ੍ਵਦ੍ਯ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤੋऽਸਿ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਤੁਰੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗਃ । ਕ੍ਵਾਸੋ ਗਤਃ ਸੂਕਰੋ ਬਾਣਵਿਦ੍ਧਃ ਪृਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਵਾਡਵ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤੂਰ੍ਣਮ੍
ਅੱਜ ਸੱਚ ਬੋਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਹੈਂ। ਮੇਰੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੂਅਰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਕਿਥੇ ਗਿਆ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਮੁਨੀ, ਜਲਦੀ ਦੱਸ।
ਤੇਨੇਤਿ ਪृष੍ਟਃ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਿਤਰ੍ਕਮਗ੍ਨਃ ਪ੍ਰਬਭੂਵ ਕਾਮਮ੍ । ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਂ ਮੇऽਦ੍ਯ ਭਵੇਨ੍ਨ ਭਗ੍ਨਂ ਨ ਦृष੍ਟ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਕਿਂ ਵੈ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਵੱਡਾ ਮੁਨੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ: 'ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨਾ ਟੁੱਟੇ, ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਕਹਿ ਦਿਆਂ ਕਿ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ?'
ਗਤੋऽਤ੍ਰ ਕੋਲਃ ਸ਼ਰਵਿਦ੍ਧਦੇਹਃ ਕਥਂ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਦ੍ਯ ਮृषਾऽਮृषਾ ਵਾ । ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਦਿਤੋऽਯਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਤੀਵ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਨਿष੍ਯਤ੍ਯਪਿ ਸੂਕਰਂ ਵੈ
'ਇਹ ਸੂਅਰ, ਜੋ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ—ਅੱਜ ਮੈਂ ਝੂਠ ਜਾਂ ਸੱਚ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਇਹ ਮਨੁੱਖ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਸੂਅਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਜਰੂਰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।'
ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਸਤ੍ਯਂ ਖਲੁ ਯਤ੍ਰ ਹਿਂਸਾ ਦਯਾਨ੍ਵਿਤਂ ਚਾਨृਤਮੇਵ ਸਤ੍ਯਮ੍ । ਹਿਤਂ ਨਰਾਣਾਂ ਭਵਤੀਹ ਯੇਨ ਤਦੇਵ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਤਥਾऽਨ੍ਯਥੈਵ
'ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਸਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਸੱਚ ਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਤੇ ਜੋ ਦਇਆ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਝੂਠ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਲਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।'
ਹਿਤਂ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦੁਭਯੋਰ੍ਵਿਰੁਦ੍ਧਯੋ- ਸ੍ਤਦੁਤ੍ਤਰਂ ਕਿਂ ਨ ਯਥਾ ਮृषਾ ਵਚਃ । ਵਿਚਾਰਯਨ੍ਵਾਡਵ ਧਰ੍ਮਸਙ੍ਕਟੇ ਨ ਪ੍ਰਾਪ ਵਕ੍ਤੁਂ ਵਚਨਂ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
'ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ? ਹੋਰ ਕੀ ਜਵਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਸਿਵਾਏ ਝੂਠ ਦੇ? ਧਰਮ ਦੀ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿਆ ਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇ ਸਕਿਆ।'
ਬਾਣਾਹਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦਯਾਨ੍ਵਿਤਞ੍ਚ ਕੋਲਂ ਤਦਨ੍ਤੇ ਸਮੁਦਾਹृਤਂ ਵਚਃ । ਤੇਨ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਨਿਜਬੀਜਤਃ ਸ਼ਿਵਾ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਦੁਰਾਪਾਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਚ ਤਸ੍ਮੈ
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਏ ਸੂਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਉਹ ਉਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਤੇ ਦੁਲਭ ਗਿਆਨ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।
ਬੀਜੋਚ੍ਚਾਰਣਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਾਖਿਲਾ । ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਸ਼੍ਚ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥਾ ਸ ਹ੍ਯਭਵਤ੍ਕਵਿਃ
ਮਾਤਾ ਦੇ ਬੀਜ-ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ; ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਮੀਕਿ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਫਿਰ ਕਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਮੁਵਾਚ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵ੍ਯਾਧਂ ਸਮ੍ਮੁਖਸ੍ਥਂ ਧਨੁਰ੍ਧਰਮ੍ । ਸਤ੍ਯਕਾਮਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ਼੍ਲੋਕਮੇਕਂ ਦਯਾਪਰਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਸਤਿਕਾਮ ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਸੀ, ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਉਚਾਰਿਆ।
ਯਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨ ਸਾ ਬ੍ਰੂਤੇ ਯਾ ਬ੍ਰੂਤੇ ਸਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਅਹੋ ਵ੍ਯਾਧ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨ੍ ਕਿਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜੋ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ; ਜੋ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਅਰੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਮੁਰਾਦ ਲਈ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਤੇਨ ਗਤੋऽਸੌ ਪਸ਼ੁਹਾ ਪੁਨਃ । ਨਿਰਾਸ਼ਃ ਸੂਕਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪਰਾਵृਤ੍ਤੋ ਨਿਜਾਲਯੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਸ਼ੂ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਰ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਕਵਿਰ੍ਜਾਤਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸ ਇਵਾਪਰਃ । ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਕਵੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਰਸ੍ਵਤਂ ਤਤੋ ਬੀਜਂ ਜਜਾਪ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਪਣ੍ਡਿਤਸ਼੍ਚਾਤਿਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਦ੍ਵਿਜੋऽਸੌ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਫਿਰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਸਵਤ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਿਆ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਿੱਖਿਆਤ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤਿਪਰ੍ਵਸੁ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਦ੍ਯਸ਼ਃ ਸਦਾ । ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਚਾਤਿਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯਃ ਕਿਲ
ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਥਾ ਦੀ ਸਦਾ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਦਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਤਦਾਸ਼੍ਰਮੇ । ਯੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਪੁਰਾ ਤੇਨ ਗृਹਂ ਨੀਤੋऽਤਿਮਾਨਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਘਰ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਸਦਾ ਸੇਵ੍ਯਾ ਪੂਜਨੀਯਾ ਚ ਭਕ੍ਤਿਤਃ । ਆਦਿਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਪਰਾ ਦੇਵੀ ਜਗਤਾਂ ਕਾਰਣਂ ਹਿ ਸਾ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ, ਪਰਮ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਦਾ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾ ਯਜ੍ਞਂ ਮਹਾਰਾਜ ਕੁਰੁ ਵੇਦਵਿਧਾਨਤਃ । ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕਥਿਤਂ ਪੁਰਾ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਦਾ ਯਜਨ ਵੇਦ-ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਮृਤਾ ਸਮ੍ਪੂਜਿਤਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਧ੍ਯਾਤਾ ਚੋਚ੍ਚਾਰਿਤਾ ਸ੍ਤੁਤਾ । ਦਦਾਤਿ ਵਾਞ੍ਛਿਤਾਨਰ੍ਥਾਨ੍ਕਾਰ੍ਯਦਾ ਤੇਨ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ, ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ, ਉਚਾਰਦੇ ਜਾਂ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਾਰਜ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨੁਭਾਵਮਿਦਂ ਰਾਜਨ੍ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਬੁਧੈਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੋਗਯੁਤਾਨ੍ਦੀਨਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾਨ੍ਨਿਰ੍ਧਨਾਞ੍ਛਠਾਨ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਅਸਰ ਸਦਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੋਗੀ, ਦੁਖੀ, ਭੁੱਖੇ, ਗਰੀਬ ਤੇ ਛਲਿਆ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਜਨਾਨਾਰ੍ਤਾਂਸ੍ਤਥਾ ਮੂਰ੍ਖਾਨ੍ਪੀਡਿਤਾਨ੍ਵੈਰਿਭਿਃ ਸਦਾ । ਦਾਸਾਨਾਜ੍ਞਾਕਰਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਨ੍ਵਿਕਲਾਨ੍ਵਿਹ੍ਵਲਾਨਥ
ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖੀ, ਅਣਪੜ੍ਹੇ, ਸਦਾ ਵੈਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ, ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰ, ਨਿਮਨ, ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਅਤृਪ੍ਤਾਨ੍ਭੋਜਨੇ ਭੋਗੇ ਸਦਾਰ੍ਤਾਨਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨ੍ । ਤृष੍ਣਾਧਿਕਾਨਸ਼ਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਸਦਾਧਿਪਰਿਪੀਡਿਤਾਨ੍
ਜੋ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਭੋਗ 'ਚ ਅਤ੍ਰੁੱਪਤ ਹਨ, ਸਦਾ ਦੁਖੀ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਸਦਾ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹਨ।
ਤਥਾ ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਧਨਾਨ੍ । ਪੁष੍ਟਦੇਹਾਂਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਭੋਗੈਃ ਸਂਯੁਤਾਨ੍ਵੇਦਵਾਦਿਨਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਧਨ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ 'ਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।