ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਦੇਵਮਵੋਚਦਮृਤਂ ਵਚਃ । ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਗृਹਾਣ ਹਰਗੌਰੀਂ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਕਾਲੀਂ ਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਅਮਰ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰਗੌਰੀ, ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾਕਾਲੀ ਨੂੰ ਲੈ ਲਵੋ।
ਕੈਲਾਸਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਹਰਸ੍ਵ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ । ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਤਮੋਗੁਣਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਗੌਣੌ ਸਤ੍ਤ੍ਵਰਜੋਗੁਣੌ
ਕੈਲਾਸ ਬਣਾਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਨੰਦ ਮਾਣ। ਤੇਰਾ ਮੁੱਖ ਗੁਣ ਤਮਸ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਸੱਤਵ ਤੇ ਰਜਸ ਗੁਣ ਹੋਣ।
ਵਿਹਰਾਸੁਰਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਰਜੋਗੁਣਤਮੋਗੁਣੌ । ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਤਥਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ੍ਮਰਣਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਗੁਣ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣ। ਤਪ ਕਰ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਵੀ ਕਰ।
ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਗृਹੀਤਵ੍ਯਃ ਸਦਾਨਘ । ਸਰ੍ਵਥਾ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਯੂਯਂ ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤ੍ਯਨ੍ਤਕਾਰਕਾਃ
ਸੱਤਵ ਗੁਣ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ। ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨੋਂ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਸੰਘਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ।
ਏਭਿਰ੍ਵਿਹੀਨਂ ਸਂਸਾਰੇ ਵਸ੍ਤੁ ਨੈਵਾਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ । ਵਸ੍ਤੁਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਯਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਂ ਸਂਸਾਰੇ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਹਿ ਤਤ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਂ ਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਲੋਕੇ ਨ ਭੂਤਂ ਨੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਸੌ ਨ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਃ ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
ਸਗੁਣਾ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਚਾਹਂ ਸਮਯੇ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋਤ੍ਤਮਾ । ਸਦਾਹਂ ਕਾਰਣਂ ਸ਼ਮ੍ਭੋ ਨ ਚ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਦਾਚਨ
ਹੇ ਸ਼ਿਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਵੀ ਹਾਂ ਤੇ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਵੀ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਕਦੇ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ।
ਸਗੁਣਾ ਕਾਰਣਤ੍ਵਾਦ੍ਵੈ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਪੁਰੁषਾਨ੍ਤਿਕੇ । ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਹਙ੍ਕਾਰੋ ਗੁਣਾਃ ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਯਸ੍ਤਥਾ
ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕਾਰਨ ਹਾਂ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਾਂ; ਮਹੱਤਤੱਤਵ, ਅਹੰਕਾਰ, ਗੁਣ, ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਆਦਿ ਵੀ—
ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਰੂਪੇਣ ਸਂਸਰਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕਾਰਨ ਤੇ ਫਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਸ਼੍ਚ ਮੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣੋऽਸੌ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ । ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਨ੍ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਅਹੰਕਾਰ ਮੇਰਾ ਫਲ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮਹੱਤਤੱਤਵ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦਹਙ੍ਕਾਰੋ ਹਿ ਕਾਰਣਮ੍ । ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਵਹਙ੍ਕਾਰਾਦੁਤ੍ਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਮਹੱਤਤੱਤਵ ਫਲ ਹੈ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰਣਂ ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਨਾਂ ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸਮੁਦ੍ਭਵੇ । ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਪਂਚੈਵ ਪਞ੍ਚ ਜ੍ਞਾਨੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ
ਇਹ ਪੰਜ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪੰਜ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵੀ।
ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚੈਵ ਮਨਃ षੋਡਸ਼ਮੇਵ ਚ । ਕਾਰ੍ਯਞ੍ਚ ਕਾਰਣਞ੍ਚੈਵ ਗਣੋऽਯਂ षੋਡਸ਼ਾਤ੍ਮਕਃ
ਪੰਜ ਮਹਾਭੂਤ ਤੇ ਮਨ ਸੋਲਵਾਂ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੀ ਫਲ ਤੇ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਪੁਮਾਨਾਦ੍ਯੋ ਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਚ ਕਾਰਣਮ੍ । ਏਵਂ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ ਸ਼ਮ੍ਭੋ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਾਦਿਸਮ੍ਭਵੇ
ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਨਾ ਤਾਂ ਫਲ ਹੈ, ਨਾ ਕਾਰਨ; ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ਤਵ ਤਤ੍ਰ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਵ੍ਰਜਨ੍ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਵਿਮਾਨੇਨ ਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਮਮ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਥੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮੋ, ਮੇਰੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਰਥ ਵਿੱਚ ਜਾਓ।
ਸ੍ਮਰਣਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦਾਸ੍ਯੇऽਹਂ ਵਿषਮੇ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਸ੍ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਾਹਂ ਸਦਾ ਦੇਵਾਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸਨਾਤਨਃ
ਸਮਝਣ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੋਗੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਆਂਗੀ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਹੇ ਦੇਵੋ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਾਂ।
ਉਭਯੋਃ ਸ੍ਮਰਣਾਦੇਵ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧਿਰਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਸਸਰ੍ਜਾਸ੍ਮਾਨ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤੀਃ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਾਃ
ਦੋਵਾਂ ਪਾਸੋਂ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਵਿष੍ਣਵੇऽਥ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਮਹਾਕਾਲੀਂ ਸ਼ਿਵਾਯ ਚ । ਮਹਾਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਮਹ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮਹਾਕਾਲੀ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਭੇਜੀਆਂ।
ਸ੍ਥਲਾਨ੍ਤਰਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤੇ ਜਾਤਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਵਯਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਗਏ; ਉਸ ਸਰੂਪ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅਚੰਭੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ।
ਵਿਮਾਨਂ ਤਤ੍ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਂਰੂਢਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਤ੍ਰਯਃ । ਨ ਦ੍ਵੀਪੋऽਸੌ ਨ ਸਾ ਦੇਵੀ ਸੁਧਾਸਿਨ੍ਧੁਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਉਹ ਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਉਥੇ ਟਿਕ ਗਏ; ਨਾ ਉਹ ਟਾਪੂ ਸੀ, ਨਾ ਉਹ ਦੇਵੀ ਉਥੇ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ।
ਆਸਾਦ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਤਤੇ ਵਿਮਾਨੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਯਂ ਪਙ੍ਕਜਸਨ੍ਨਿਧੌ ਚ । ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਯਤ੍ਰ ਹਤੌ ਦੁਰਤ੍ਯਯੌ ਮੁਰਾਰਿਣਾ ਤੌ ਮਧੁਕੈਟਭਾਖ੍ਯੌ
ਉਸ ਵਿਸਤਾਰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਕਮਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ; ਉਸ ਮਹਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ, ਜੋ ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਨਿਰੂਪਣਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਏਵਂਪ੍ਰਭਾਵਾ ਸਾ ਦੇਵੀ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾਥ ਵਿष੍ਣੁਨਾ । ਸ਼ਿਵੇਨਾਪਿ ਮਹਾਭਾਗ ਤਾਸ੍ਤਾ ਦੇਵ੍ਯਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਤੱਤਵ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਵੀ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗ, ਹਰੇਕ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪਿਤੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮਿਦਂ ਵਚਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਮুনি ਨਾਰਦ ਜੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਪੁਮਾਨਾਦ੍ਯੋऽਵਿਨਾਸ਼ੀ ਯੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣੋऽਚ੍ਯੁਤਿਰਵ੍ਯਯਃ । ਦृष੍ਟਸ਼੍ਚੈਵਾਨੁਭੂਤਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਪਿਤਾਮਹ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦਾਦਾ ਜੀ, ਉਹ ਆਦਿ ਰਹਿਤ, ਅਟੱਲ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਦੇ ਨਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਜੋ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਕੀਦृਸ਼ੀ ਪਿਤਃ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ ਪਦ੍ਮਜ
ਕੰਵਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਤੇ ਉਸ ਪੁਰਖ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਯਦਰ੍ਥਞ੍ਚ ਮਯਾ ਤਪ੍ਤਂ ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪੇ ਮਹਾਤਪਃ । ਦृष੍ਟਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਾਪਸਾ ਗਤਮਨ੍ਯਵਃ
ਮੈਂ ਸ਼੍ਵੇਤਦੀਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ? ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਸਿੱਧ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਰੁੱਸਾ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ।
ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਨ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਯਾऽਸੌ ਦृष੍ਟਿਗੋਚਰਃ । ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ੍ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਜੀ, ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤੇਜ਼ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਭਵਤਾ ਸਗੁਣਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਦृष੍ਟਾ ਤਾਤ ਮਨੋਰਮਾ । ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ਼੍ਚੈਵ ਕੀਦृਸ਼ੌ ਤੌ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਪੁਰਖ ਕਿਵੇਂ ਹਨ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਪृष੍ਠਃ ਪਿਤਾ ਤੇਨ ਨਾਰਦੇਨ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਤਥ੍ਯਂ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਂ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨਾਰਦ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾਦਾ ਜੀ ਹੱਸ ਕੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ੍ਯ ਮੁਨੇ ਰੂਪਂ ਨ ਭਵੇਦ੍ਦृष੍ਟਿਗੋਚਰਮ੍ । ਦृਸ਼੍ਯਞ੍ਚ ਨਸ਼੍ਵਰਂ ਯਸ੍ਮਾਦਰੂਪਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮুনি ਜੀ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਦਾ ਰੂਪ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸਵੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ?