ਪ੍ਰਥਮਜਨ੍ਮਨਿ ਚਾਧਿਗਤੋ ਮਯਾ ਤਦਧੁਨਾ ਨ ਵਿਭਾਤਿ ਨਵਾਕ੍ਸ਼ਰਃ । ਕਥਯ ਮਾਂ ਮਨੁਮਦ੍ਯ ਭਵਾਰ੍ਣਵਾ- ਜ੍ਜਨਨਿ ਤਾਰਯ ਤਾਰਯ ਤਾਰਕੇ
ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਨੌ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਮਾਂ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦੱਸ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਸਕਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ, ਹੇ ਤਾਰਣਹਾਰ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵੇਨਾਦ੍ਭੁਤਤੇਜਸਾ । ਉਚ੍ਚਚਾਰਾਮ੍ਬਿਕਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਟਂ ਚ ਨਵਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਜੋਤ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਫਿਰ ਸਾਫ਼ ਨੌ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਃ ਪਰਾਂ ਮੁਦਮਵਾਪ ਹ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚਰਣੌ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਵਸ੍ਥਿਤਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਜਪਨ੍ਨਵਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਕਾਮਦਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਤਥਾ । ਬੀਜਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ੁਭੋਚ੍ਚਾਰਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਤਸ੍ਥਿਵਾਂਸ੍ਤਦਾ
ਨੌ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬੀਜ ਸਮੇਤ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਉਚਾਰ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਕਰ ਉਥੇ ਖੜਾ ਰਹਿਆ।
ਤਂ ਤਥਾऽਵਸ੍ਥਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਲੋਕਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍ । ਅਵੋਚਂ ਤਾਂ ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਪਦਾਨ੍ਤਿਕੇ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੰਗਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਠਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਂਮਾਇਆ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨ ਵੇਦਾਸ੍ਤ੍ਵਾਮੇਵਂ ਕਲਯਿਤੁਮਿਹਾਸਨ੍ਨਪਟਵੋ ਯਤਸ੍ਤੇ ਨੋਚੁਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਕਲਜਨਧਾਤ੍ਰੀਮਵਿਕਲਾਮ੍ । ਸ੍ਵਧਾਭੂਤਾ ਦੇਵੀ ਸਕਲਮਖਹੋਮੇषੁ ਵਿਹਿਤਾ ਤਦਾ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਜਨਨਿ ਖਲੁ ਜਾਤਾ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇ
ਵੇਦ ਵੀ ਇਥੇ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਮਾਂ ਹੈਂ, ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਆਹਰ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਹੀ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਬਣੀ ਹੈਂ।
ਕਰ੍ਤਾऽਹਂ ਪ੍ਰਕਰੋਮਿ ਸਰ੍ਵਮਖਿਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਮਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਂ ਕੋऽਨ੍ਯੋਸ੍ਤੀਹ ਚਰਾਚਰੇ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇ ਮਤ੍ਤਃ ਸਮਰ੍ਥਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਧਨ੍ਯੋऽਸ੍ਮ੍ਯਤ੍ਰ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਕਿਲ ਯਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਸ੍ਮਿ ਲੋਕਾਤਿਗੋ ਮਗ੍ਨੋऽਹਂ ਭਵਸਾਗਰੇ ਪ੍ਰਵਿਤਤੇ ਗਰ੍ਵਾਭਿਵੇਸ਼ਾਦਿਤਿ
ਮੈਂ ਹੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹਾਂ, ਸਾਰਾ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਮੈਂ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅਡੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਥੇ ਵੱਡਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਰਬ ਨਾਲ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਅਦ੍ਯਾਹਂ ਤਵ ਪਾਦਪਙ੍ਕਜਪਰਾਗਾਦਾਨਗਰ੍ਵੇਣ ਵੈ ਧਨ੍ਯੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਯਥਾਰ੍ਥਵਾਦਨਿਪੁਣੋ ਜਾਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਤੇ । ਯਾਚੇ ਤ੍ਵਾਂ ਭਵਭੀਤਿਨਾਸ਼ਚਤੁਰਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਂ ਚੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਮੋਹਕृਤਂ ਮਹਾਰ੍ਤਿਨਿਗਡਂ ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਂ ਕੁਰੁ
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਰੂਪੀ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ, ਗਰਬ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਾਂ! ਜੋ ਭੈ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਮੋਹ ਤੇ ਵੱਡੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੇ ਬੰਧਨ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਦੇ।
ਅਤੋऽਹਞ੍ਚ ਜਾਤੋ ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਂ ਸਰੋਜਾਦਮੇਯਾਤ੍ਤ੍ਵਦਾਵਿष੍ਕृਤਾਦ੍ਵੈ । ਤਵਾਜ੍ਞਾਕਰਃ ਕਿਙ੍ਕਰੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਨੂਨਂ ਸ਼ਿਵੇ ਪਾਹਿ ਮਾਂ ਮੋਹਮਗ੍ਨਂ ਭਵਾਬ੍ਧੌ
ਹੁਣ ਮੈਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਰਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ। ਹੇ ਸ਼ਿਵਾ! ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਭ੍ਰਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਬਚਾ ਲੈ।
ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮਾਨਵਾਸ੍ਤੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਭੁਂ ਮਾਂ ਤਵਾਦ੍ਯਂ ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮ੍ । ਯਜਨ੍ਤੀਹ ਯੇ ਯਾਜਕਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਕਾਮਾ ਨ ਤੇ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਵਿਦਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਕਾਮਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਆਦਿ ਚਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਜੋ ਯਾਜਕ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਤ੍ਵਯਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤੋऽਹਂ ਵਿਧਿਤ੍ਵੇ ਵਿਹਾਰਂ ਵਿਕਰ੍ਤੁਂ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਵਿਧਾਯਾਦਿਸਰ੍ਗਮ੍ । ਅਹਂ ਵੇਦ੍ਮਿ ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਵਿਵੇਦਾਤਿਮਾਯੇ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵਾਪਰਾਧਂ ਤ੍ਵਹਙ੍ਕਾਰਜਂ ਮੇ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਖੇਡ ਲਈ ਤੇ ਆਦਿ ਸਿਰਜਣ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੌਣ ਤੇਰੀ ਮਹਾਂਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ।
ਸ਼੍ਰਮਂ ਯੇऽष੍ਟਧਾ ਯੋਗਮਾਰ੍ਗੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਮੂਢਾਃ ਸਮਾਧੌ ਸ੍ਥਿਤਾ ਵੈ । ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨਾਮ ਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਦਂ ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰਿਤਂ ਜਾਤੁ ਮਾਤਰ੍ਮਿषੇਣ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਆਠ ਭਾਂਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੋਗ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਮੁਕਤੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰੇ ਪਰੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਸਂਖ੍ਯਾਵਿਧਾਨੇ ਪਦੇ ਮੋਹਿਤਾ ਨਾਮ ਤੇ ਸਂਵਿਹਾਯ । ਨ ਕਿਂ ਤੇ ਵਿਮੂਢਾ ਭਵਾਬ੍ਧੌ ਭਵਾਨਿ ਤ੍ਵਮੇਵਾਸਿ ਸਂਸਾਰਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਵੈ
ਜੋ ਪਰਮ ਤੱਤਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਵਾਨੀ, ਕੀ ਉਹ ਭਾਵਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਨਹੀਂ? ਤੂੰ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਪਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਜਨੈਰ੍ਯੈ- ਰਜੇ ਚਾਨੁਭੂਤਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਤੇ ਕਿਮ੍ । ਨਿਮੇषਾਰ੍ਧਮਾਤ੍ਰਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਵਾ ਚਾਮ੍ਬਿਕਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੀਸ਼ੇਤਿ ਨਾਮ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮ ਤੱਤਵ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ? ਅੱਖ ਦੇ ਅੱਧ ਪਲਕ ਜਿਤਨਾ ਸਮਾਂ ਵੀ, ਤੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਚਲਣ—ਸ਼ਿਵਾ, ਅੰਬਿਕਾ, ਸ਼ਕਤੀ, ਈਸ਼ਾ—ਇਹ ਨਾਮ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਸਮਰ੍ਥਾऽਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿਧਾਤੁਂ ਦृਸ਼ੈਵਾਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਂ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਵਿਭਕ੍ਤਮ੍ । ਵਿਨੋਦਾਰ੍ਥਮੇਵਂ ਵਿਧਿਂ ਮਾਂ ਵਿਧਾਯਾ- ਦਿਸਰ੍ਗੇ ਕਿਲੇਦਂ ਕਰੋषੀਤਿ ਕਾਮਮ੍
ਕੀ ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ? ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦੀ ਹੈਂ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਦਿ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਹਰਿਃ ਪਾਲਕਃ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾऽਸੌ ਮਧੋਰ੍ਵਾ ਤਥਾ ਕੈਟਭਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸਿਨ੍ਧੁਮਧ੍ਯੇ । ਹਰਃ ਸਂਹृਤਃ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾऽਸੌ ਨ ਕਾਲੇ ਕਥਂ ਮੇ ਭ੍ਰੁਵੋਰ੍ਮਧ੍ਯਦੇਸ਼ਾਤ੍ਸ ਜਾਤਃ
ਹਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੂੰ ਹੈਂ ਜਾਂ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਸੀ? ਹਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ? ਉਹ ਮੇਰੀ ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ?
ਨ ਤੇ ਜਨ੍ਮ ਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਦृष੍ਟਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵਾ ਕੁਤਃ ਸਮ੍ਭਵਸ੍ਤੇ ਨ ਕੋऽਪੀਹ ਵੇਦ । ਕਿਲਾਦ੍ਯਾਸਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਵਮੇਕਾ ਭਵਾਨਿ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਰਤੋ ਬੋਧਿਤਾऽਸਿ
ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਾਂ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਮੂਲ ਕਿੱਥੋਂ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ, ਹੇ ਭਵਾਨੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸਂਯੁਤੋऽਹਂ ਵਿਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥੋ ਹਰਿਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਮਮ੍ਬ ਤ੍ਵਯਾ ਸਂਯੁਤਸ਼੍ਚ । ਹਰਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹਰ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਯੈਵੇਹ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਨਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਃ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਮੈਂ ਸਿਰਜਣ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਾਂ! ਹਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਥ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਅੱਜ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਅਸਮਰਥ ਹਨ।
ਯਥਾऽਹਂ ਹਰਿਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਕਿਂ ਤਥਾऽਨ੍ਯੇ ਨ ਜਾਤਾ ਨ ਸਨ੍ਤੀਹ ਨੋ ਵਾऽਭਵਿष੍ਯਨ੍ । ਨ ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕੇऽਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਚਿਤ੍ਰੇ ਵਿਨੋਦੇ ਵਿਵਾਦਾਸ੍ਪਦੇऽਲ੍ਪਾਸ਼ਯਾਨਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ, ਹਰੀ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਨਾਂ ਤਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਹੋਣਗੇ। ਤੇਰੇ ਇਸ ਅਤਿ ਅਚੰਭੇ ਭਰੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਭੁੱਲਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ?
ਅਕਰ੍ਤਾ ਗੁਣਸ੍ਪष੍ਟ ਏਵਾਦ੍ਯ ਦੇਵੋ ਨਿਰੀਹੋऽਨੁਪਾਧਿਃ ਸਦੈਵਾਕਲਸ਼੍ਚ । ਤਥਾਪੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤੇ ਵਿਤੀਰ੍ਣਂ ਵਿਨੋਦਂ ਸੁਸਮ੍ਪਸ਼੍ਯਤੀਤ੍ਯਾਹੁਰੇਵਂ ਵਿਧਿਜ੍ਞਾਃ
ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪਰਗਟ, ਨਿਰਲੇਪ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰੁਪਾਧੀ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਇਹ ਖੇਡ ਵੰਡ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ—ਇਹ ਵਿਧੀ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟਵਿਭੇਦੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਾਕ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵੈ ਪੁਮਾਨ੍ਪਰਃ । ਨਾਨ੍ਯਃ ਕੋऽਪਿ ਤृਤੀਯੋऽਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਮੇਯੇ ਸੁਵਿਚਾਰਿਤੇ
ਇਸ ਦੇਖੇ ਤੇ ਅਦੇਖੇ ਦੇ ਭੇਦ ਵਿੱਚ, ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਸਿਰਫ਼ ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ, ਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਨ ਮਿਥ੍ਯਾ ਵੇਦਵਾਕ੍ਯਂ ਵੈ ਕਲ੍ਪਨੀਯਂ ਕਦਾਚਨ । ਵਿਰੋਧੋऽਯਂ ਮਯਾऽਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਹृਦਯੇ ਤੁ ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਜਾਂ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ।
ਏਕਮੇਵਾਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਯਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵੇਦਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੈ । ਸਾ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਵਾਪ੍ਯਸੌ ਵਾ ਕਿਂ ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਯ
ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਇਕੋ-ਅਦ੍ਵਿਤੀਅ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਹੋ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਨਿਃਸਂਸ਼ਯਂ ਨ ਮੇ ਚੇਤਃ ਪ੍ਰਭਵਤ੍ਯਵਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਮ੍ । ਦ੍ਵਿਤ੍ਵੈਕਤ੍ਵਵਿਚਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਮਗ੍ਨਂ ਕ੍ਸ਼ੁਲ੍ਲਕਂ ਮਨਃ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੈ; ਦੂਜਪਨ ਤੇ ਏਕਤਾ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮਨ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਮੁਖੇਨਾਪਿ ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਮਾਮਕਮ੍ । ਪੁਣ੍ਯਭੋਗਾਚ੍ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗਤਿਸ੍ਤਵ ਪਾਦਯੋਃ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਪੁਮਾਨਸਿ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਾਸਿ ਵਦ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਮਮ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾऽਹਂ ਪਰਮਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਂ ਭਵਸਾਗਰਾਤ੍
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਖ ਹੋ ਜਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ? ਮੈਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸੋ; ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਸ਼੍ਰੀਦੇਵ੍ਯਾ ਉਪਦੇਸ਼ਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਇਤਿ ਪृष੍ਟਾ ਮਯਾ ਦੇਵੀ ਵਿਨਯਾਵਨਤੇਨ ਚ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਮਾਦ੍ਯਾ ਭਗਵਤੀ ਹਿ ਸਾ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਆਦਿ ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਸਦੈਕਤ੍ਵਂ ਨ ਭੇਦੋऽਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਮਮਾਸ੍ਯ ਚ । ਯੋऽਸੌ ਸਾਹਮਹਂ ਯੋऽਸੌ ਭੇਦੋऽਸ੍ਤਿ ਮਤਿਵਿਭ੍ਰਮਾਤ੍
ਭਗਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੇ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਏਕਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਉਹ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਤੇ ਜੋ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਉਹ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਪਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਭੁੱਲ ਹੈ।
ਆਵਯੋਰਨ੍ਤਰਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਯੋ ਵੇਦ ਮਤਿਮਾਨ੍ਹਿ ਸਃ । ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਸਂਸਾਰਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਸਿਆਣਾ ਇਹ ਸੂਖਮ ਫ਼ਰਕ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਕਮੇਵਾਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਦ੍ਵੈਤਭਾਵਂ ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਿ ਕਾਲ ਉਤ੍ਪਿਤ੍ਸੁਸਂਜ੍ਞਕੇ
ਬ੍ਰਹਮ ਸਦਾ ਇਕੋ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਅਤਾ ਫਿਰੋਂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।