ਤ੍ਵਯਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤੋऽਹਂ ਵਿਧਿਤ੍ਵੇ ਵਿਹਾਰਂ ਵਿਕਰ੍ਤੁਂ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਵਿਧਾਯਾਦਿਸਰ੍ਗਮ੍ । ਅਹਂ ਵੇਦ੍ਮਿ ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਵਿਵੇਦਾਤਿਮਾਯੇ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵਾਪਰਾਧਂ ਤ੍ਵਹਙ੍ਕਾਰਜਂ ਮੇ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਖੇਡ ਲਈ ਤੇ ਆਦਿ ਸਿਰਜਣ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੌਣ ਤੇਰੀ ਮਹਾਂਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ।
ਸ਼੍ਰਮਂ ਯੇऽष੍ਟਧਾ ਯੋਗਮਾਰ੍ਗੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮੂਢਾਃ ਸਮਾਧੌ ਸ੍ਥਿਤਾ ਵੈ । ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨਾਮ ਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਦਂ ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰਿਤਂ ਜਾਤੁ ਮਾਤਰ੍ਮਿषੇਣ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਆਠ ਭਾਂਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੋਗ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਮੁਕਤੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰੇ ਪਰੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਸਂਖ੍ਯਾਵਿਧਾਨੇ ਪਦੇ ਮੋਹਿਤਾ ਨਾਮ ਤੇ ਸਂਵਿਹਾਯ । ਨ ਕਿਂ ਤੇ ਵਿਮੂਢਾ ਭਵਾਬ੍ਧੌ ਭਵਾਨਿ ਤ੍ਵਮੇਵਾਸਿ ਸਂਸਾਰਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਵੈ
ਜੋ ਪਰਮ ਤੱਤਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਵਾਨੀ, ਕੀ ਉਹ ਭਾਵਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਨਹੀਂ? ਤੂੰ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਪਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਜਨੈਰ੍ਯੈ- ਰਜੇ ਚਾਨੁਭੂਤਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਤੇ ਕਿਮ੍ । ਨਿਮੇषਾਰ੍ਧਮਾਤ੍ਰਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਵਾ ਚਾਮ੍ਬਿਕਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੀਸ਼ੇਤਿ ਨਾਮ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮ ਤੱਤਵ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ? ਅੱਖ ਦੇ ਅੱਧ ਪਲਕ ਜਿਤਨਾ ਸਮਾਂ ਵੀ, ਤੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਚਲਣ—ਸ਼ਿਵਾ, ਅੰਬਿਕਾ, ਸ਼ਕਤੀ, ਈਸ਼ਾ—ਇਹ ਨਾਮ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਸਮਰ੍ਥਾऽਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿਧਾਤੁਂ ਦृਸ਼ੈਵਾਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਂ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਵਿਭਕ੍ਤਮ੍ । ਵਿਨੋਦਾਰ੍ਥਮੇਵਂ ਵਿਧਿਂ ਮਾਂ ਵਿਧਾਯਾ- ਦਿਸਰ੍ਗੇ ਕਿਲੇਦਂ ਕਰੋषੀਤਿ ਕਾਮਮ੍
ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ? ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦੀ ਹੈਂ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਦਿ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਹਰਿਃ ਪਾਲਕਃ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾऽਸੌ ਮਧੋਰ੍ਵਾ ਤਥਾ ਕੈਟਭਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸਿਨ੍ਧੁਮਧ੍ਯੇ । ਹਰਃ ਸਂਹृਤਃ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾऽਸੌ ਨ ਕਾਲੇ ਕਥਂ ਮੇ ਭ੍ਰੁਵੋਰ੍ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ਾਤ੍ਸ ਜਾਤਃ
ਹਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੂੰ ਹੈਂ ਜਾਂ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਸੀ? ਹਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ? ਉਹ ਮੇਰੀ ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ?
ਨ ਤੇ ਜਨ੍ਮ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਦृष੍ਟਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵਾ ਕੁਤਃ ਸਮ੍ਭਵਸ੍ਤੇ ਨ ਕੋऽਪੀਹ ਵੇਦ । ਕਿਲਾਦ੍ਯਾਸਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਵਮੇਕਾ ਭਵਾਨਿ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਰਤੋ ਬੋਧਿਤਾऽਸਿ
ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਾਂ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਮੂਲ ਕਿੱਥੋਂ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ, ਹੇ ਭਵਾਨੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸਂਯੁਤੋऽਹਂ ਵਿਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥੋ ਹਰਿਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਮਮ੍ਬ ਤ੍ਵਯਾ ਸਂਯੁਤਸ਼੍ਚ । ਹਰਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹਰ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਯੈਵੇਹ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਨਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਃ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਮੈਂ ਸਿਰਜਣ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਾਂ! ਹਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਥ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਅੱਜ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਅਸਮਰਥ ਹਨ।
ਯਥਾऽਹਂ ਹਰਿਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਕਿਂ ਤਥਾऽਨ੍ਯੇ ਨ ਜਾਤਾ ਨ ਸਨ੍ਤੀਹ ਨੋ ਵਾऽਭਵਿष੍ਯਨ੍ । ਨ ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕੇऽਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਚਿਤ੍ਰੇ ਵਿਨੋਦੇ ਵਿਵਾਦਾਸ੍ਪਦੇऽਲ੍ਪਾਸ਼ਯਾਨਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ, ਹਰੀ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਨਾਂ ਤਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਹੋਣਗੇ। ਤੇਰੇ ਇਸ ਅਤਿ ਅਚੰਭੇ ਭਰੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਭੁੱਲਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ?
ਅਕਰ੍ਤਾ ਗੁਣਸ੍ਪष੍ਟ ਏਵਾਦ੍ਯ ਦੇਵੋ ਨਿਰੀਹੋऽਨੁਪਾਧਿਃ ਸਦੈਵਾਕਲਸ਼੍ਚ । ਤਥਾਪੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤੇ ਵਿਤੀਰ੍ਣਂ ਵਿਨੋਦਂ ਸੁਸਮ੍ਪਸ਼੍ਯਤੀਤ੍ਯਾਹੁਰੇਵਂ ਵਿਧਿਜ੍ਞਾਃ
ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪਰਗਟ, ਨਿਰਲੇਪ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰੁਪਾਧੀ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਇਹ ਖੇਡ ਵੰਡ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ—ਇਹ ਵਿਧੀ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟਵਿਭੇਦੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਾਕ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵੈ ਪੁਮਾਨ੍ਪਰਃ । ਨਾਨ੍ਯਃ ਕੋऽਪਿ ਤृਤੀਯੋऽਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਮੇਯੇ ਸੁਵਿਚਾਰਿਤੇ
ਇਸ ਦੇਖੇ ਤੇ ਅਦੇਖੇ ਦੇ ਭੇਦ ਵਿੱਚ, ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਸਿਰਫ਼ ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ, ਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਨ ਮਿਥ੍ਯਾ ਵੇਦਵਾਕ੍ਯਂ ਵੈ ਕਲ੍ਪਨੀਯਂ ਕਦਾਚਨ । ਵਿਰੋਧੋऽਯਂ ਮਯਾऽਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਹृਦਯੇ ਤੁ ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਜਾਂ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।
ਏਕਮੇਵਾਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਯਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵੇਦਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੈ । ਸਾ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਵਾਪ੍ਯਸੌ ਵਾ ਕਿਂ ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਯ
ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਇਕੋ-ਅਦ੍ਵਿਤੀਅ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਹੋ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਨਿਃਸਂਸ਼ਯਂ ਨ ਮੇ ਚੇਤਃ ਪ੍ਰਭਵਤ੍ਯਵਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਮ੍ । ਦ੍ਵਿਤ੍ਵੈਕਤ੍ਵਵਿਚਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਮਗ੍ਨਂ ਕ੍ਸ਼ੁਲ੍ਲਕਂ ਮਨਃ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੈ; ਦੂਜਪਨ ਤੇ ਏਕਤਾ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮਨ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਮੁਖੇਨਾਪਿ ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਮਾਮਕਮ੍ । ਪੁਣ੍ਯਭੋਗਾਚ੍ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗਤਿਸ੍ਤਵ ਪਾਦਯੋਃ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਪੁਮਾਨਸਿ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਾਸਿ ਵਦ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਮਮ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾऽਹਂ ਪਰਮਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਂ ਭਵਸਾਗਰਾਤ੍
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਖ ਹੋ ਜਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ? ਮੈਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸੋ; ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵ੍ਯਾ ਉਪਦੇਸ਼ਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਇਤਿ ਪृष੍ਟਾ ਮਯਾ ਦੇਵੀ ਵਿਨਯਾਵਨਤੇਨ ਚ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਮਾਦ੍ਯਾ ਭਗਵਤੀ ਹਿ ਸਾ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਆਦਿ ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਸਦੈਕਤ੍ਵਂ ਨ ਭੇਦੋऽਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਮਮਾਸ੍ਯ ਚ । ਯੋऽਸੌ ਸਾਹਮਹਂ ਯੋऽਸੌ ਭੇਦੋऽਸ੍ਤਿ ਮਤਿਵਿਭ੍ਰਮਾਤ੍
ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੇ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਏਕਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਉਹ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਤੇ ਜੋ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਉਹ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਭੁੱਲ ਹੈ।
ਆਵਯੋਰਨ੍ਤਰਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਯੋ ਵੇਦ ਮਤਿਮਾਨ੍ਹਿ ਸਃ । ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਸਂਸਾਰਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਸਿਆਣਾ ਇਹ ਸੂਖਮ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਕਮੇਵਾਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਦ੍ਵੈਤਭਾਵਂ ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਿ ਕਾਲ ਉਤ੍ਪਿਤ੍ਸੁਸਂਜ੍ਞਕੇ
ਬ੍ਰਹਮ ਸਦਾ ਇਕੋ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਅਤਾ ਫਿਰੋਂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਦੀਪਸ੍ਤਥੋਪਾਧੇਰ੍ਯੋਗਾਤ੍ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਦ੍ਵਿਧਾ । ਛਾਯੇਵਾਦਰ੍ਸ਼ਮਧ੍ਯੇ ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਂ ਤਥਾਵਯੋਃ
ਜਿਵੇਂ ਦੀਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੋ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ, ਛਾਂ ਜਾਂ ਦਰਪਣ ਵਿਚ ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ, ਸਾਡਾ ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਭੇਦ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਵੈ ਸਰ੍ਗਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਭਵਤ੍ਯਜ । ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯਵਿਭੇਦੋऽਯਂ ਦ੍ਵੈਵਿਧ੍ਯੇ ਸਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਜਨਮਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸਣ ਲਈ ਹੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਦੁਅਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਤੇ ਨਾ-ਦਿਸਦਾ ਵੰਡ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਹਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨ ਪੁਮਾਂਸ਼੍ਚਾਹਂ ਨ ਕ੍ਲੀਬਂ ਸਰ੍ਗਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਸਰ੍ਗੇ ਸਤਿ ਵਿਭੇਦਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਲ੍ਪਿਤੋऽਯਂ ਧਿਯਾ ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਪੁਰਖ, ਨਾ ਹੀ ਨਪੁੰਸਕ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਨ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਬੁਦ੍ਧਿਰਹਂ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਧृਤਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਸ੍ਤਥਾ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਮੇਧਾ ਦਯਾ ਲਜ੍ਜਾ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਤृष੍ਣਾ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਮੈਂ ਹੀ ਬੁੱਧੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਲੱਖਮੀ ਹਾਂ, ਧੀਰਜ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਯਾਦ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅਕਲ, ਦਇਆ, ਲਾਜ, ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਮਾਫੀ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਕਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਪਿਪਾਸਾ ਚ ਨਿਦ੍ਰਾ ਤਨ੍ਦ੍ਰਾ ਜਰਾਜਰਾ । ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਦ੍ਯਾ ਸ੍ਪृਹਾ ਵਾਞ੍ਛਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚਾਸ਼ਕ੍ਤਿਰੇਵ ਚ
ਮੈਂ ਹੀ ਸੋਹਣਪ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਿਆਸ, ਨੀਂਦ, ਥਕਾਵਟ, ਬੁੱਢਾਪਾ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਹਾਂ; ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਲਾਲਸਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਅਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਵਸਾ ਮਜ੍ਜਾ ਚ ਤ੍ਵਕ੍ਚਾਹਂ ਦृष੍ਟਿਰ੍ਵਾਗਨृਤਾਨृਤਾ । ਪਰਾ ਮਧ੍ਯਾ ਚ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀ ਨਾਡ੍ਯੋऽਹਂ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚ ਯਾਃ
ਮੈਂ ਹੀ ਚਰਬੀ, ਹੱਡੀ ਦੀ ਮੱਤ, ਤੇ ਚਮੜੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਨਜ਼ਰ, ਬੋਲ, ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਹਾਂ; ਉੱਚੀ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੜੀਆਂ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਨਾਹਂ ਪਸ਼੍ਯ ਸਂਸਾਰੇ ਮਦ੍ਵਿਯੁਕ੍ਤਂ ਕਿਮਸ੍ਤਿ ਹਿ । ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਹਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪਦ੍ਮਜ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਨਹੀਂ? ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀ ਹੈ? ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਏਤੈਰ੍ਮੇ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤੈ ਰੂਪੈਰ੍ਵਿਹੀਨਂ ਕਿਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ । ਤਸ੍ਮਾਦਹਂ ਵਿਧੇ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰ੍ਗੇ ਵੈ ਵਿਤਤਾਭਵਮ੍
ਮੇਰੇ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੀ ਹੈ, ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਧਾਤਾ, ਮੈਂ ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ।
ਨੂਨਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਦੇਵੇषੁ ਨਾਨਾਨਾਮਧਰਾ ਹ੍ਯਹਮ੍ । ਭਵਾਮਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੂਪੇਣ ਕਰੋਮਿ ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣ ਕੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਗੌਰੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਤਥਾ ਰੌਦ੍ਰੀ ਵਾਰਾਹੀ ਵੈष੍ਣਵੀ ਸ਼ਿਵਾ । ਵਾਰੂਣੀ ਚਾਥ ਕੌਬੇਰੀ ਨਾਰਸਿਂਹੀ ਚ ਵਾਸਵੀ
ਮੈਂ ਹੀ ਗੌਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਰੌਦਰੀ, ਵਾਰਾਹੀ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਵਾਰੂਣੀ, ਕੌਬੇਰੀ, ਨਰਸਿੰਹੀ ਤੇ ਵਾਸਵੀ ਹਾਂ।