ਏਤਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਚਨਂ ਗਰ੍ਗਾਚਾਰ੍ਯੋ ਮੁਨੇਸ੍ਤਦਾ । ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ਧੇਤੁਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਵਿਦ੍ਵਾਚਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਰਗ ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਚ ਕੇ, ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿਦਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ।
ਗਰ੍ਗ ਉਵਾਚ। ਮੁਨੇ ਨੈਵਾਪਰਾਧਸ੍ਤੇ ਨ ਮਾਤੁਰ੍ਨ ਕੁਲਸ੍ਯ ਚ । ਰੇਵਤ੍ਯਂਤਂ ਤੁ ਗਣ੍ਡਾਨ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਦੌਃਸ਼ੀਲ੍ਯਕਾਰਣਮ੍
ਗਰਗ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੁਨੀ ਜੀ, ਨਾ ਤੁਹਾਡੀ, ਨਾ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਦੀ, ਨਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾੜੀ ਸੋਭਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਰੇਵਤੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਮਾੜਾ ਸਮਾਂ ਹੈ।
ਦੁष੍ਟੇ ਕਾਲੇ ਯਤੋ ਜਨ੍ਮ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਵ ਭੋ ਮੁਨੇ । ਤੇਨੈਵ ਤਵ ਦੁਃਖਾਯ ਨਾਨ੍ਯੋ ਹੇਤੁਰ੍ਮਨਾਗਪਿ
ਮੁਨੀ ਜੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾੜੇ ਵੇਲੇ ਜਨਮਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਜਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਤਦ੍ਦੁਃਖਸ਼ਾਂਤਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਜਗਤਾਂ ਮਾਤਰਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍ । ਸਮਾਰਾਧਯ ਯਤ੍ਨੇਨ ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਦੁਰ੍ਗਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਇਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ, ਸੁਭਾਗਣੀ, ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਸਣੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਗਰ੍ਗਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ऋਤਵਾਕ੍ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ । ਰੇਵਤੀਂ ਤੁ ਸ਼ਸ਼ਾਪਾਸੌ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਃ ਪਤਤੁ ਰੇਵਤੀ
ਗਰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਤਵਾਕ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਰੇਵਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ: 'ਰੇਵਤੀ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ!'
ਦਤ੍ਤੇ ਸ਼ਾਪੇ ਤੁ ਤੇਨਾਥ ਪੂष੍ਣੋ ਭਂ ਚ ਪਪਾਤ ਖਾਤ੍ । ਕੁਮੁਦਾਦ੍ਰੌ ਭਾਸਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪੁਸ਼ਾ ਤਾਰਾ ਵੀ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਕਮੁਦ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
ਖ੍ਯਾਤੋ ਰੈਵਤਕਸ਼੍ਚਾਭੂਤ੍ਤਤ੍ਪਾਤਾਤ੍ਕੁਮੁਦਾਚਲ: । ਅਤੀਵ ਰਮਣੀਯਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸੋऽਪ੍ਯਭੂਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੈਵਤਕ ਪਹਾੜ ਦਾ ਨਾਮ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਕੁਮੁਦ ਪਹਾੜ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਪਂ ਚ ਰੇਵਤ੍ਯੈ ਗਰ੍ਗੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਮੁਨਿਃ । ਸਮਾਰਾਧ੍ਯਾਂਬਿਕਾਂ ਦੇਵੀਂ ਸੁਖਸੌਭਾਗ੍ਯਭਾਗਭੂਤ੍
ਮੁਨੀ ਨੇ ਗਰਗ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਰੇਵਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸੁੱਖ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਪਾਈ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਉਵਾਚ। ਰੇਵਤ੍ਯृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਯਤ੍ਤੇਜਸ੍ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਾ ਤੁ ਕਨ੍ਯਕਾ । ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਲੋਕੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵਾਭਵਤ੍
ਸਕੰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰੇਵਤ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਦੀ ਜੋ ਜੋਤ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਜੰਮੀ, ਜੋ ਸੋਹਣਪ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਲੱਖਮੀ ਹੀ ਲੱਗੇ।
ਅਥ ਤਾਂ ਪ੍ਰਮੁਚਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਰੇਵਤੀਕਾਂਤਿਸਂਭਵਾਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਮ ਚਕਾਰਾਸ੍ਯਾ ਰੇਵਤੀਤਿ ਮੁਦਾ ਮੁਨਿਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਰੇਵਤੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੇਵਤੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਨ੍ਯੇऽਥ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਚੈਨਾਂ ਪੋषਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਤਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਃ ਪ੍ਰਮੁਚੋ ਨਾਮ ਕੁਮੁਦਾਦ੍ਰੌ ਸੁਤਾਮਿਵ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਮੁਚ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਹੋਵੇ, ਕੁਮੁਦ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ।
ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਚ ਪ੍ਰੌਢਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਰੂਪਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍ । ਸ ਮੁਨਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਕੋऽਸ੍ਯਾ ਯੋਗ੍ਯੋ ਵਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਕੁੜੀ ਵੱਡੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਮੁਨੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕੌਣ ਚੰਗਾ ਵਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਧਾऽਨ੍ਵੇषਯਂਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਨਾਸਸਾਦੋਚਿਤਂ ਪਤਿਮ੍ । ਤਤੋਗ੍ਨਿਸ਼ਾਲਾਂ ਸਂਵਿਸ਼੍ਯ ਮੁਨਿਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਪਾਵਕਮ੍
ਉਹਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਭਿਆ, ਪਰ ਕੋਈ ਯੋਗ ਪਤੀ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਆਗ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਅੱਗ ਦਾ ਜੱਸ ਗਾਇਆ।
ਕਨ੍ਯਾਵਰਂ ਤਦਾਸ਼ਂਸਤ੍ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਮਪਿ ਹਵ੍ਯਵਾਟ੍ । ਧਰ੍ਮਿष੍ਠੋ ਬਲਵਾਨ੍ਵੀਰਃ ਪ੍ਰਿਯਵਾਗਪਰਾਜਿਤਃ
ਫਿਰ, ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਕੁੜੀ ਲਈ ਵਰ ਮੰਗਣ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਧਰਮੀ, ਤਾਕਤਵਰ, ਬਹਾਦਰ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੋਲ-ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੁਰ੍ਦਮੋ ਭਵਿਤਾ ਭਰ੍ਤਾ ਮੁਨੇऽਸ੍ਯਾਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ । ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਵਹ੍ਨੇਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਭੂਨ੍ਮੁਨਿਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਦੁਰਦਮ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇ। ਅੱਗ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
ਦੈਵਾਦਾਖੇਟਕਵ੍ਯਾਜਾਤ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਾਗਤੋ ਨृਪਃ । ਦੁਰ੍ਦਮੋ ਨਾਮ ਮੇਧਾਵੀ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਮੁਨੇਃ
ਭਾਗਾਂ ਕਰਕੇ, ਓਸ ਵੇਲੇ ਹੀ, ਦੁਰਦਮ ਨਾਮ ਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਭਾਣੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਕ੍ਰਮਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਬਲਵਾਨ੍ ਵੀਰ੍ਯਵਤ੍ਤਰਃ । ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਜਠਰੇ ਜਾਤਃ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਕੁਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਉਹ ਵਿਕ੍ਰਮਸ਼ੀਲ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੀ, ਬੜਾ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਬਹਾਦਰ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੀ ਕੋਖੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੀ।
ਮੁਨੇਰਾਸ਼੍ਰਮਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਤਮਦृष੍ਵਾਤਕ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ । ਆਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯੇ ਚੇਤਿ ਰੇਵਤੀਂ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ਨृਪਃ
ਮੁਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਜਦ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨਾ ਦਿੱਸਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਰੇਵਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਰਾਜੋਵਾਚ। ਮਹਰ੍षਿਰ੍ਭਗਵਾਨਸ੍ਮਾਦਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਵ੍ਤ ਗਤਃ ਪ੍ਰਿਯੇ । ਤਤ੍ਪਾਦੌ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵਦ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਰਾਜਾ ਆਖਦਾ ਹੈ: ਪਿਆਰੀਏ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਇਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਦੱਸੋ, ਸੁਭਾਗਣੀਏ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਨ੍ਯੋਵਾਚ। ਅਗ੍ਨਿਸ਼ਾਲਾਮੁਪਗਤੋ ਮਹਾਰਾਜ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਰਾਜਾਪ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਃ
ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਤਥਾऽਗ੍ਨਿਸ਼ਾਲਾਦ੍ਵਾਰਸ੍ਥਂ ਰਾਜਾਨਂ ਦੁਰ੍ਦਮਂ ਮੁਨਿਃ । ਰਾਜਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਕ੍ਤਮਪਸ਼੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਨਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਦਮ ਨੂੰ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਾਜਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਚ ਤਂ ਰਾਜਾ ਮੁਨਿਃ ਸ਼ਿष੍ਯਮੁਵਾਚ ਹ । ਗੌਤਮਾਨੀਯਤਾਮਰ੍ਘ੍ਯਮਰ੍ਘ੍ਯਯੋਗ੍ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਭੂਪਤਿਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਗੌਤਮ, ਅਰਘ ਲਿਆ, ਇਹ ਰਾਜਾ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈ।
ਆਗਤਸ਼੍ਚਿਰਕਾਲੇਨ ਜਾਮਾਤੇਤਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਸੋਪਿ ਜਗ੍ਰਾਹ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍
ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਾਮਾਤਾ ਵਾਂਗ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਮੁਨਿਰਾਸਨਮਾਸੀਨਂ ਗृਹੀਤਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਚ ਭੂਪਤਿਮ੍ । ਆਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭਿਨਂਦ੍ਯਾਥ ਕੁਸ਼ਲਂ ਚਾਪ੍ਯਪृਚ੍ਛਤ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਅਰਘ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ।
ਅਪਿ ਤੇऽਨਾਮਯਂ ਰਾਜਨ੍ਬਲੇ ਕੋਸ਼ੇ ਸੁਹृਤ੍ਸੁ ਚ । ਭृਤ੍ਯੇऽਮਾਤ੍ਯੇ ਪੁਰੇ ਦੇਸ਼ੇ ਤਥਾਤ੍ਮਨਿ ਜਨਾਧਿਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਫੌਜ, ਖਜਾਨਾ, ਦੋਸਤ, ਨੌਕਰ, ਮੰਤਰੀ, ਸ਼ਹਿਰ, ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹਾਲ ਚੰਗੇ ਹਨ ਕਿ ਨਹੀਂ?
ਭਾਰ੍ਯਾऽਸ੍ਤਿ ਤੇ ਕੁਸ਼ਲਿਨੀ ਯਤਃ ਸਾਤ੍ਰੈਵ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਅਤੋ ਨ ਪृਚ੍ਛਾਮ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਚਾਨ੍ਯਾਸਾਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਦ ॥ ਰਾਜੋਵਾਚ। ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਨਾਮਯਂ ਮਮ । ਏਤਤ੍ਕੁਤੂਹਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਮਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਕਾsਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛੀ। ਹੋਰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੈਰ-ਅਫ਼ੀਅਤ ਦੱਸ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਠੀਕ ਹਨ। ਪਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਕਿਹੜੀ ਪਤਨੀ ਇੱਥੇ ਹੈ?
ऋषਿਰੁਵਾਚ। ਰੇਵਤੀ ਨਾਮ ਤੇ ਭਾਰ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੁਵਿ । ਵਿਦ੍ਯਤੇsਤ੍ਰ ਕਥਂ ਪਤ੍ਨੀ ਤਾਂ ਨ ਵੇਤ੍ਸਿ ਮਹੀਪਤੇ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਜੋ ਪਤਨੀ ਰੇਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ?
ਰਾਜੋਵਾਚ। ਸੁਭਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਯਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿ ਗृਹੇ ਵਿਭੋ । ਜਾਨਾਮਿ ਤਾਸ੍ਤੁ ਭਗਵਨ੍ਨ ਵੈ ਜਾਨਾਮਿ ਰੇਵਤੀਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਭਦਰਾ ਆਦਿ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਰੇਵਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ऋषਿਰੁਵਾਚ। ਪ੍ਰਿਯੇਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਾ ਯਾ ਮਹਾਮਤੇ । ਸਾ ਵਿਸ੍ਮृਤਾ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਯਾ ਤੇ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਤਮਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ॥ ਰਾਜੋਵਾਚ। ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਯਨ੍ਮृषਾ ਤਨ੍ਨੋ ਤਥੈਵਾਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ ਮਯਾ । ਮੁਨੇ ਦੁष੍ਟੋ ਨ ਮੇ ਭਾਵਃ ਕੋਪਂ ਮਾ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੁਣੇ 'ਪਿਆਰੀ' ਆਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਤੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਭੁੱਲ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਤੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮੰਦਾ ਭਾਵ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ऋषਿਰੁਵਾਚ। ਰਾਜਨ੍ਨੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਭਾਵੋ ਦੂषਿਤਸ੍ਤਵ । ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤੇਨੇਤ੍ਥਂ ਭਵਤਾ 'ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਵਚਃ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਅੱਗ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪ ਹੀ ਨਿਕਲ ਗਈ।