ਕਾਮਾਤੁਰੋ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਵਿष੍ਟੋ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਨ ਸਸ੍ਨੌ ਬੁਭੁਜੇ ਨਾਥ ਨ ਸੁष੍ਵਾਪ ਗृਹਂ ਗਤਃ
ਕਾਮ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਾਜਾ ਘਰ ਆ ਗਿਆ। ਘਰ ਆ ਕੇ ਨਾ ਉਸ ਨੇ ਨ੍ਹਾਇਆ, ਨਾ ਖਾਧਾ, ਨਾ ਹੀ ਸੁੱਤਾ।
ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰਂ ਤੁ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਦੇਵਵ੍ਰਤਸ੍ਤਦਾ । ਗਤ੍ਵਾਪृਚ੍ਛਨ੍ਮਹੀਪਾਲਂ ਤਦਸਨ੍ਤੋषਕਾਰਣਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੂਛਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਜਯਃ ਕੋऽਸ੍ਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸ੍ਤੇ ਕਰੋਮਿ ਵਸ਼ਗਂ ਤਵ । ਕਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਨृਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸਤ੍ਯਂ ਵਦ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਕਿਹੜਾ ਅਜਿਹਾ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਕਰਾਂ? ਤੁਹਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀ ਹੈ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ।
ਕਿਂ ਤੇਨ ਜਾਤੇਨ ਸੁਤੇਨ ਰਾਜਨ੍ ਦੁਃਖਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਨਾਸ਼ਯੇਦ੍ਯਃ । ऋਣਂ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਸਮੁਪਾਗਤੋऽਸੌ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਜਂ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰਣਾਸ੍ਤਿ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ, ਜੋ ਨਾ ਦੁੱਖ ਸਮਝੇ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਦੂਰ ਕਰੇ? ਉਹ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨੋऽਪਿ ਤਾਤਾਜ੍ਞਯਾ ਦਾਸ਼ਰਥਿਸ੍ਤੁ ਰਾਮਃ । ਵਨਂ ਗਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਜਾਨਕੀਭ੍ਯਾਂ ਸਹੈਵ ਸ਼ੈਲਂ ਕਿਲ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਮ੍
ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਜਾਨਕੀ ਸਮੇਤ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸੁਤੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਨृਪਸ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ ਯੋ ਰੋਹਿਤਸ਼੍ਚੇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਨਾਮਾ । ਕ੍ਰੀਤੋऽਥ ਪਿਤ੍ਰਾ ਵਿਪਣੋਦ੍ਯਤਸ਼੍ਚ ਦਾਸਾਰ੍ਪਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰਗृਹੇ ਤੁ ਨੂਨਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੋਹਿਤ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ, ਦਾਸ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਤਥਾਜਿਗਰ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਵਰਿष੍ਠੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ । ਕ੍ਰੀਤਸ੍ਤੁ ਪਿਤ੍ਰਾਪ੍ਯਥ ਯੂਪਬਦ੍ਧਃ ਸਮ੍ਮੋਚਿਤੋ ਗਾਧਿਸੁਤੇਨ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੀਗਰਤ ਦਾ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੁਨਹਸ਼ੇਪ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੇਚਿਆ, ਯੱਗ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਤੇ ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੁਡਾਇਆ।
ਪਿਤ੍ਰਾਜ੍ਞਯਾ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੇਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਛਿਨ੍ਨਂ ਸ਼ਿਰੋ ਮਾਤੁਰਿਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍ । ਅਕਾਰ੍ਯਮਪ੍ਯਾਚਰਿਤਂ ਚ ਤੇਨ ਗੁਰੋਰਨੁਜ੍ਞਾ ਚ ਗਰੀਯਸੀ ਕृਤਾ
ਇਹ ਵੀ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਗਲਤ ਕੰਮ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੰਨਿਆ।
ਇਦਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤਵ ਭੂਪਤੇ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮੋऽਸ੍ਮਿ ਨੂਨਂ ਵਦ ਕਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ । ਨ ਸ਼ੋਚਨੀਯਂ ਮਯਿ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ- ऽਪ੍ਯਸਾਧ੍ਯਮਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯਾਮ੍ਯਦਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਕਾਬਲ ਨਹੀਂ। ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹਰ ਔਖਾ ਕੰਮ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਰਾਜਂਸ੍ਤਵ ਕਾਸ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾ ਨਿਵਾਰਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਧਨੁਰ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ । ਦੇਹੇਨ ਮੇ ਚੇਚ੍ਚਰਿਤਾਰ੍ਥਤਾ ਵਾ ਭਵਤ੍ਵਮੋਘਾ ਭਵਤਸ਼੍ਚਿਕੀਰ੍षਾ
ਦੱਸੋ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀ ਹੈ? ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ।
ਧਿਕ੍ ਤਂ ਸੁਤਂ ਯਃ ਪਿਤੁਰੀਪ੍ਸਿਤਾਰ੍ਥਂ ਕ੍ਸ਼ਮੋऽਪਿ ਸਨ੍ਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਦ੍ਯਃ । ਜਾਤੇਨ ਕਿਂ ਤੇਨ ਸੁਤੇਨ ਕਾਮਂ ਪਿਤੁਰ੍ਨ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਹਿ ਸਮੁਦ੍ਧਰੇਦ੍ਯਃ
ਉਹ ਪੁੱਤਰੇ ਤੇ ਲਾਣਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੇ। ਜੇ ਪੁੱਤ ਜੰਮ ਕੇ ਵੀ ਪਿਉ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਐਸੇ ਪੁੱਤ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਰ੍ਨृਪਃ । ਲਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਤੁ ਮਨਸਾ ਤਮਾਹ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਸੁਤਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁੱਤ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਛੇਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਚਿਨ੍ਤਾ ਮੇ ਮਹਤੀ ਪੁਤ੍ਰ ਯਸ੍ਤ੍ਵਮੇਕੋऽਸਿ ਮੇ ਸੁਤਃ । ਸ਼ੂਰੋऽਤਿਬਲਵਾਨ੍ਮਾਨੀ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁੱਤੜਾ, ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇਕੱਲਾ ਪੁੱਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹਾਦਰ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਮਾਣੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।
ਏਕਾਪਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਤਾਤ ਵृਥੇਦਂ ਜੀਵਿਤਂ ਕਿਲ । ਮृਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਮृਧੇ ਕ੍ਵਾਪਿ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਪੁੱਤੜਾ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਕੇ ਕੀ ਕਰਾਂਗਾ?
ਏषਾ ਮੇ ਮਹਤੀ ਚਿਨ੍ਤਾ ਤੇਨਾਦ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤੋऽਤ੍ਮ੍ਯਹਮ੍ । ਨਾਨ੍ਯਾ ਚਿਨ੍ਤਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰ ਯਾਂ ਤਵਾਗ੍ਰੇ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਪੁੱਤੜਾ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯਾਥ ਗਾਙ੍ਗੇਯੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਵृਦ੍ਧਾਨਪृਚ੍ਛਤ । ਨ ਮਾਂ ਵਦਤਿ ਭੂਪਾਲੋ ਲਜ੍ਜਯਾਦ੍ਯ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਗਾਂਗੇਯ ਨੇ ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਰਾਜਾ ਅੱਜ ਸ਼ਰਮ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ।'
ਵਿਤ੍ਤ ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਨृਪਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੂਯਂ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍ । ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਕਰੋਮਿ ਨਿਰਾਕੁਲਃ
ਅੱਜ ਰਾਜੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਬਾਰੇ ਪੂਛੋ ਅਤੇ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਨृਪਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਂਵਿਜ੍ਞਾਯ ਚ ਕਾਰਣਮ੍ । ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਰ੍ਵਿਦਿਤਾਰ੍ਥਸ੍ਤੁ ਗਾਙ੍ਗੇਯਸ੍ਤਦਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਏ, ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਗਾਂਗੇਯ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਗਾਂਗੇਯ ਨੇ ਉਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
ਸਹਿਤਸ੍ਤੈਰ੍ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਦਾਸ਼ਸ੍ਯ ਸਦਨਂ ਤਦਾ । ਪ੍ਰੇਮਪੂਰ੍ਵਮੁਵਾਚੇਦਂ ਵਿਨਮ੍ਰੋ ਜਾਹ੍ਨਵੀਸੁਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਛੇਤੀ ਮਛੀਰੇ ਦੇ ਘਰ ਗਏ। ਜਹਨਵੀ ਪੁੱਤ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਂ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਗਾਙ੍ਗੇਯ ਉਵਾਚ ਪਿਤ੍ਰੇ ਦੇਹਿ ਸੁਤਾਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਿ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾਮ੍ । ਮਾਤਾ ਮੇऽਸ੍ਤੁ ਸੁਤੇਯਂ ਤੇ ਦਾਸੋऽਤ੍ਮ੍ਯਸ੍ਯਾਃ ਪਰਨ੍ਤਪ
ਗਾਂਗੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਪਣੀ ਧੀ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ, ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਕ ਰਹਾਂਗਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆ।
ਦਾਸ਼ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵਂ ਗृਹਾਣ ਮਹਾਭਾਗ ਪਤ੍ਨੀਂ ਕੁਰੁ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ । ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਯਾ ਨ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਤ੍ਵਯੀਤਿ ਵੈ
ਮਛੀਰੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਲੈ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾ ਲੈ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ। ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਜਿਊਂਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੇਗਾ।
ਗਾਙ੍ਗੇਯ ਉਵਾਚ ਮਾਤੇਯਂ ਮਮ ਦਾਸ਼ੇਯੀ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨੈਵ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਗਾਂਗੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਮਛੀਰੇ ਦੀ ਧੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੀ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਦਾਸ਼ ਉਵਾਚ ਸਤ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਯਾ ਜ੍ਞਾਤਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਬਲਵਾਨ੍ਭਵੇਤ੍ । ਸੋऽਪਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਬਲਾਨ੍ਨੂਨਂ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਮਛੀਰੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰਾਜ ਲੈ ਲਵੇਗਾ, ਇਹ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਗਾਙ੍ਗੇਯ ਉਵਾਚ ਨ ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਂ ਨੂਨਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਹਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਸਤ੍ਯਂ ਮੇ ਵਚਨਂ ਤਾਤ ਮਯਾ ਭੀष੍ਮਂ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਮ੍
ਗਾਂਗੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਵਚਨ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਕृਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਤੁ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਝषਜੀਵਕਃ । ਦਦੌ ਸਤ੍ਯਵਤੀਂ ਤਸ੍ਮੈ ਰਾਜ੍ਞੇ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸ਼ੋਭਨਾਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਛੀਰੇ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਤੇਨ ਵृਤਾ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਪ੍ਰਿਯਾ । ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਪਰਂ ਜਨ੍ਮ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ। ਪਰ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵਿਆਸ ਦੇ ਹੋਰ ਜਨਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਾਦੀਨਾਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਤੇਨ ਵृਤਾ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਨਾ ਕਿਲ । ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਚ ਤਯਾ ਜਾਤੌ ਮृਤੌ ਕਾਲਵਸ਼ਾਦਪਿ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤ ਜੰਮੇ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮਰ ਗਏ।
ਵ੍ਯਾਸਵੀਰ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਨ੍ਧ ਏਵ ਚ । ਮੁਨਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਥ ਕਾਮਿਨ੍ਯਾ ਨੇਤ੍ਰਸਮ੍ਮੀਲਨੇ ਕृਤੇ
ਵਿਆਸ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਅੰਨਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਇੱਛਾਵਾਨ ਔਰਤ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ਼੍ਵੇਤਰੂਪਾ ਯਤੋ ਜਾਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਸਂ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾ । ਵ੍ਯਾਸਕੋਪਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਪਾਣ੍ਡੁਸ੍ਤੇਨ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਵਿਆਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਪਾਂਡੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸਨ੍ਤੋषਿਤਸ੍ਤਯਾ ਵ੍ਯਾਸੋ ਦਾਸ੍ਯਾ ਕਾਮਕਲਾਵਿਦਾ । ਵਿਦੁਰਸ੍ਤੁ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਧਰ੍ਮਾਂਸ਼ਃ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਹ ਦਾਸੀ ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੀ ਕਲਾ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦੁਰ ਧਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।