ਜ੍ਞਾਤਂ ਮਯਾऽਖਿਲਮਿਦਂ ਤ੍ਵਯਿ ਸਨ੍ਨਿਵਿष੍ਟਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋऽਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭਵਲਯਾਵਪਿ ਮਾਤਰਦ੍ਯ । ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਤੇऽਸ੍ਯ ਕਰਣੇ ਵਿਤਤਪ੍ਰਭਾਵਾ ਜ੍ਞਾਤਾऽਧੁਨਾ ਸਕਲਲੋਕਮਯੀਤਿ ਨੂਨਮ੍
ਮੈਂ ਹੁਣ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਂ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਜਗਤ ਬਣਦਾ ਤੇ ਮਿਟਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਹੁਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਜਾਣੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵਮਖਿਲਂ ਸਦਸਦ੍ਵਿਕਾਰਂ ਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਯਵਿਕਲਂ ਪੁਰੁषਾਯ ਕਾਲੇ । ਤਤ੍ਤ੍ਵੈਸ਼੍ਚ षੋਡਸ਼ਭਿਰੇਵ ਚ ਸਪ੍ਤਭਿਸ਼੍ਚ ਭਾਸੀਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਮਿਵ ਨਃ ਕਿਲ ਰਞ੍ਜਨਾਯ
ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰੂਪ ਫੈਲਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਵਿਖਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈਂ। ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਸੱਤ ਤੱਤਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖਿੜਾਉਣ ਲਈ ਜਾਦੂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ।
ਨ ਤ੍ਵਾਮृਤੇ ਕਿਮਪਿ ਵਸ੍ਤੁਗਤਂ ਵਿਭਾਤਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯੈਵ ਸਰ੍ਵਮਖਿਲਂ ਤ੍ਵਮਵਸ੍ਥਿਤਾऽਸਿ । ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਿਨਾ ਵ੍ਯਵਹृਤੋ ਪੁਰੁषੋऽਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵਮ੍ਭਣ੍ਯਤੇ ਜਨਨਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾ ਜਨੇਨ
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ। ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਕੇ ਸਦਾ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਪੁਰਖ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ—ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਮਾਂ।
ਪ੍ਰੀਣਾਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਮਖਿਲਂ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਭਾਵੈਃ ਸ੍ਵੈਸ੍ਤੇਜਸਾ ਚ ਸਕਲਂ ਪ੍ਰਕਟੀਕਰੋषਿ । ਅਤ੍ਸ੍ਯੇਵ ਦੇਵਿ ਤਰਸਾ ਕਿਲ ਕਲ੍ਪਕਾਲੇ ਕੋ ਵੇਦ ਦੇਵਿ ਚਰਿਤਂ ਤਵ ਵੈ ਭਵਸ੍ਯ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ। ਦੇਵੀ, ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਮਿਟਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਝੱਟ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ—ਤੇਰੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨੂੰ, ਮਾਂ, ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤ੍ਰਾਤਾ ਵਯਂ ਜਨਨਿ ਤੇ ਮਧੁਕੈਟਭਾਭ੍ਯਾਂ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸੁਵਿਤਤਾਃ ਖਲੁ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵੈ । ਨੀਤਾਃ ਸੁਖਸ੍ਯ ਭਵਨੇ ਪਰਮਾਂ ਚ ਕੋਟਿਂ ਯਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤਵ ਭਵਾਨਿ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵਮ੍
ਮਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ, ਤੇ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਖਾਇਆ। ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਭਵਾਨੀ, ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਨਾਹਂ ਭਵੋ ਨ ਚ ਵਿਰਿਂਚਿ ਵਿਵੇਦ ਮਾਤਃ ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਹਿ ਵੇਤ੍ਤਿ ਚਰਿਤਂ ਤਵ ਦੁਰ੍ਵਿਭਾਵ੍ਯਮ੍ । ਕਾਨੀਹ ਸਨ੍ਤਿ ਭੁਵਨਾਨਿ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਭਵਾਨਿ ਰਚਿਤੇ ਰਚਨਾਕਲਾਪੇ
ਮਾਂ, ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਸ਼ਿਵ, ਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇਰੇ ਅਥਾਹ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕੇ; ਹੋਰ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਭਵਾਨੀ, ਤੇਰੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਜਗਤ ਹਨ, ਇਹ ਵੀ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਰਤ੍ਰ ਭੁਵਨੇ ਹਰਿਰਨ੍ਯ ਏਵ ਦृष੍ਟਃ ਸ਼ਿਵਃ ਕਮਲਜਃ ਪ੍ਰਥਿਤਪ੍ਰਭਾਵਃ । ਅਨ੍ਯੇषੁ ਦੇਵਿ ਭੁਵਨੇਪੁ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਤੇ ਕਿਂ ਵਿਦ੍ਮ ਦੇਵਿ ਵਿਤਤਂ ਤਵ ਸੁਪ੍ਰਭਾਵਮ੍
ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਹਰਿ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਕਮਲਜਾ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੋਰ ਜਗਤਾਂ ਵਿਚ, ਦੇਵੀ, ਕੀ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹਨ? ਦੇਵੀ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਅਪਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ?
ਯਾਚੇऽਮ੍ਬ ਤੇऽਙ੍ਘ੍ਰਿਕਮਲਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਕਾਮਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸਦਾ ਵਸਤੁ ਰੂਪਮਿਦਂ ਤਵੈਤਤ੍ । ਨਾਮਾਪਿ ਵਕ੍ਤ੍ਰਕੁਹਰੇ ਸਤਤਂ ਤਵੈਵ ਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤਵ ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਯੋਃ ਸਦੈਵ
ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਇਕੋ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਤੇਰਾ ਇਹ ਰੂਪ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਿਆ ਰਹੇ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਦਾ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂ।
ਭृਤ੍ਯੋऽਯਮਸ੍ਤਿ ਸਤਤਂ ਮਯਿ ਭਾਵਨੀਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨੀਤਿ ਮਨਸਾ ਨਨੁ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਿ । ਏषਾऽऽਵਯੋਰਵਿਰਤਾ ਕਿਲ ਦੇਵਿ ਭੂਯਾ- ਦ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਿਃ ਸਦੈਵ ਜਨਨੀ ਸੁਤਯੋਰਿਵਾਰ੍ਥੇ
ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਦਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹੀ ਸੋਚ ਆਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਲਕਣ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਾਤਾ! ਮੇਰੀ ਤੇਰੀ ਇਹ ਅਟੁੱਟ ਡੋਰ, ਮਾਂ-ਪੁੱਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਦਾ ਵਧਦੀ ਰਹੇ।
ਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਸਰ੍ਵਮਖਿਲਂ ਭੁਵਨਪ੍ਰਪਞ੍ਚਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤਾ ਪਰਿਸਮਾਪ੍ਤਿਨਿਤਾਨ੍ਤਭੂਮਿਃ । ਕਿਂ ਪਾਮਰੇਣ ਜਗਦਮ੍ਬ ਨਿਵੇਦਨੀਯਂ ਯਦ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਚਰ ਭਵਾਨਿ ਤਵੇਙ੍ਗਿਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍
ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪੂਰੀ ਹੈ। ਹੇ ਜਗਤ ਜਨਨੀ! ਮੈਂ ਜਿਹਾ ਆਮ ਬੰਦਾ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਉਹੀ ਕਰ, ਤੇਰਾ ਭਾਵ ਹੀ ਹੋਵੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸृਜਤ੍ਯਵਤਿ ਵਿष੍ਣੁਰੁਮਾਪਤਿਸ਼੍ਚ ਸਂਹਾਰਕਾਰਕ ਇਯਂ ਤੁ ਜਨੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਃ । ਕਿਂ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦਪਿ ਦੇਵਿ ਤਵੇਚ੍ਛਯਾ ਵੈ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਵਯਮਜੇ ਤਵ ਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਾਃ
ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਸੰਭਾਲਦਾ ਤੇ ਰੁਦਰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਮਾਤਾ! ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੀ ਯੋਗ ਹਾਂ।
ਧਾਤ੍ਰੀ ਧਰਾਧਰਸੁਤੇ ਨ ਜਗਦ੍ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਆਧਾਰਸ਼ਕ੍ਤਿਰਖਿਲਂ ਤਵ ਵੈ ਬਿਭਰ੍ਤਿ । ਸੂਰ੍ਯੋऽਪਿ ਭਾਤਿ ਵਰਦੇ ਪ੍ਰਭਯਾ ਯੁਤਸ੍ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦਖਿਲਂ ਵਿਰਜਾ ਵਿਭਾਸਿ
ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ! ਧਰਤੀ ਆਪ ਜਗਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਥਾਂਦੀ, ਤੇਰੀ ਆਸਰੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ! ਸੂਰਜ ਵੀ ਤੇਰੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਆਪ ਹੀ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਹੈਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਹਮੀਸ਼੍ਵਰਵਰਃ ਕਿਲ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾ- ਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਂ ਜਨਿਯੁਤਾ ਨ ਯਦਾ ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਾਃ । ਕੇऽਨ੍ਯੇ ਸੁਰਾਃ ਸ਼ਤਮਖਪ੍ਰਮੁਖਾਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਜਨਨੀ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੁਰਾਣਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮੈਂ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੀ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਵੀ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ। ਸਿਰਫ ਤੂੰ ਹੀ, ਹੇ ਮਾਂ, ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਮੂਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਂ ਚੇਦ੍ਭਵਾਨਿ ਦਯਸੇ ਪੁਰੁषਂ ਪੁਰਾਣਂ ਜਾਨੇऽਹਮਦ੍ਯ ਤਵ ਸਂਨਿਧਿਗਃ ਸਦੈਵ । ਨੋਚੇਦਹਂ ਵਿਭੁਰਨਾਦਿਰਨੀਹ ਈਸ਼ੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਧੀਰਿਤਿ ਤਮਃਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਸਦੈਵ
ਜੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਭਵਾਨੀ! ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ ਪੁਰਖ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਵਾਂ ਕਿ ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਾਂ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਜੋ ਅਣਾਦਿ, ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਂਗ।
ਵਿਦ੍ਯਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਨਨੁ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂ ਨਰਾਣਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਕਿਲ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਤਾਂ ਸਦੈਵ । ਤ੍ਵਂ ਕੀਰ੍ਤਿਕਾਨ੍ਤਿਕਮਲਾਮਲਤੁष੍ਟਿਰੂਪਾ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਵਿਰਤਿਰੇਵ ਮਨੁष੍ਯਲੋਕੇ
ਤੂੰ ਹੀ ਅਕਲਮੰਦਾਂ ਲਈ ਗਿਆਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਲਈ ਤਾਕਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਸੋਭਾ, ਲੱਖਮੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ।
ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਥਮਵੇਦਕਲਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਧਾ ਭਗਵਤੀ ਸਗੁਣਾਰ੍ਧਮਾਤ੍ਰਾ । ਆਮ੍ਨਾਯ ਏਵ ਵਿਹਿਤੋ ਨਿਗਮੋ ਭਵਤ੍ਯੈ ਸਞ੍ਜੀਵਨਾਯ ਸਤਤਂ ਸੁਰਪੂਰ੍ਵਜਾਨਾਮ੍
ਤੂੰ ਹੀ ਗਾਇਤਰੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਹੀ ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸ੍ਵਧਾ, ਭਗਵਤੀ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਅਰਧ ਮਾਤਰਾ ਹੈਂ। ਵੇਦ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰਨ ਲਈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮੇਵ ਰਚਯਸ੍ਯਖਿਲਂ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਂ ਤੇषਾਂ ਗਤਾਃ ਖਲੁ ਯਤੋ ਨਨੁ ਜੀਵਭਾਵਮ੍ । ਅਂਸ਼ਾ ਅਨਾਦਿਨਿਧਨਸ੍ਯ ਕਿਲਾਨਘਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਾਰ੍ਣਵਸ੍ਯ ਵਿਤਤਾ ਹਿ ਯਥਾ ਤਰਙ੍ਗਾਃ
ਤੂੰ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੋਖਸ਼ ਲਈ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪਾ ਲਿਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਵੱਖਰਾ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਜੀਵ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਅਣਾਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੀਵੋ ਯਦਾ ਤੁ ਪਰਿਵੇਤ੍ਤਿ ਤਵੈਵ ਕृਤ੍ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਸਂਹਰਸ੍ਯਖਿਲਮੇਤਦਿਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍ । ਨਾਟ੍ਯਂ ਨਟੇਨ ਰਚਿਤਂ ਵਿਤਥੇऽਨ੍ਤਰਙ੍ਗੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਕृਤੇ ਵਿਰਮਸੇ ਪ੍ਰਥਿਤਪ੍ਰਭਾਵਾ
ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ। ਜਿਵੇਂ ਨਟ ਆਪਣਾ ਨਾਟਕ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਾਲੀ! ਜਦ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ।
ਤ੍ਰਾਤਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਮ ਮੋਹਮਯਾਦ੍ਭਵਾਬ੍ਧੇ- ਸ੍ਤ੍ਵਾਮਮ੍ਬਿਕੇ ਸਤਤਮੇਮਿ ਮਹਾਰ੍ਤਿਦੇ ਚ । ਰਾਗਾਦਿਭਿਰ੍ਵਿਰਚਿਤੇ ਵਿਤਥੇ ਕਿਲਾਨ੍ਤੇ ਮਾਮੇਵ ਪਾਹਿ ਬਹੁਦੁਃਖਕਰੇ ਚ ਕਾਲੇ
ਤੂੰ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਮੋਹ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ! ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਪੀੜ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਰਾਗ ਆਦਿਕ ਦੁਖਾਂ ਵਾਲਾ ਅੰਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਮਾਂ! ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਚਾ ਲੈ।
ਨਮੋ ਦੇਵਿ ਮਹਾਵਿਦ੍ਯੇ ਨਮਾਮਿ ਚਰਣੌ ਤਵ । ਸਦਾ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਮੇ ਦੇਹਿ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਦੇ ਸ਼ਿਵੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ! ਹੇ ਮਹਾਂ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ!
ਹਰਬ੍ਰਹ੍ਮਕृਤਸ੍ਤੁਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਰਤੇ ਵਿष੍ਣੌ ਦੇਵਦੇਵੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ । ਉਵਾਚ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਸ਼ਰ੍ਵਃ ਪ੍ਰਣਤਃ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਹਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਨਾਰਦਨ, ਇਹ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਤੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਰਵ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ।
ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ ਯਦਿ ਹਰਿਸ੍ਤਵ ਦੇਵਿ ਵਿਭਾਵਜ- ਸ੍ਤਦਨੁ ਪਦ੍ਮਜ ਏਵ ਤਵੋਦ੍ਭਵਃ । ਕਿਮਹਮਤ੍ਰ ਤਵਾਪਿ ਨ ਸਦ੍ਗੁਣਃ ਸਕਲਲੋਕਵਿਧੌ ਚਤੁਰਾ ਸ਼ਿਵੇ
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਹੇ ਦੇਵੀ! ਹਰੀ ਤੇਰਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਪਦਮਜ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਵੀ ਤੋੜੀ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਸ਼ਿਵੇ! ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਮਸਿ ਭੂਃ ਸਲਿਲਂ ਪਵਨਸ੍ਤਥਾ ਖਮਪਿ ਵਹ੍ਨਿਗੁਣਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਪੁਨਃ । ਜਨਨਿ ਤਾਨਿ ਪੁਨਃ ਕਰਣਾਨਿ ਚ ਤ੍ਵਮਸਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨੋऽਪ੍ਯਥ ਹਙ੍ਕृਤਿਃ
ਤੂੰ ਹੀ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਗੁਣ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਾਂ! ਤੂੰ ਇਹ ਤੱਤ ਵੀ ਹੈਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵੀ। ਤੂੰ ਹੀ ਬੁੱਧੀ, ਮਨ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ ਹੈਂ।
ਨ ਚ ਵਿਦਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਚ ਯੇऽਨ੍ਯਥਾ ਹਰਿਹਰਾਜਕृਤਂ ਨਿਖਿਲਂ ਜਗਤ੍ । ਤਵ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰਯ ਏਵ ਸਦੈਵ ਤੇ ਵਿਰਚਯਨ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰੀ, ਹਰਾ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜਗਤ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਹੀ, ਇਹ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਵਨਿਵਾਯੁਖਵਹ੍ਨਿਜਲਾਦਿਭਿਃ ਸਵਿषਯੈਃ ਸਗੁਣੈਸ਼੍ਚ ਜਗਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਯਦਿ ਤਦਾ ਕਥਮਦ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਸ੍ਫੁਟਂ ਪ੍ਰਭਵਤੀਤਿ ਤਵਾਮ੍ਬ ਕਲਾਮृਤੇ
ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ ਆਦਿਕ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਗਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਇਕ ਝਲਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਂ?
ਭਵਸਿ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਸਚਰਾਚਰਂ ਤ੍ਵਮਜਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਕृਤਿਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ । ਵਿਵਿਧਵੇषਵਿਲਾਸਕੁਤੂਹਲੈ- ਰ੍ਵਿਰਮਸੇ ਰਮਸੇऽਮ੍ਬ ਯਥਾਰੁਚਿ
ਤੂੰ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਹੈਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨਮੁਤਾਬਕ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਾਂ!
ਸਕਲਲੋਕਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰਹਂ ਹਰਿਃ ਕਮਲਭੂਸ਼੍ਚ ਭਵਾਮ ਯਦਾऽਮ੍ਬਿਕੇ । ਤਵ ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਪਾਂਸੁਪਰਿਗ੍ਰਹਂ ਸਮਧਿਗਮ੍ਯ ਤਦਾ ਨਨੁ ਚਕ੍ਰਿਮ
ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ, ਹਰਿ ਅਤੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਦਿ ਦਯਾਰ੍ਦ੍ਰਮਨਾ ਨ ਸਦਾਮ੍ਬਿਕੇ ਕਥਮਹਂ ਵਿਹਿਤਸ਼੍ਚ ਤਮੋਗੁਣਃ । ਕਮਲਜਸ਼੍ਚ ਰਜੋਗੁਣਸਂਭਵਃ ਸੁਵਿਹਿਤਃ ਕਿਮੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣੋ ਹਰਿਃ
ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਜੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਦਾ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਅੰਧਕਾਰ ਗੁਣ ਵਾਲਾ, ਕਮਲਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਰਜੋ ਗੁਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਹਰਿ ਕਿਵੇਂ ਸਤੋ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਯਦਿ ਨ ਤੇ ਵਿषਮਾ ਮਤਿਰਮ੍ਬਿਕੇ ਕਥਮਿਦਂ ਬਹੁਧਾ ਵਿਹਿਤਂ ਜਗਤ੍ । ਸਚਿਵਭੂਪਤਿਭृਤ੍ਯਜਨਾਵृਤਂ ਬਹੁਧਨੈਰਧਨੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਜੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਭ ਲਈ ਇਕਸਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਇੰਨੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਮੰਤਰੀ, ਰਾਜੇ, ਨੌਕਰ, ਅਮੀਰ ਤੇ ਗਰੀਬ ਸਭ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ?
ਤਵ ਗੁਣਾਸ੍ਰਯ ਏਵ ਸਦਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾਃ ਪ੍ਰਕਟਨਾਵਨਸਂਹਰਣੇषੁ ਵੈ । ਹਰਿਹਰਦ੍ਰੁਹਿਣਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਰਚਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਜਗਤਾਂ ਕਿਲ ਕਾਰਣਮ੍
ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਹੀ ਸਦਾ ਰਚਨਾ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹਨ। ਤੂੰ ਹੀ ਹਰਿ, ਹਰਾ ਅਤੇ ਕਮਲਜਨਮ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।