ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਰਾਜਾ ਹੈਮਾਚਲਂ ਪ੍ਰਤਿ । षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵਾਰ੍षਿਕਂ ਰਾਜ੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵੋਤ੍ਤਰਾਸੁਤਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਚ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਵਨਂ ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹ । षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚੈਵ ਵਰ੍षਾਣਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਗਜਾਹ੍ਵਯੇ
ਰਾਜਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿਚ ਛੱਤੀ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਗਤ੍ਵਾ ਹਿਮਾਚਲੇ षਟ੍ ਤੇ ਜਹੁਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪृਥਾਸੁਤਾਃ । ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਦਪਿ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸੁਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਹਿਮਾਚਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਤੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ, ਜੋ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ।
ਅਪਾਲਯਚ੍ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਃ षष੍ਟਿਵਰ੍षਾਣ੍ਯਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ । ਬਭੂਵ ਮृਗਯਾਸ਼ੀਲੋ ਜਗਾਮ ਚ ਵਨਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ, ਸੱਠ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਵਿਦ੍ਧਂ ਮृਗਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਾਨੋ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਭੂਪਤਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤृषਿਤਸ਼੍ਚ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਾਸੁਤਃ
ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿਰਣ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਤਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਆਪ ਪਿਆਸਾ, ਥੱਕਿਆ ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਜਾ ਘਰ੍ਮੇਣ ਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮੁਨਿਮਨ੍ਤਿਕੇ । ਧ੍ਯਾਨੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਮੁਨਿਂ ਰਾਜਾ ਜਲਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਚਾਤੁਰਃ
ਘਰਮੀ ਨਾਲ ਤੰਗ ਆ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਮੁਨੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਲਮੰਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਪਾਣੀ ਮੰਗਿਆ।
ਨੋਵਾਚ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮੌਨਸ੍ਥਸ਼੍ਚੁਕੋਪ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਦਾ । ਮृਤਂ ਸਰ੍ਪਂ ਤਦਾਦਾਯ ਧਨੁष੍ਕੋਟ੍ਯਾ ਤृषਾਤੁਰਃ
ਮੁਨੀ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲਾ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਇਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਕਲਿਨਾਵਿष੍ਟਚਿਤ੍ਤਸ੍ਤੁ ਕਣ੍ਠੇ ਤਸ੍ਯ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍ । ਆਰੋਪਿਤੇ ਤਥਾ ਸਰ੍ਪੇ ਨੋਵਾਚ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਕਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸੱਪ ਮੁਨੀ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਸੱਪ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਉੱਤਮ ਮੁਨੀ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਾ।
ਨ ਚਚਾਲ ਸਮਾਧਿਸ੍ਥੋ ਰਾਜਾਪਿ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਗਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਤਿਤੇਜਸ੍ਵੀ ਗਵਿਜਾਤੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਮੁਨੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਹਿਲਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਮੁਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਗਾਂ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਸੀ,
ਮਹਾਸ਼ਕ੍ਤੋऽਥ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੋ ਵਨਾਨ੍ਤਿਕੇ । ਮਿਤ੍ਰਾਣ੍ਯਾਹੁਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਂ ਪਿਤੁਃ ਕਣ੍ਠੇ ਤਵਾਧੁਨਾ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਜਦ ਜੰਗਲ ਨੇੜੇ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਹੁਣ ਸੱਪ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਲਮ੍ਭਿਤੋऽਸ੍ਤਿ ਮृਤਃ ਸਰ੍ਪਃ ਕੇਨਾਪੀਤਿ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ । ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੁਕੋਪਾਤਿਸ਼ਯਂ ਤਦਾ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਉੱਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।' ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਨृਪਤਿਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਕਰੇ ਜਲਮ੍ । ਪਿਤੁਃ ਕਣ੍ਠੇऽਦ੍ਯ ਮੇ ਯੇਨ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੋ ਮृਤੋਰਗਃ
ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਜਿਸ ਨੇ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਦੇ ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਸੱਪ ਸੁੱਟਿਆ—'
ਤਕ੍ਸ਼ਕਃ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੇਣ ਤਂ ਦਸ਼ੇਤ੍ਪਾਪਪੂਰੁषਮ੍ । ਮੁਨੇਃ ਸ਼ਿष੍ਯੋऽਥ ਰਾਜਾਨਂ ਸਮੁਪੇਤ੍ਯ ਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
'ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਤਕਸ਼ਕ ਸੱਪ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੱਸ ਲਵੇਗਾ।' ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚੇਲੇ ਨੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸੀ, ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਾਪਂ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਮੁਨਿਪੁਤ੍ਰੇਣ ਚਾਰ੍ਪਿਤਮ੍ । ਅਭਿਮਨ੍ਯੁਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਪਂ ਦਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੇਨ ਵੈ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਾਪ ਸੁਣਾਇਆ। ਅਭਿਮਨਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—
ਅਨਿਵਾਰ੍ਯਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧਾਨੁਵਾਚ ਹ । ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਹਂ ਦ੍ਵਿਜਰੂਪੇਣ ਮਮ ਦ੍ਵੇषਾਦਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਟੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ।'
ਕਿਂ ਵਿਧੇਯਂ ਮਯਾਮਾਤ੍ਯਾ ਉਪਾਯਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤਾਮਿਹ । ਮृਤ੍ਯੁਃ ਕਿਲਾਨਿਵਾਰ੍ਯੋऽਸੌ ਵਦਨ੍ਤਿ ਵੇਦਵਾਦਿਨਃ
'ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਮੰਤਰੀਓ? ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਸੋਚੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਵੇਦਾਂ ਵਾਲੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਤ ਅਟੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।'
ਯਤ੍ਨਸ੍ਤਥਾਪਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਬੁਧੈਃ । ਉਪਾਯਵਾਦਿਨਃ ਕੇਚਿਤ੍ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
'ਫਿਰ ਵੀ, ਜਿਹੜਾ ਜਤਨ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਕਲਮੰਦਾਂ ਵਲੋਂ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਗਿਆਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਈ ਨੁਸਖਾ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'
ਵਿਜ੍ਞੋਪਾਯੇਨ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਨੇਤਰਸ੍ਯ ਚ । ਮਣਿਮਨ੍ਤ੍ਰੌषਧੀਨਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਭਾਵਾਃ ਖਲੁ ਦੁਰ੍ਵਿਦਃ
'ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਰਤਨਾਂ, ਮੰਤਰਾਂ ਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਮਝਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।'
ਨ ਭਵੇਦਿਤਿ ਕਿਂ ਤੈਸ੍ਤੁ ਮਣਿਮਦ੍ਭਿਃ ਸੁਸਾਧਿਤੈਃ । ਸਰ੍ਪਦष੍ਟਾ ਪੁਰਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮੁਨੇਃ ਸਞ੍ਜੀਵਿਤਾ ਮृਤਾ
'ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਚੰਗੀ ਤਿਆਰੀ ਵਾਲੇ ਰਤਨ ਹੋਣ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਮਰੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਡੱਸ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮੁੜ ਜਿੰਦੀ ਹੋ ਗਈ?'
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਧਮਾਯੁषਸ੍ਤੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਸਾ ਵਰਾਪ੍ਸਰਾਃ । ਭਵਿਤਵ੍ਯੇ ਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਬੁਧੈਃ
'ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਧੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਭਾਗ ਜ਼ੋਰਾਂ ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਕਲਮੰਦ ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।'
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਸਚਿਵਾਃ ਕਿਲ । ਦਿਵਿ ਕੋऽਪਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
'ਮੰਤਰੀ ਇਹ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਉਦਾਹਰਨ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਲੈਣ। ਅਸਮਾਨ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਤਕਦੀਰ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਿਆ ਹੈ?'
ਦੈਵੇ ਮਤਿਂ ਸਮਾਧਾਯ ਯਸ੍ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਤੁ ਨਿਰੁਦ੍ਯਮਃ । ਵਿਰਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਯਤਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਯਾਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
'ਜੇ ਕੋਈ ਤਕਦੀਰ ਉੱਤੇ ਮਨ ਲਾ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਫਿਰ ਜੇ ਮਨ ਹਟ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬਣ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਭਿੱਖ ਮੰਗਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਗृਹੇ ਕਾਮਮਾਹੂਤੋ ਵਾਥਵਾਨ੍ਯਥਾ । ਯਦृਚ੍ਛਯੋਪਪਨ੍ਨਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਕੇਨਾਪਿ ਵਾ ਮੁਖੇ
'ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ, ਚਾਹੇ ਸੱਦ ਕੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸੱਦੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੌਕੇ ਤੇ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇਵੇ—'
ਉਦ੍ਯਮੇਨ ਵਿਨਾ ਚਾਸ੍ਯਾਦੁਦਰੇ ਸਂਵਿਸ਼ੇਤ੍ਕਥਮ੍ । ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਸ਼੍ਚੋਦ੍ਯਮੇ ਕਾਰ੍ਯੋ ਯਦਾ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਨ ਯਾਤਿ ਚੇਤ੍
'ਬਿਨਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ, ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਪੇਟ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵੇ? ਜਦ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।'
ਤਦਾ ਦੈਵਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਚੇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮਾਲਮ੍ਬਯੇਦ੍ਬੁਧਃ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣ ਊਚੁਃ ਕੋ ਮੁਨਿਰ੍ਯੇਨ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਧਮਾਯੁषੋ ਜੀਵਿਤਾ ਪ੍ਰਿਯਾ
'ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਕਦੀਰ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਕਲਮੰਦ ਆਖਦੇ ਹਨ।' ਮੰਤਰੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: 'ਕਿਹੜਾ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਧੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਕੀਤਾ?'
ਕਥਂ ਮृਤਾ ਮਹਾਰਾਜ ਤਨ੍ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਰਾਜੋਵਾਚ ਭृਗੋਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਰਾਰੋਹਾ ਪੁਲੋਮਾ ਨਾਮ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
'ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਰੀ, ਮਹਾਰਾਜ? ਸਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।' ਰਾਜਾ ਆਖਦਾ ਹੈ: 'ਭਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਅਕਰੂਤੀ ਵਾਲੀ, ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਪੁਲੋਮਾ ਸੀ।'
ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਚ੍ਯਵਨੋ ਨਾਮ ਮੁਨਿਰ੍ਜਾਤੋऽਤਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਰ੍ਯਾਤੇਃ ਸੁਕਨ੍ਯਾ ਨਾਮ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
'ਉਸ ਤੋਂ ਚਵਨ ਨਾਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਜੰਮਿਆ। ਚਵਨ ਦੀ ਸ਼ਰੀਆਤੀ ਤੋਂ ਸੁਕੰਯਾ ਨਾਮ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਹੋਈ।'
ਤਸ੍ਯਾਂ ਜਜ੍ਞੇ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪ੍ਰਮਤਿਰ੍ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਪ੍ਰਮਤੇਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਿਯਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
'ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਮਤੀ ਜੰਮਿਆ। ਪ੍ਰਮਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।'
ਰੁਰੁਰ੍ਨਾਮ ਸੁਤੋ ਜਾਤਸ੍ਤਥਾ ਪਰਮਤਾਪਸਃ । ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਸਮਯੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਥੂਲਕੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਰੁਰੂ ਨਾਮ ਦਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਸੀ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਸਥੂਲਕੇਸ਼ ਵੀ ਸੀ।
ਬਭੂਵ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਤ੍ਯਸਮ੍ਮਤਃ । ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਮਾਨ੍ਯਾ ਮੇਨਕਾ ਚ ਵਰਾਪ੍ਸਰਾਃ
ਉਹ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਯੋਗ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾ ਮੇਨਕਾ ਵੀ ਸੀ।