ਦਯਾਵਾਨ੍ਗੋਭਿਲਸ੍ਤ੍ਵਾਹ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਸੁਦੁਃਖਿਤਮ੍ । ਮੂਰ੍ਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੁਤਸ੍ਤੇ ਵੈ ਵਿਦ੍ਵਾਨਪਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਗੋਭਿਲ ਨੇ ਦੁਖੀ ਦੇਵਦੱਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਮੂਰਖ ਤਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਸਮਝਦਾਰ ਵੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।"
ਇਤਿ ਦਤ੍ਤਵਰਃ ਸੋऽਥ ਮੁਦਿਤੋऽਭੂਦ੍ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭਃ । ਇष੍ਟਿਂ ਸਮਾਪ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਵੈ ਵਿਸਸਰ੍ਜ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਇਹ ਵਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਯਜਨਾ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ।
ਕਾਲੇਨ ਕਿਯਤਾ ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਰੂਪਮਤੀ ਸਤੀ । ਗਰ੍ਭਂ ਦਧਾਰ ਕਾਲੇ ਸਾ ਰੋਹਿਣੀ ਰੋਹਿਣੀਸਮਾ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਗਰਭ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਰੋਹਣੀ ਵਰਗੀ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਜਣੀ।
ਗਰ੍ਭਾਧਾਨਾਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ । ਪੁਂਸਵਨਵਿਧਾਨਞ੍ਚ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਕਰਣਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰਭਾਧਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੀ ਰਸਮ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤੇ।
ਸੀਮਨ੍ਤੋਨ੍ਨਯਨਞ੍ਚੈਵ ਕृਤਂ ਵੇਦਵਿਧਾਨਤਃ । ਦਦੌ ਦਾਨਾਨਿ ਮੁਦਿਤੋ ਮਤ੍ਵੇष੍ਟਿਂ ਸਫਲਾਂ ਤਥਾ
ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਮੰਤ ਰਸਮ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਸਫਲ ਜਾਣਿਆ।
ਸ਼ੁਭੇऽਹ੍ਨਿ ਸੁषੁਵੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰੋਹਿਣੀ ਰੋਹਿਣੀਯੁਤੇ । ਦਿਨੇ ਲਗ੍ਨੇ ਸ਼ੁਭੇऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਾਤਕਰ੍ਮ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲਗਨ ਵਿੱਚ, ਰੋਹਣੀ ਨੇ ਰੋਹਣੀ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤ ਜਣਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਜਨਮ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਪੁਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਾਮਕਰ੍ਮ ਚਕਾਰ ਚ । ਉਤਥ੍ਯ ਇਤਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕृਤਂ ਨਾਮ ਪੁਰਾਵਿਦਾ
ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਮਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ। ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤ ਦਾ ਨਾਮ ਉਤਥਯ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਸ ਚਾष੍ਟਮੇ ਤਥਾ ਵਰ੍षੇ ਸ਼ੁਭੇ ਵੈ ਸ਼ੁਭਵਾਸਰੇ । ਤਸ੍ਯੋਪਨਯਨਂ ਕਰ੍ਮ ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪਿਤਾ
ਅੱਠਵੇਂ ਸਾਲ, ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਤੇ ਚੰਗੇ ਵੇਲੇ, ਪਿਤਾ ਨੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦਾ ਜਨੇਊ ਪਾਓਣ ਦਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
ਵੇਦਮਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ ਗੁਰੁਸ੍ਤਂ ਵੈ ਵ੍ਰਤੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨੋਚ੍ਚਚਾਰ ਤਥੋਤਥ੍ਯਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਮੁਗ੍ਧਵਤ੍ਤਦਾ
ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਦ ਉਹ ਵਰਤ ਵਿਚ ਸੀ, ਪਰ ਉਤਥਯ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਮੂੜੇ ਵਾਂਗ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ।
ਬਹੁਧਾ ਪਾਠਿਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਨ ਦਧਾਰ ਮਤਿਂ ਸ਼ਠਃ । ਮੂਢਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤੇऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਂ ਸ਼ੁਸ਼ੋਚ ਪਿਤਾ ਤਦਾ
ਪਿਤਾ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਜਿਦੀ ਪੁੱਤ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਮੂਰਖ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ।
ਏਵਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸਦਾऽਭ੍ਯਾਸਂ ਜਾਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕਃ । ਨ ਵੇਦ ਵਿਧਿਵਤ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਵਨ੍ਦਨਕਂ ਵਿਧਿਮ੍
ਇੰਝ ਹੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ, ਜਦ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਜਾਂ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਰੀਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਮੂਰ੍ਖੋऽਭੂਦਿਤਿ ਲੋਕੇषੁ ਗਤਾ ਵਾਰ੍ਤਾऽਤਿਵਿਸ੍ਤਰਾ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇषੁ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤਾਪਸੇष੍ਵਿਤਰੇषੁ ਚ
ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਫੈਲ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਤਪੱਸੀਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਜਹਾਸ ਲੋਕਸ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਗਤਂ ਮੁਨੇ । ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਨਿਨਿਨ੍ਦਾਥ ਮੂਰ੍ਖਂ ਤਮਤਿਭਰ੍ਤ੍ਸਯਨ੍
ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂਦਾ, ਲੋਕ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੱਸਦੇ। ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੂਰਖ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਡਾਂਟਦੇ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ।
ਨਿਨ੍ਦਿਤੋऽਥ ਜਨੈਃ ਕਾਮਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਾਮਥ ਬਾਨ੍ਧਵੈਃ । ਵੈਰਾਗ੍ਯਮਗਮਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਜਗਾਮ ਵਨਮਪ੍ਯਸੌ
ਲੋਕਾਂ, ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੈਰਾਗ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਧੋ ਵਰਸ੍ਤਥਾ ਪਙ੍ਗੁਰ੍ਨ ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਤੁ ਵਰਃ ਸੁਤਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਸੌ ਪਿਤृਭ੍ਯਾਂ ਵੈ ਵਿਵੇਸ਼ ਕਾਨਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅੰਨਾ ਜਾਂ ਲੰਗੜਾ ਪੁੱਤ ਚੰਗਾ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਪੁੱਤ ਕੋਈ ਵਰ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਗਂਗਾਤੀਰੇ ਸ਼ੁਭੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਕृਤ੍ਵੋਟਜਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਵਨ੍ਯਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਚ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ-ਫੂਲ ਖਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਨਿਯਮਂ ਚ ਪਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਾਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਰਮ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਵ੍ਰਤੋ ਹਿ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਲਏ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਾਂਗਾ।" ਉਹ ਉਥੇ ਸੋਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਾਖ੍ਯਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਲੋਮਸ਼ ਉਵਾਚ ਨ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਜਪਂ ਤਥਾ । ਧ੍ਯਾਨਂ ਨ ਦੇਵਤਾਨਾਞ੍ਚ ਨ ਚੈਵਾਰਾਧਨਂ ਤਥਾ
ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਜਪ ਕਰਨਾ, ਨਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।
ਨਾਸਨਂ ਵੇਦ ਵਿਪ੍ਰੋऽਸੋ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਂ ਤਥਾ ਪੁਨਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰਂ ਤੁ ਨੋ ਵੇਦ ਭੂਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਕਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂਂ ਪੂਜਾ ਦੀ ਬੈਠਕ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹ ਰੋਕਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚਣ ਜਾਂ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
ਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਕੀਲਕਂ ਜਾਪ੍ਯਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਞ੍ਚ ਨ ਵੇਦ ਸਃ । ਸ਼ੌਚਂ ਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਞ੍ਚੈਵ ਤਥਾਚਮਨਕਂ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਰੋਕ ਜਾਂ ਜਾਪ, ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ, ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ, ਜਾਂ ਆਚਮਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਣਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਨੋ ਵੇਦ ਬਲਿਦਾਨਂ ਨ ਚਾਤਿਥਿਮ੍ । ਨ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਸਮਿਧੋ ਹੋਮਂ ਵਿਵੇਦ ਚ ਤਥਾ ਮੁਨਿਃ
ਉਹ ਸਾਹ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਆਹੁਤੀ, ਭੇਟ ਦੇਣ ਜਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਜਲਾਵਟ ਜਾਂ ਹੋਮ ਦੀ ਰੀਤ ਵੀ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।
ਸੋऽਕਰੋਤ੍ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਮ੍ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਗਂਗਾਯਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ।
ਫਲਾਨ੍ਯਾਦਾਯ ਵਨ੍ਯਾਨਿ ਮਧ੍ਯਾਨ੍ਹੇऽਪਿ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ । ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਪਰਿਜ੍ਞਾਨਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਸ਼ਠਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦਾ ਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਚਲਾਕ ਵਿਅਕਤੀ ਖਾਣ-ਯੋਗ ਤੇ ਨਾ-ਖਾਣ-ਯੋਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਤੇ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਨृਤਂ ਵਦਤੇ ਪੁਨਃ । ਜਨੈਃ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਨਾਮ ਕृਤਮਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਹ ਉਥੇ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਉਸ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਏ ਨੂੰ 'ਸਚਾ ਤੇ ਤਪਸਵੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਨਾਹਿਤਂ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨ ਤਥਾऽਵਿਹਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਸੁਖਂ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਨਿਰ੍ਭਯਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨਿਤਿ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਕੋਈ ਮਨਾਹੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਸੁੱਤ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾ ਮੇ ਮਰਣਂ ਭਾਵਿ ਦੁਃਖਂ ਜੀਵਾਮਿ ਕਾਨਨੇ । ਜੀਵਿਤਂ ਧਿਕ੍ਚ ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਯ ਤਰਸਾ ਮਰਣਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਆਵੇਗੀ? ਮੈਂ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੂਰਖ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ—ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਦੈਵੇਨਾਹਂ ਕृਤੋ ਮੂਰ੍ਖੋ ਨਾਨ੍ਯੋऽਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਮਮ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚੈਵੋਤ੍ਤਮਂ ਜਨ੍ਮ ਵृਥਾ ਜਾਤਂ ਮਮਾਧੁਨਾ
ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਵਧੀਆ ਜਨਮ ਮਿਲਿਆ, ਹੁਣ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਥਾ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸੁਰੂਪਾ ਚ ਯਥਾ ਵਾ ਨਿष੍ਫਲੋ ਦ੍ਰੁਮਃ । ਅਦੁਗ੍ਧਦੋਹਾ ਧੇਨੁਸ਼੍ਚ ਤਥਾऽਹਂ ਨਿष੍ਫਲਃ ਕृਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੋਹਣੀ ਪਰ ਬਾਂਝ ਔਰਤ, ਜਾਂ ਫਲ ਰਹਿਤ ਰੁੱਖ, ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਨੁ ਨਿਨ੍ਦਾਮ੍ਯਹਂ ਦੈਵਂ ਨੂਨਂ ਕਰ੍ਮ ਮਮੇਦृਸ਼ਮ੍ । ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਮੈਂ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦੋਸ਼ ਦਿਆਂ? ਜ਼ਰੂਰ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਐਸੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਪੁਸਤਕ ਬਣਾਕੇ ਕਿਸੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਨ ਵੈ ਵਿਦ੍ਯਾ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਨਿਰ੍ਮਲਾ । ਤੇਨਾਹਂ ਕਰ੍ਮਯੋਗੇਨ ਸ਼ਠੋऽਸ੍ਮਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਧਮਃ
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਦਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹੁਣ ਚਲਾਕ ਤੇ ਨੀਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ।