ਸ੍ਵਰ੍ਣਸਾਲਮਯਾਦਗ੍ਰੇ ਮੁਨਿਯੋਜਨਦੈਰ੍ਘ੍ਯਵਾਨ੍ । ਪੁष੍ਪਰਾਗਮਯਃ ਸਾਲਃ ਕੁਙ੍ਕੁਮਾਰੁਣਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੰਡਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜੋ ਇਕ ਮੁਨੀ ਦੇ ਜੋਜਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਲੰਮਾ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰਤਨ ਪੁਸ਼ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਮੰਡਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਕੁੰਗੂ ਵਰਗਾ ਲਾਲ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਰਾਗਮਯੀ ਭੂਮਿਰ੍ਵਨਾਨ੍ਯੁਪਵਨਾਨਿ ਚ । ਰਤ੍ਨਵृਕ੍ਸ਼ਾਲਵਾਲਾਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਰਾਗਮਯਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਉਪਵਨ—all ਕੁਸ਼ਪਰਾਗ ਰਤਨ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ। ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਵੀ ਪੁਸ਼ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਕਾਰੋ ਯਸ੍ਯ ਰਤ੍ਨਸ੍ਯ ਤਦ੍ਰਤ੍ਨਰਚਿਤਾ ਦ੍ਰੁਮਾਃ । ਵਨਭੂਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਰਤ੍ਨਵਰ੍ਣਜਲਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਵੀ ਉਸੇ ਰਤਨ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉਸੇ ਰਤਨ ਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵੀ ਰਤਨ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹਨ।
ਮਣ੍ਡਪਾ ਮਣ੍ਡਪਸ੍ਤਮ੍ਭਾਃ ਸਰਾਂਸਿ ਕਮਲਾਨਿ ਚ । ਪ੍ਰਾਕਾਰੇ ਤਤ੍ਰ ਯਦ੍ਯਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਸਮਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਮੰਡਪ, ਮੰਡਪਾਂ ਦੇ ਸਤੰਭ, ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਕਮਲ—all ਕੁਝ ਜੋ ਵੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾषੇਯਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਾ ਰਤ੍ਨਸਾਲਾਦਿषੁ ਪ੍ਰਭੋ । ਤੇਜਸਾ ਸ੍ਯਾਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਗੁਣਃ ਪੂਰ੍ਵਸਾਲਾਤ੍ਪਰੋ ਨृਪ
ਇਹ ਵਰਣਨ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀ ਮਹਲ ਆਦਿ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ। ਇਸ ਦੀ ਚਮਕ ਪਿਛਲੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਦਿਕ੍ਪਾਲਾ ਨਿਵਸਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ । ਦਿਕ੍ਪਾਲਾਨਾਂ ਸਮष੍ਟ੍ਯਾਤ੍ਮਰੂਪਾਃ ਸ੍ਫੂਰ੍ਜਦ੍ਵਰਾਯੁਧਾਃ
ਇਥੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵਾਸ਼ਾਯਾਂ ਸਮੁਤ੍ਤੁਙ੍ਗਸ਼ृਙ੍ਗਾ ਪੂਰਮਰਾਵਤੀ । ਨਾਨੋਪਵਨਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਤੇ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਅਮਰਾਵਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ਼ੋਭਾ ਚ ਯਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਯਾਵਤੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤੋऽਧਿਕਾ । ਸਮष੍ਟਿਸ਼ਤਨੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਹਸ੍ਰਗੁਣਤਃ ਸ੍ਮृਤਾ
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੋਭਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਉਹੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਭਾ ਸੌ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਮੂਹਕ ਚਮਕ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐਰਾਵਤਸਮਾਰੂਢੋ ਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਦੇਵਸੇਨਾਪਰਿਵृਤੋ ਰਾਜਤੇऽਤ੍ਰ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਇੰਦਰ ਏਰਾਵਤ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਵਜਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਥੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਙ੍ਗਨਾਗਣਯੁਤਾ ਸ਼ਚੀ ਤਤ੍ਰ ਵਿਰਾਜਤੇ । ਵਹ੍ਨਿਕੋਣੇ ਵਹ੍ਨਿਪੁਰੀ ਵਹ੍ਨਿਪੂਃਸਦृਸ਼ੀ ਨृਪ
ਦੇਵ ਅੰਗਨਾ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਸ਼ਚੀ ਇੱਥੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਅੱਗ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਵਾਸਥਾਨ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਸ੍ਵਾਹਾਸ੍ਵਧਾਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਰਾਜਤੇ । ਨਿਜਵਾਹਨਭੂषਾਢ੍ਯੋ ਨਿਜਦੇਵਗਣੈਰ੍ਵृਤਃ
ਇੱਥੇ ਅੱਗ, ਸਵਾਹਾ ਤੇ ਸਵਧਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯਾਮ੍ਯਾਸ਼ਾਯਾਂ ਯਮਪੁਰੀ ਤਤ੍ਰ ਦਣ੍ਡਧਰੋ ਮਹਾਨ੍ । ਸ੍ਵਭਟੈਰ੍ਵੇष੍ਟਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਪੁਰੋਗਮੈਃ
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯਮ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡਾ ਦੰਡ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਯਮ, ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ, ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਅੱਗੇ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਨਿਜਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਤੋ ਭਾਸ੍ਵਤ੍ਤਨਯੋऽਸ੍ਤਿ ਯਮੋ ਮਹਾਨ੍ । ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯਮ, ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਯਮ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਖਡ੍ਗਧਾਰੀ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਨਿਰ੍ऋਤਿਰ੍ਨਿਜਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ । ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਂ ਵਰੁਣੋ ਰਾਜਾ ਪਾਸ਼ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਖੜਗ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਉੱਥੇ ਬੈਠੀ ਹੈ; ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ, ਪਾਸ ਫੜ ਕੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਮਹਾਝषਸਮਾਰੂਢੋ ਵਾਰੁਣੀਮਧੁਵਿਹ੍ਵਲਃ । ਨਿਜਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਜਯਾਦੋਗਣਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਵੱਡੀ ਮੱਛੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਵਰੁਣੀ ਮਦ ਨਾਲ ਮਸਤ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਸ੍ਤੇ ਵਾਰੁਣੇ ਲੋਕੇ ਵਰੁਣਾਨੀਰਤਾਕੁਲਃ । ਵਾਯੁਕੋਣੇ ਵਾਯੁਲੋਕੋ ਵਾਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰਾਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਰੁਣੀ ਅੰਗਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਹਵਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਯੂ ਆਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਾਯੁਸਾਧਨਸਂਸਿਦ੍ਧਯੋਗਿਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਧ੍ਵਜਹਸ੍ਤੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮृਗਵਾਹਨਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਵਾਯੂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਝੰਡਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਿਰਣ ਦੇ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਨਿਜਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਮਹਾਨ੍ ਯਕ੍ਸ਼ਲੋਕੋऽਸ੍ਤਿ ਭੂਮਿਪ
ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਵੱਡਾ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ।
ਯਕ੍ਸ਼ਾਧਿਰਾਜਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਵृਦ੍ਧਿऋਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ । ਨਵਭਿਰ੍ਨਿਧਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁਨ੍ਦਿਲੋ ਧਨਨਾਯਕਃ
ਉੱਥੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਵਾਧਾ ਤੇ ਵਧਾਈ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਨੌ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੁੰਦਿਲਾ।
ਮਣਿਭਦ੍ਰਃ ਪੂਰ੍ਣਭਦ੍ਰੋ ਮਣਿਮਾਨ੍ਮਣਿਕਨ੍ਧਰਃ । ਮਣਿਭੂषੋ ਮਣਿਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਮਣਿਕਾਰ੍ਮੁਕਧਾਰਕਃ
ਮਣਿਭਦ੍ਰ, ਪੂਰਨਭਦ੍ਰ, ਮਣਿਮਾਨ, ਮਣਿਕੰਧਰਾ, ਮਣਿਭੂਸ਼ਾ, ਮਣਿਸਰਗਵੀ ਅਤੇ ਮਣਿ-ਧਨੁਸ਼ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯਾਦਿਯਕ੍ਸ਼ਸੇਨਾਨੀਸਹਿਤੋ ਨਿਜਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ । ਈਸ਼ਾਨਕੋਣੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੋ ਮਹਤ੍ਤਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਕਸ਼ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਲੋਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਰ੍ਘ੍ਯਰਤ੍ਨਖਚਿਤੋ ਯਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰੋऽਧਿਦੈਵਤਮ੍ । ਮਨ੍ਯੁਮਾਨ੍ਦੀਪ੍ਤਨਯਨੋ ਬਦ੍ਧਪृष੍ਠਮਹੇषੁਧਿਃ
ਉੱਥੇ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਰੁਦ੍ਰ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਪਿੱਠ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਫੂਰ੍ਜਦ੍ਧਨੁਰ੍ਵਾਮਹਸ੍ਤੋऽਧਿਜ੍ਯਧਨ੍ਵਭਿਰਾਧृਤਃ । ਸ੍ਵਸਮਾਨੈਰਸਂਖ੍ਯਾਤਰੁਦ੍ਰੈਃ ਸ਼ੂਲਵਰਾਯੁਧੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੱਬੀ ਹਥੀ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਅਣਗਣੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਤੇ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਸਨ।
ਵਿਕृਤਾਸ੍ਯੈਃ ਕਰਾਲਾਸ੍ਯੈਰ੍ਵਮਦ੍ਵਹ੍ਨਿਭਿਰਾਸ੍ਯਤਃ । ਦਸ਼ਹਸ੍ਤੈਃ ਸ਼ਤਕਰੈਃ ਸਹਸ੍ਰਭੁਜਸਂਯੁਤੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਨ, ਮੂੰਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਦਸ ਹੱਥ, ਸੌ ਬਾਂਹਾਂ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦਸ਼ਪਾਦੈਰ੍ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੈਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੈਰੁਗ੍ਰਮੂਰ੍ਤਿਭਿਃ । ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਚਰਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਭੂਮਿਚਰਾ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਸ ਪੈਰ, ਦਸ ਗਰਦਨ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਸਨ—ਕੁਝ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰੁਦ੍ਰਾਧ੍ਯਾਯੇ ਸ੍ਮृਤਾ ਰੁਦ੍ਰਾਸ੍ਤੈਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਵृਤਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਕੋਟਿਸਹਿਤੋ ਭਦ੍ਰਕਾਲ੍ਯਾਦਿਮਾਤृਭਿਃ
ਰੁਦ੍ਰਾਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖ ਕੀਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਲੱਖਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀਆਂ ਤੇ ਭਦਰਕਾਲੀ ਆਦਿ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਾਨਾਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਾਵਿष੍ਟਡਾਮਰ੍ਯਾਦਿਗਣਾਵृਤਃ । ਵੀਰਭਦ੍ਰਾਦਿਸਹਿਤੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਰਾਜਨ੍ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਡਾਮਰ ਤੇ ਹੋਰ ਗਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੀਰਭਦਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਰਾਜਾ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਮੁਣ੍ਡਮਾਲਾਧਰੋ ਨਾਗਵਲਯੋ ਨਾਗਕਨ੍ਧਰਃ । ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਚਰ੍ਮਪਰੀਧਾਨੋ ਗਜਚਰ੍ਮੋਤ੍ਤਰੀਯਕਃ
ਉਹ ਮੂੰਡਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਸੱਪ, ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚਿਤਾਭਸ੍ਮਾਙ੍ਗ ਲਿਪ੍ਤਾਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਮਥਾਦਿਗਣਾਵृਤਃ । ਨਿਨਦਡ੍ਡਮਰੁਧ੍ਵਾਨੈਰ੍ਬਧਿਰੀਕृਤਦਿਙ੍ਮੁਖਃ
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚਿਤਾ ਦੀ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤਾ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਮਥਾ ਆਦਿ ਗਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਡਮਰੂ ਤੇ ਗੂੰਜਣ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬਹਿਰੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਟ੍ਟਹਾਸਾਸ੍ਫੋਟਸ਼ਬ੍ਦੈਃ ਸਨ੍ਤ੍ਰਾਸਿਤਨਭਸ੍ਤਲਃ । ਭੂਤਸਙ੍ਘਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਭੂਤਾਵਾਸੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਈਸ਼ਾਨਦਿਕ੍ਪਤਿਃ ਸੋऽਯਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚੇਸ਼ਾਨ ਏਵ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਹਾਸੇ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਡਰ ਗਿਆ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਗਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਨਾਮ ਰੂਪ 'ਈਸ਼ਾਨ' ਹੀ ਹੈ।