ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਤਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਸ੍ਵਾਨਿ ਚ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਤੇऽਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਾ ਵੈ ਪ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਿਤੁਮਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰਥ ਹਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਬੇਬਸ ਤੇ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਸਾ ਚੈਵ ਕਾਰਣਂ ਰਾਜਨ੍ ਜਗਤਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਸਮਾਰਾਧਯ ਤਾਂ ਭੂਪ ਕੁਰੁ ਯਜ੍ਞਂ ਜਨਾਧਿਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹੀ ਜਗਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਯਗ ਕਰ।
ਪੂਜਨਂ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯਾ ਏਵ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮਹਾਕਾਲੀ ਤਥਾ ਮਹਾਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰ; ਉਹੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਮਹਾਕਾਲੀ ਤੇ ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ ਹੈ।
ਈਸ਼੍ਵਰੀ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍ । ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਰ੍ਥਦਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਸੁਖਸੇਵ੍ਯਾ ਦਯਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਨਾਮੋਚ੍ਚਾਰਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਾਞ੍ਛਿਤਾਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਾ । ਦੇਵੈਰਾਰਾਧਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰੈਃ
ਸਿਰਫ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾਮੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਸ੍ਤਾਪਸੈਰ੍ਵਿਜਿਤਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਅਸ੍ਪष੍ਟਮਪਿ ਯਨ੍ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨਾਪਿ ਭਾषਿਤਮ੍
ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੇਕਰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਜਾਂ ਯੂਂ ਹੀ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ।
ਦਦਾਤਿ ਵਾਞ੍ਛਿਤਾਨਰ੍ਥਾਨ੍ਦੁਰ੍ਲਭਾਨਪਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਐ ਐ ਇਤਿ ਭਯਾਰ੍ਤੇਨ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਦਿਕਂ ਵਨੇ
ਉਹ ਮਾਤਾ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਹਤਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖੀਆਂ ਹੋਣ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਕੇ 'ਐ ਐ' ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮਾਤਾ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਿਨ੍ਦੁਹੀਨਮਪੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਪ੍ਰਦਦਾਤਿ ਵੈ । ਤਤ੍ਰ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਯੈਵ ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤੋ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਜੇ ਬੋਲੀ ਅਧੂਰੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮਾਤਾ ਮਨਚਾਹੀ ਦਾਤ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਦਾ ਉਦਾਹਰਨ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਏਵ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਸਮਾਜੇषੁ ਤਸ੍ਯੋਦਾਹਰਣਂ ਬੁਧੈਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਉਸ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਰਾਜਞ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਅਨਕ੍ਸ਼ਰੋ ਮਹਾਮੂਰ੍ਖੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਰਾਜਨ। ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਪੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਮੂਰਖ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਕ੍ਸ਼ਰਂ ਕੋਲਮੁਖਾਤ੍ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਤਤਃ । ਬਿਨ੍ਦੁਹੀਨਂ ਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਜਾਤੋऽਸੌ ਵਿਬੁਧੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਕੋਲਮੁਖ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪ ਵੀ ਉਚਾਰਿਆ। ਬਿੰਦੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਪਰ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਗਿਆ।
ਐਕਾਰੋਚ੍ਚਾਰਣਾਦ੍ਦੇਵੀ ਤੁष੍ਟਾ ਭਗਵਤੀ ਤਦਾ । ਚਕਾਰ ਕਵਿਰਾਜਂ ਤਂ ਦਯਾਰ੍ਦ੍ਰਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਜਦ ਉਹ 'ਐ' ਅੱਖਰ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਪਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਾਖ੍ਯਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ ਕੋऽਸੌ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ । ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਸ਼ੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਕੀਦृਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੌਣ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ? ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸੀ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਕਥਂ ਤੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਕਥਮੁਚ੍ਚਾਰਿਤਃ ਪੁਨਃ । ਸਿਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਕੀਦृਸ਼ੀ ਜਾਤਾ ਤਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਉਚਾਰਿਆ? ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ?
ਕਥਂ ਤੁष੍ਟਾ ਭਵਾਨੀ ਸਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਸਰ੍ਵਸਂਸ੍ਥਿਤਾ । ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਵਦਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਕਥਾਮੇਤਾਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਭਵਾਨੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੀ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਰਸੰਨ ਹੋਈ? ਇਹ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਹਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਓ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ । ਉਵਾਚ ਪਰਮੋਦਾਰਂ ਵਚਨਂ ਰਸਵਚ੍ਛੁਚਿ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ ਨੇ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਥਾਂ ਪੌਰਾਣਿਕੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਮੁਨਿਸਮਾਜੇषੁ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕੁਰੂਦ੍ਵਹ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਸੀ, ਹੇ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ੀ।
ਏਕਦਾऽਹਂ ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕੁਰ੍ਵਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਟਨਂ ਸ਼ੁਚਿ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਂ ਪਾਵਨਂ ਮੁਨਿਸੇਵਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਨੈਮਿਸ਼ ਆਰਣਯ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਹਂ ਮੁਨੀਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਰਾਸ਼੍ਰਮੇ । ਵਿਧਿਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਯਤ੍ਰਾਸਞ੍ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਵ੍ਰਤਾਃ
ਮੈਂ ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਚੰਗੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ, ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਕਥਾਪ੍ਰਸਂਗ ਏਵਾਸੀਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰਸਮਾਗਮੇ । ਜਮਦਗ੍ਨਿਸ੍ਤੁ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਮੁਨੀਨੇਵਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬੈਠ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਜਮਦਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਸਨ੍ਦੇਹੋऽਸ੍ਤਿ ਮਹਾਭਾਗਾ ਮਮ ਚੇਤਸਿ ਤਾਪਸਾਃ । ਸਮਾਜੇषੁ ਮੁਨੀਨਾਂ ਵੈ ਨਿਃਸਨ੍ਦੇਹੋ ਭਵਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਸ ਸੰਦੇਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਘਵਾ ਵਰੁਣੋऽਨਲਃ । ਕੁਬੇਰਃ ਪਵਨਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਸੇਨਾਨੀਸ਼੍ਚ ਗਣਾਧਿਪਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਘਵਾਨ, ਵਰੁਣ, ਅੱਗ, ਕੁਬੇਰ, ਵਾਯੂ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਸੈਨਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਤੇ ਗਣਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ,
ਸੂਰ੍ਯੋऽਸ਼੍ਵਿਨੌ ਭਗਃ ਪੂषਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾਥੋ ਗ੍ਰਹਾਸ੍ਤਥਾ । ਆਰਾਧਨੀਯਤਮਃ ਕੋऽਤ੍ਰ ਵਾਞ੍ਛਿਤਾਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਸੂਰਜ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ, ਭਗ, ਪੂਸ਼ਾ, ਰਾਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਆਦਿਕ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂਜਣਯੋਗ ਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ?
ਸੁਖਸੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਤਤਂ ਚਾਸ਼ੁਤੋषਸ਼੍ਚ ਮਾਨਦਾਃ । ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਜਲਦੀ ਪਰਸੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਵਚਨ ਪੱਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਜਲਦੀ ਦੱਸਣ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੇ ਕृਤੇ ਤਤ੍ਰ ਲੋਮਸ਼ੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਜਮਦਗ੍ਨੇ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਤਦ੍ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾऽਧੁਨਾ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਥੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਜਮਦਗਨੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।'
ਸੇਵਨੀਯਤਮਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼ੁਭਮਿਚ੍ਛਤਾਮ੍ । ਪਰਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰਾਦ੍ਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵਗਾ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ਼ਿਵਾ
ਜਿਹੜੇ ਸਭ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਦਿ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਜਨਨੀ ਸੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਆਦਿਪ੍ਰਕृਤਿਮੂਲਂ ਸਾ ਸਂਸਾਰਪਾਦਪਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਹੀ ਦੇਵੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ। ਉਹ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।
ਸ੍ਮृਤਾ ਚੋਚ੍ਚਾਰਿਤਾ ਦੇਵੀ ਦਦਾਤਿ ਕਿਲ ਵਾਞ੍ਛਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਦੈਵਾਰ੍ਦ੍ਰਚਿਤ੍ਤਾ ਸਾ ਵਰਦਾਨਾਯ ਸੇਵਿਤਾ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨਚਾਹੀ ਦਾਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ਰੋਚ੍ਚਾਰਣਾਦੇਵ ਯਥਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੇਨ ਵੈ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਇਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਦੁਜਾ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕੋਸਲੇषੁ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਅਨਪਤ੍ਯਸ਼੍ਚਕਾਰੇष੍ਟਿਂ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਕੋਸਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਦੇਵਦੱਤ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯੱਗ ਕਰਵਾਇਆ।