ਸਰ੍ਵਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਵੇषਾਢ੍ਯਾ ਸੁਕੁਮਾਰਾਙ੍ਗਵਲ੍ਲਰੀ । ਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਧਾਰਾਸਰ੍ਵਸ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜਕਰੁਣਾਮਯੀ
ਉਹ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹਰ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਨਰਮ ਲਤਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਸੋਹਣਪ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਬਣਾਵਟ ਦੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਨਿਜਸਂਲਾਪਮਾਧੁਰ੍ਯਵਿਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤਕਚ੍ਛਪੀ । ਕੋਟਿਕੋਟਿਰਵੀਨ੍ਦੂਨਾਂ ਕਾਨ੍ਤਿਂ ਯਾ ਬਿਭ੍ਰਤੀ ਪਰਾ
ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਵੀਣਾ ਨੂੰ ਵੀ ਲਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਲੱਖਾਂ-ਕੋਟੀਆਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ radiance ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਨਾਨਾਸਖੀਭਿਰ੍ਦਾਸੀਭਿਸ੍ਤਥਾ ਦੇਵਾਙ੍ਗਨਾਦਿਭਿਃ । ਸਰ੍ਵਾਭਿਰ੍ਦੇਵਤਾਭਿਸ੍ਤੁ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਾ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਖੀਆਂ, ਦਾਸੀਆਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਚ੍ਛਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾ । ਲਜ੍ਜਾ ਤੁष੍ਟਿਸ੍ਤਥਾ ਪੁष੍ਟਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਕਾਨ੍ਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਦਯਾ
ਉਹ ਇੱਛਾ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਲੱਜਾ, ਸੰਤੋਖ, ਪੋਸ਼ਣ, ਇਜ਼ਤ, ਚਮਕ, ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਤੇ ਦਇਆ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹਨ।
ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮੇਧਾ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਤ੍ਯੋऽਙ੍ਗਨਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਚੈਵਾਪ੍ਯਜਿਤਾ ਚਾਪਰਾਜਿਤਾ
ਬੁੱਧੀ, ਸਮਝ, ਯਾਦ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿੱਤ, ਵਿਜੈ, ਅਜਿੱਤ ਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ ਵੀ।
ਨਿਤ੍ਯਾ ਵਿਲਾਸਿਨੀ ਦੋਗ੍ਧ੍ਰੀ ਤ੍ਵਘੋਰਾ ਮਙ੍ਗਲਾ ਨਵ । ਪੀਠਸ਼ਕ੍ਤਯ ਏਤਾਸ੍ਤੁ ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਯਾਂ ਪਰਾਮ੍ਬਿਕਾਮ੍
ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ, ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਭਿਆਨਕ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਨਵੀਂ-ਨਵੀਂ — ਇਹ ਪੀਠ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਸ ਪਰਮ ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਭਾਗੇ ਸ੍ਤੋ ਨਿਧੀ ਤੌ ਸ਼ਙ੍ਖਪਦ੍ਮਕੌ । ਨਵਰਤ੍ਨਵਹਾ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਵੈ ਕਾਞ੍ਚਨਸ੍ਰਵਾਃ
ਉਸਦੇ ਪਾਸੇ ਦੋ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਕਮਲ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਨੌ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤਧਾਤੁਵਹਾ ਨਦ੍ਯੋ ਨਿਧਿਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਾਃ । ਸੁਧਾਸਿਨ੍ਧ੍ਵਨ੍ਤਗਾਮਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸੱਤ ਧਾਤੂਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾ ਦੇਵੀ ਭੁਵਨੇਸ਼ਾਨੀ ਤਦ੍ਵਾਮਾਙ੍ਕੇ ਵਿਰਾਜਤੇ । ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਤ੍ਵਂ ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਯਤ੍ਸਙ੍ਗਾਦੇਵ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਉਹ ਦੇਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਉਸਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਰਵ-ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਉਸਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸ਼ृਣੁ ਭੂਮਿਪ । ਸਹਸ੍ਰਯੋਜਨਾਯਾਮਂ ਮਹਾਨ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਦਾ ਅਕਾਰ ਸੁਣ: ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਤਦੁਤ੍ਤਰੇ ਮਹਾਸ਼ਾਲਾਃ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਂ ਤ੍ਵੇਤਨ੍ਨਿਰਾਧਾਰਂ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਉਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੱਡੇ ਹਾਲ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਮਹਲ ਅਕਾਸ਼ 'ਚ ਅਧਾਰ ਰਹਿਤ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਙ੍ਕੋਚਸ਼੍ਚ ਵਿਕਾਸਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇऽਸ੍ਯ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ । ਪਟਵਤ੍ਕਾਰ੍ਯਵਸ਼ਤਃ ਪ੍ਰਲਯੇ ਸਰ੍ਜਨੇ ਤਥਾ
ਇਹ ਮਹਲ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁੰਘੜਦਾ ਤੇ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਕਪੜੇ ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ ਲੋੜ ਹੋਵੇ — ਪ੍ਰਲੈ ਤੇ ਸਰਜਨ ਸਮੇਂ।
ਸ਼ਾਲਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਨ੍ਤਿਪਰਾਵਧਿ । ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਗृਹਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਮਹੋਮਯੀ
ਸਭ ਹਾਲਾਂ 'ਚ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਮਹਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਂ ਦੇਵੀ ਵਸਦੀ ਹੈ।
ਯੇ ਯੇ ਉਪਾਸਕਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਵਰ੍ਤਿਨਃ । ਦੇਵੇषੁ ਨਾਗਲੋਕੇषੁ ਮਨੁष੍ਯੇष੍ਵਿਤਰੇषੁ ਚ
ਜੋ ਜੋ ਉਪਾਸਕ ਹਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਹਨ — ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ, ਨਾਗ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਗਾਂ 'ਤੇ —
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰੈਵ ਭੂਮਿਪ । ਦੇਵੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਯੇ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਦੇਵ੍ਯਰ੍ਚਨੇ ਰਤਾਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਮਹੋਤ੍ਸਵਾ । ਘृਤਕੁਲ੍ਯਾ ਦੁਗ੍ਧਕੁਲ੍ਯਾ ਦਧਿਕੁਲ੍ਯਾ ਮਧੁਸ੍ਰਵਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਘੀ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਯਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਰਿਤਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਥਾਮृਤਵਹਾਃ ਪਰਾਃ । ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਰਸਵਹਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਮ੍ਬੂਰਸਵਹਾਃ ਪਰਾਃ
ਉਥੇ ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਹਨ; ਕੁਝ ਨਦੀਆਂ ਅੰਗੂਰ ਦਾ ਰਸ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਜਾਮੁਨ ਦਾ ਰਸ ਲੈ ਕੇ।
ਆਮ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ੁਰਸਵਾਹਿਨ੍ਯੋ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਮਨੋਰਥਫਲਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਵਾਪ੍ਯਃ ਕੂਪਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਦੀਆਂ ਅੰਬ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਉਥੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ, ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਕੂਏ ਵੀ ਹਨ।
ਯਥੇष੍ਟਪਾਨਫਲਦਾ ਨ ਨ੍ਯੂਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਸ੍ਤਿ ਹਿ । ਨ ਰੋਗਪਲਿਤਂ ਵਾਪਿ ਜਰਾ ਵਾਪਿ ਕਦਾਚਨ
ਉਥੇ ਜੋ ਪੀਣ ਜਾਂ ਫਲ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਰੋਗ, ਨਾ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ, ਨਾ ਕਦੇ ਬੁਢਾਪਾ।
ਨ ਚਿਨ੍ਤਾ ਨ ਚ ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਂ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਦਿਕਂ ਤਥਾ । ਸਰ੍ਵੇ ਯੁਵਾਨਃ ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾ ਸਹਸ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਚਸਃ
ਉਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ, ਨਾ ਈਰਖਾ, ਨਾ ਇੱਛਾ, ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਕਾਰ; ਸਾਰੇ ਜਵਾਨ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕ।
ਭਜਨ੍ਤਿ ਸਤਤਂ ਦੇਵੀਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ । ਕੇਚਿਤ੍ਸਲੋਕਤਾਪਨ੍ਨਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਸਾਮੀਪ੍ਯਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਮਾਤਾ, ਸ੍ਰੀ ਭੂਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰੂਪਤਾਂ ਗਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਸਾਰ੍ष੍ਟਿਤਾਂ ਚ ਪਰੇ ਗਤਾਃ । ਯਾ ਯਾਸ੍ਤੁ ਦੇਵਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍
ਕੁਝ ਉਸ ਦੀ ਰੂਪਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਹਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਉਥੇ ਹਨ।
ਸਮष੍ਟਯਃ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ । ਸਪ੍ਤਕੋਟਿਮਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਮੂਰ੍ਤਿਮਨ੍ਤ ਉਪਾਸਤੇ
ਜੋ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਜਗਦੀਸ਼ਵਰੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਵੱਡੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਵਿਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਕਲਾਃ ਸਾਮ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਤ੍ਮਿਕਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍ । ਕਾਰਣਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਾਂ ਤਾਂ ਮਾਯਾਸ਼ਬਲਵਿਗ੍ਰਹਾਮ੍
ਸਭ ਮਹਾਵਿਦਿਆਵਾਂ, ਜੋ ਬਰਾਬਰ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ, ਕਾਰਣ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਥਂ ਰਾਜਨ੍ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਂ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍ । ਨ ਸੂਰ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰੌ ਨੋ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਕੋਟਯੋऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮਣੀ-ਦਵੀਪ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਨਾ ਸੂਰਜ, ਨਾ ਚੰਦ, ਨਾ ਲੱਖਾਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਜਾਂ ਅੱਗ ਬਰਾਬਰ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਏਤਸ੍ਯ ਭਾਸਾ ਕੋਟ੍ਯਂਸ਼ਕੋਟ੍ਯਂਸ਼ੇਨਾਪਿ ਤੇ ਸਮਾਃ । ਕ੍ਯਚਿਦ੍ਵਿਦ੍ਰੁਮਸਕਾਸ਼ਂ ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਰਕਤਚ੍ਛਵਿ
ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਦਾ ਲੱਖਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ; ਕਦੇ ਉਹ ਮਣੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ, ਕਦੇ ਪੰਨਾ ਵਰਗਾ।
ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਭਾਨੁਸਮਚ੍ਛਾਯਂ ਮਧ੍ਯਸੂਰ੍ਯਸਮਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਕੋਟਿਮਹਾਧਾਰਾ ਸਾਰਕਾਨ੍ਤਿਤਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਸਿਨ੍ਦੂਰਨੀਲੇਨ੍ਦ੍ਰਮਾਣਿਕ੍ਯਸਦृਸ਼ਚ੍ਛਵਿ । ਹੀਰਸਾਰਮਹਾਗਰ੍ਭਧਗਦ੍ਧਗਿਤਦਿਕ੍ਤਟਮ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਸਿੰਧੂਰ, ਨੀਲਮ ਜਾਂ ਮਾਣਕ ਦੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਹੀਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਦਾਵਾਨਲਸਮਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ । ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਪਲੋਦ੍ਗਾਰਂ ਸੂਰ੍ਯੋਦ੍ਗਾਰਂ ਚ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਤੇ ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਚੰਦਨ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਰਗਾ ਉਤਸਰਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਤ੍ਨਸ਼ृਙ੍ਗਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਰਤ੍ਨਪ੍ਰਾਕਾਰਗੋਪੁਰਮ੍ । ਰਤ੍ਨਪਤ੍ਰੈ ਰਤ੍ਨਫਲੈਰ੍ਵਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਉਹ ਮਣੀ-ਸ਼ਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਣੀ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ, ਮਣੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ, ਫਲਾਂ ਤੇ ਕਲੀਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।