ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਿਸृਜ੍ਯਾਥ ਗੌਤਮੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਾਮਿਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਤੁ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਜੋ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲਈ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ ਗਤੇ ਕृष੍ਣੇ ਤੁ ਧੀਮਤਿ । ਕਲੌ ਯੁਗੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਕੁਮ੍ਭੀਪਾਕਾਤ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਗਤਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਆਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ।
ਭੁਵਿ ਜਾਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਪਦਗ੍ਧਾਃ ਪੁਰਾ ਤੁ ਯੇ । ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਰਯਵਿਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਗਾਯਤ੍ਰੀਭਕ੍ਤਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲਏ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਤੋਂ ਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਰਹੇ।
ਵੇਦਭਕ੍ਤਿਵਿਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਪਾਖਣ੍ਡਮਤਗਾਮਿਨਃ । ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਦਿਸਤ੍ਕਰ੍ਮਸ੍ਵਧਾਸ੍ਵਾਹਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਵੰਝੇ, ਗਲਤ ਮਤਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਅਗਨਿਹੋਤਰ ਆਦਿ ਸੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਸਵਧਾ-ਸਵਾਹਾ ਦੀ ਭੇਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਮਵ੍ਯਕ੍ਤਾਂ ਨੈਵ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ । ਤਪ੍ਤਮੁਦ੍ਰਾਙ੍ਕਿਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕਾਮਾਚਾਰਰਤਾਃ ਪਰੇ
ਮੂਲ ਅਪਰਕਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਪਤ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਕਾਮ-ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਪਾਲਿਕਾਃ ਕੌਲਿਕਾਸ਼੍ਚ ਬੌਦ੍ਧਾ ਜੈਨਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ । ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਅਪਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਦੁਰਾਚਾਰਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਾਃ
ਕੁਝ ਕਪਾਲਿਕ, ਕੁਝ ਕੌਲ, ਕੁਝ ਬੌਧ ਤੇ ਕੁਝ ਜੈਨ ਹਨ; ਪੰਡਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸਭ ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲਮ੍ਪਟਾਃ ਪਰਦਾਰੇषੁ ਦੁਰਾਚਾਰਪਰਾਯਣਾਃ । ਕੁਮ੍ਭੀਪਾਕਂ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਜਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਉਹ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਲਾਲਚੀ, ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ 'ਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਭ ਮੁੜ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਵਿਚ ਜਾਣਗੇ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਰਾਜਨ੍ ਸਂਸੇਵ੍ਯਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਨ ਵਿष੍ਣੂਪਾਸਨਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਨ ਸ਼ਿਵੋਪਾਸਨਾ ਤਥਾ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨਿਭੇੜ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੁ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਹੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਨਿਤ੍ਯਾ ਚੋਪਾਸਨਾ ਸ਼ਕ੍ਤੇਰ੍ਯਾਂ ਵਿਨਾ ਤੁ ਪਤਤ੍ਯਧਃ । ਸਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਸਮਾਸੇਨ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਯਾਨਘ
ਸਦਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੀ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਵਰ੍ਣਨਂ ਸ਼ृਣੁ ਸੁਨ੍ਦਰਮ੍ । ਯਤ੍ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਮਾਦ੍ਯਾਯਾ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਯਾ ਭਵਾਰਣੇਃ
ਹੁਣ, ਮਣੀਦਵੀਪ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਆਦਿ ਮਾਤਾ, ਭੂਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
; ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਭਾਗੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕੋऽਸ੍ਤਿ ਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਃ ਸ ਏਵਾਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਉਪਰ ਇਕ ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਣੀਦਵੀਪ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦਧਿਕੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਪੁਰਾ ਪਰਾਮ੍ਬਯੈਵਾਯਂ ਕਲ੍ਪਿਤੋ ਮਨਸੇਚ੍ਛਯਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ, ਪਰਮ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਾਦੌ ਨਿਜਵਾਸਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਮੂਲਭੂਤਯਾ । ਕੈਲਾਸਾਦਧਿਕੋ ਲੋਕੋ ਵੈਕੁਣ੍ਠਾਦਪਿ ਚੋਤ੍ਤਮਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸਰੂਪ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਲੋਕ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਗੋਲੋਕਾਦਪਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕੋऽਧਿਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨ ਤਤ੍ਸਮਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇਹ ਲੋਕ ਗੋਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਐਸਾ ਸੁੰਦਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਛਤ੍ਰੀਭੂਤਂ ਤ੍ਰਿਜਗਤੋ ਭਵਸਨ੍ਤਾਪਨਾਸ਼ਕਮ੍ । ਛਾਯਾਭੂਤਂ ਤਦੇਵਾਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਨਾਂ ਤੁ ਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਨ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਹੁਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੋ ਗਮ੍ਭੀਰਸ੍ਤਾਵਦੇਵ ਹਿ । ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਪਰਿਤੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਤੁ ਸੁਧੋਦਧਿਃ
ਮਣਿਦਵੀਪ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਕਈ ਯੋਜਨਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਤੇ ਉਤਨਾ ਹੀ ਡੂੰਘਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਮਰੁਤ੍ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੋਤ੍ਕੀਰ੍ਣਤਰਙ੍ਗ ਸ਼ਤਸਙ੍ਕੁਲਃ । ਰਤ੍ਨਾਚ੍ਛਵਾਲੁਕਾਯੁਕ੍ਤੋ ਝषਸ਼ਙ੍ਖਸਮਾਕੁਲਃ
ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਠੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹਨ, ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੇਤ ਹੈ, ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵੀਚਿਸਙ੍ਘਰ੍षਸਞ੍ਜਾਤਲਹਰੀਕਣਸ਼ੀਤਲਃ । ਨਾਨਾਧ੍ਵਜਸਮਾਯੁਕ੍ਤਨਾਨਾਪੋਤਗਤਾਗਤੈਃ
ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਛਿੜਕਾਟ ਉਸ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਰਾਜਮਾਨਃ ਪਰਿਤਸ੍ਤੀਰਰਤ੍ਨਦ੍ਰੁਮੋ ਮਹਾਨ੍ । ਤਦੁਤ੍ਤਰਮਯੋਧਾਤੁਨਿਰ੍ਮਿਤੋ ਗਗਨੇ ਤਤਃ
ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਵੱਡਾ ਤਟ ਰਤਨ-ਵਿਰਖਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅਯੋਧ ਧਾਤੂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਕੰਧ ਖੜੀ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਾਕਾਰੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਮਹਾਨ੍ । ਨਾਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਹਰਣਾ ਨਾਨਾਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਸੱਤ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਵੱਡਾ ਘੇਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ-ਮਾਹਰ ਯੋਧੇ ਹਨ।
ਰਕ੍ਸ਼ਕਾ ਨਿਵਸਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਮੋਦਮਾਨਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਵਾਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਥੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਚਾਰ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਸੈਂਕੜਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ-ਰੱਖਵਾਲੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾਗਣੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਦੇਵੀਭਕ੍ਤਿਯੁਤੈਰ੍ਨृਪ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਯੇ ਦੇਵਾ ਜਗਦੀਸ਼ਿਤੁਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ; ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਗਣਾ ਵਸਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਵਾਹਨਾਨਿ ਚ ਤਤ੍ਰ ਹਿ । ਵਿਮਾਨਸ਼ਤਸਙ੍ਘਰ੍षਘਣ੍ਟਾਸ੍ਵਨਸਮਾਕੁਲਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਵੀ; ਸੈਂਕੜਾਂ ਵਿਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਤੇ ਰਲਮਲ ਨਾਲ ਥਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਯਹੇषਾਖਰਾਘਾਤਬਧਿਰੀਕृਤਦਿਙ੍ਮੁਖਃ । ਗਣੈਃ ਕਿਲਕਿਲਾਰਾਵੈਰ੍ਵੇਤ੍ਰਹਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਤਾਡਿਤਾਃ
ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਿੰਮ੍ਹ-ਹਿੰਮ੍ਹ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬਹਿਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੇਵਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਲਕਿਲਾਂ ਤੇ ਵਜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੇਵਕਾ ਦੇਵਸਙ੍ਘਾਨਾਂ ਭ੍ਰਾਜਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਭੂਮਿਪ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕੋਲਾਹਲੇ ਰਾਜਨ੍ਨ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਉਥੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ; ਉਸ ਕੋਲਾਹਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਚ੍ਛ੍ਰੂਯਤੇऽਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨਾਨਾਧ੍ਵਨਿਸਮਾਕੁਲੇ । ਪਦੇ ਪਦੇ ਮਿष੍ਟਵਾਰਿਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸਰਾਂਸਿ ਚ
ਉਸ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ; ਹਰ ਪੈਰ 'ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਝੀਲਾਂ ਹਨ।
ਵਾਟਿਕਾ ਵਿਵਿਧਾ ਰਾਜਨ੍ ਰਤ੍ਨਦ੍ਰੁਮਵਿਰਾਜਿਤਾਃ । ਤਦੁਤ੍ਤਰਂ ਮਹਾਸਾਰਧਾਤੁਨਿਰ੍ਮਿਤਮਣ੍ਡਲਃ
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਵਾਟਿਕਾਵਾਂ ਹਨ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਤਨ-ਵਿਰਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਚੱਕਰ ਹੈ ਜੋ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਾਲੋऽਪਰੋ ਮਹਾਨਸ੍ਤਿ ਗਗਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿ ਯਚ੍ਛਿਰਃ । ਤੇਜਸਾ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਤਗੁਣਃ ਪੂਰ੍ਵਸਾਲਾਦਯਂ ਪਰਃ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਸਾਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਚੋਟੀ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੁਹਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਗੋਪੁਰਦ੍ਵਾਰਸਹਿਤੋ ਬਹੁਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਯਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਜਾਤਯਃ ਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤਿ ਚ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਟਾਵਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਵਿਰਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਵਿਰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਉਥੇ ਹਨ।
ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪੁष੍ਪਯੁਤਾਃ ਸਦਾ ਫਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਨਵਪਲ੍ਲਵਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਰਸੌਰਭਸਙ੍ਕੁਲਾਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।