; ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਭਾਗੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕੋऽਸ੍ਤਿ ਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਃ ਸ ਏਵਾਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਉਪਰ ਇਕ ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਣੀਦਵੀਪ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦਧਿਕੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਪੁਰਾ ਪਰਾਮ੍ਬਯੈਵਾਯਂ ਕਲ੍ਪਿਤੋ ਮਨਸੇਚ੍ਛਯਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ, ਪਰਮ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਾਦੌ ਨਿਜਵਾਸਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਮੂਲਭੂਤਯਾ । ਕੈਲਾਸਾਦਧਿਕੋ ਲੋਕੋ ਵੈਕੁਣ੍ਠਾਦਪਿ ਚੋਤ੍ਤਮਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸਰੂਪ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਲੋਕ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਗੋਲੋਕਾਦਪਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕੋऽਧਿਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨ ਤਤ੍ਸਮਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇਹ ਲੋਕ ਗੋਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਐਸਾ ਸੁੰਦਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਛਤ੍ਰੀਭੂਤਂ ਤ੍ਰਿਜਗਤੋ ਭਵਸਨ੍ਤਾਪਨਾਸ਼ਕਮ੍ । ਛਾਯਾਭੂਤਂ ਤਦੇਵਾਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਨਾਂ ਤੁ ਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਨ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਹੁਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੋ ਗਮ੍ਭੀਰਸ੍ਤਾਵਦੇਵ ਹਿ । ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਪਰਿਤੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਤੁ ਸੁਧੋਦਧਿਃ
ਮਣਿਦਵੀਪ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਕਈ ਯੋਜਨਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਤੇ ਉਤਨਾ ਹੀ ਡੂੰਘਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਮਰੁਤ੍ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੋਤ੍ਕੀਰ੍ਣਤਰਙ੍ਗ ਸ਼ਤਸਙ੍ਕੁਲਃ । ਰਤ੍ਨਾਚ੍ਛਵਾਲੁਕਾਯੁਕ੍ਤੋ ਝषਸ਼ਙ੍ਖਸਮਾਕੁਲਃ
ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਠੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹਨ, ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੇਤ ਹੈ, ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵੀਚਿਸਙ੍ਘਰ੍षਸਞ੍ਜਾਤਲਹਰੀਕਣਸ਼ੀਤਲਃ । ਨਾਨਾਧ੍ਵਜਸਮਾਯੁਕ੍ਤਨਾਨਾਪੋਤਗਤਾਗਤੈਃ
ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਛਿੜਕਾਟ ਉਸ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਰਾਜਮਾਨਃ ਪਰਿਤਸ੍ਤੀਰਰਤ੍ਨਦ੍ਰੁਮੋ ਮਹਾਨ੍ । ਤਦੁਤ੍ਤਰਮਯੋਧਾਤੁਨਿਰ੍ਮਿਤੋ ਗਗਨੇ ਤਤਃ
ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਵੱਡਾ ਤਟ ਰਤਨ-ਵਿਰਖਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅਯੋਧ ਧਾਤੂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਕੰਧ ਖੜੀ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਾਕਾਰੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਮਹਾਨ੍ । ਨਾਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਹਰਣਾ ਨਾਨਾਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਸੱਤ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਵੱਡਾ ਘੇਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ-ਮਾਹਰ ਯੋਧੇ ਹਨ।
ਰਕ੍ਸ਼ਕਾ ਨਿਵਸਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਮੋਦਮਾਨਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਵਾਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਥੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਚਾਰ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਸੈਂਕੜਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ-ਰੱਖਵਾਲੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾਗਣੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਦੇਵੀਭਕ੍ਤਿਯੁਤੈਰ੍ਨृਪ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਯੇ ਦੇਵਾ ਜਗਦੀਸ਼ਿਤੁਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ; ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਗਣਾ ਵਸਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਵਾਹਨਾਨਿ ਚ ਤਤ੍ਰ ਹਿ । ਵਿਮਾਨਸ਼ਤਸਙ੍ਘਰ੍षਘਣ੍ਟਾਸ੍ਵਨਸਮਾਕੁਲਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਵੀ; ਸੈਂਕੜਾਂ ਵਿਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਤੇ ਰਲਮਲ ਨਾਲ ਥਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਯਹੇषਾਖਰਾਘਾਤਬਧਿਰੀਕृਤਦਿਙ੍ਮੁਖਃ । ਗਣੈਃ ਕਿਲਕਿਲਾਰਾਵੈਰ੍ਵੇਤ੍ਰਹਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਤਾਡਿਤਾਃ
ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਿੰਮ੍ਹ-ਹਿੰਮ੍ਹ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬਹਿਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੇਵਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਲਕਿਲਾਂ ਤੇ ਵਜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੇਵਕਾ ਦੇਵਸਙ੍ਘਾਨਾਂ ਭ੍ਰਾਜਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਭੂਮਿਪ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕੋਲਾਹਲੇ ਰਾਜਨ੍ਨ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਉਥੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ; ਉਸ ਕੋਲਾਹਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਚ੍ਛ੍ਰੂਯਤੇऽਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨਾਨਾਧ੍ਵਨਿਸਮਾਕੁਲੇ । ਪਦੇ ਪਦੇ ਮਿष੍ਟਵਾਰਿਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸਰਾਂਸਿ ਚ
ਉਸ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ; ਹਰ ਪੈਰ 'ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਝੀਲਾਂ ਹਨ।
ਵਾਟਿਕਾ ਵਿਵਿਧਾ ਰਾਜਨ੍ ਰਤ੍ਨਦ੍ਰੁਮਵਿਰਾਜਿਤਾਃ । ਤਦੁਤ੍ਤਰਂ ਮਹਾਸਾਰਧਾਤੁਨਿਰ੍ਮਿਤਮਣ੍ਡਲਃ
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਵਾਟਿਕਾਵਾਂ ਹਨ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਤਨ-ਵਿਰਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਚੱਕਰ ਹੈ ਜੋ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਾਲੋऽਪਰੋ ਮਹਾਨਸ੍ਤਿ ਗਗਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿ ਯਚ੍ਛਿਰਃ । ਤੇਜਸਾ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਤਗੁਣਃ ਪੂਰ੍ਵਸਾਲਾਦਯਂ ਪਰਃ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਸਾਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਚੋਟੀ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੁਹਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਗੋਪੁਰਦ੍ਵਾਰਸਹਿਤੋ ਬਹੁਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਯਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਜਾਤਯਃ ਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤਿ ਚ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਟਾਵਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਵਿਰਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਵਿਰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਉਥੇ ਹਨ।
ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪੁष੍ਪਯੁਤਾਃ ਸਦਾ ਫਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਨਵਪਲ੍ਲਵਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਰਸੌਰਭਸਙ੍ਕੁਲਾਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਪਨਸਾ ਬਕੁਲਾ ਲੋਧ੍ਰਾਃ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਃ । ਦੇਵਦਾਰੁਕਾਞ੍ਚਨਾਰਾ ਆਮ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਮੇਰਵਃ
ਫਲਾਂਸ, ਬਕੁਲ, ਲੋਧਰ, ਕਰਣਿਕਾਰ, ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ, ਦੇਵਦਾਰ, ਕੰਜਨਾਰ, ਆਮ ਅਤੇ ਸੁਮੇਰੂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਲਿਕੁਚਾ ਹਿਙ੍ਗੁਲਾਸ਼੍ਚੈਲਾ ਲਵਙ੍ਗਾਃ ਕਟ੍ਫਲਾਸ੍ਤਥਾ । ਪਾਟਲਾ ਮੁਚੁਕੁਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਫਲਿਨ੍ਯੋ ਜਘਨੇਫਲਾਃ
ਲਿਕੁਚ, ਹਿੰਗੁਲਾ, ਚੈਲਾ, ਲਵੰਗ, ਕਟਫਲ, ਪਾਟਲਾ, ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਅਤੇ ਉਹ ਰੁੱਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹੇਠਾਂ ਲਟਕਦੇ ਹਨ।
ਤਾਲਾਸ੍ਤਮਾਲਾਃ ਸਾਲਾਸ਼੍ਚ ਕਙ੍ਕੋਲਾ ਨਾਗਭਦ੍ਰਕਾਃ । ਪੁਨ੍ਨਾਗਾਃ ਪੀਲਵਃ ਸਾਲ੍ਵਕਾ ਵੈ ਕਰ੍ਪੂਰਸ਼ਾਖਿਨਃ
ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਸਾਲ, ਕੰਗਕੋਲ, ਨਾਗਭਦਰਕ, ਪੁਨਾਗ, ਪੀਲਵਾ, ਸਾਲਵਕ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਅਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਾ ਹਸ੍ਤਿਕਰ੍ਣਾਸ੍ਤਾਲਪਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਦਾਡਿਮਾਃ । ਗਣਿਕਾ ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਾਸ਼੍ਚ ਜਮ੍ਬੀਰਾਸ਼੍ਚ ਕੁਰਣ੍ਡਕਾਃ
ਅਸ਼ਵਕਰਨ, ਹਸਤਿਕਰਨ, ਤਾਲਪਰਨ, ਦਾਦੀਮ, ਗਣਿਕਾ, ਬੰਧੁਜੀਵ, ਜੰਬੀਰ ਅਤੇ ਕੁਰੰਡਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਚਾਮ੍ਪੇਯਾ ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਵੈ ਕਨਕਦ੍ਰੁਮਾਃ । ਕਾਲਾਗੁਰੁਦ੍ਰੁਮਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਚਨ੍ਦਨਪਾਦਪਾਃ
ਚੰਪਾ, ਬੰਧੁਜੀਵ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਕਾਲਾ ਅਗਰੁ ਦੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਖਰ੍ਜੂਰਾ ਯੂਥਿਕਾਸ੍ਤਾਲਪਰ੍ਣ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੇਕ੍ਸ਼ਵਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਖਦਿਰਾਸ਼੍ਚਿਞ੍ਜਾਭਲ੍ਲਾਤਕਾਸ੍ਤਥਾ
ਖਜੂਰ, ਯੂਥਿਕਾ, ਤਾਲਪਰਨ, ਇਖ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਖਦੀਰ, ਚਿੰਜਾ ਅਤੇ ਭੱਲਾਤਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਰੁਚਕਾਃ ਕੁਟਜਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਬਿਲ੍ਵਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਤੁਲਸੀਨਾਂ ਵਨਾਨ੍ਯੇਵਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਰੁਚਕ, ਕੁਟਜ, ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਮੱਲੀਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯਾਦਿਤਰੁਜਾਤੀਨਾਂ ਵਨਾਨ੍ਯੁਪਵਨਾਨਿ ਚ । ਨਾਨਾਵਾਪੀਸ਼ਤੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਯੇਵਂ ਸਨ੍ਤਿ ਧਰਾਧਿਪ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਉਪਵਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਥੇ ਹਨ।
ਕੋਕਿਲਾਰਾਵਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਗੁਞ੍ਜਦ੍ਭ੍ਰਮਰਭੂषਿਤਾਃ । ਨਿਰ੍ਯਾਸਸ੍ਰਾਵਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਚ੍ਛਾਯਾਸ੍ਤਰੂਤ੍ਤਮਾਃ
ਕੋਇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੁੱਖ ਰਸ ਛੱਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਰਮ ਛਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾऋਤੁਭਵਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਨਾਨਾਪਕ੍ਸ਼ਿਸਮਾਕੁਲਾਃ । ਨਾਨਾਰਸਸ੍ਰਾਵਿਣੀਭਿਰ੍ਨਦੀਭਿਰਤਿਸ਼ੋਭਿਤਾਃ
ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।