ਤ੍ਰਯੀ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਨਿਲਯਾ ਤੁਰ੍ਯਾ ਤੁਰ੍ਯਪਦਾਤ੍ਮਿਕਾ । ਪਞ੍ਚਮੀ ਪਞ੍ਚਭੂਤੇਸ਼ੀ षष੍ਠੀ षष੍ਠੇਸ਼੍ਵਰੀਤਿ ਚ
ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਲਕੜੀਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾਨ, ਚੌਥੀ, ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਮੂਲ; ਪੰਜਵੀਂ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਛੇਵੀਂ, ਛੇਵਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
ਸਪ੍ਤਮੀ ਸਪ੍ਤਵਾਰੇਸ਼ੀ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਵਰਪ੍ਰਦਾ । ਅष੍ਟਮੀ ਵਸੁਨਾਥਾ ਚ ਨਵਗ੍ਰਹਮਯੀਸ਼੍ਵਰੀ
ਸੱਤਵੀਂ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਸੱਤ-ਸੱਤ ਵੱਡੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਅੱਠਵੀਂ, ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਤੇ ਨੌ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ।
ਨਵਰਾਗਕਲਾ ਰਮ੍ਯਾ ਨਵਸਂਖ੍ਯਾ ਨਵੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਦਸ਼ਮੀ ਦਸ਼ਦਿਕ੍ਪੂਜ੍ਯਾ ਦਸ਼ਾਸ਼ਾਵ੍ਯਾਪਿਨੀ ਰਮਾ
ਨੌ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ, ਨੌ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀ, ਨੌਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ; ਦਸਵੀਂ, ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ, ਦਸ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਹੇ ਰਮਾ।
ਏਕਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਿਕਾ ਚੈਕਾਦਸ਼ਰੁਦ੍ਰਨਿषੇਵਿਤਾ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਤਿਥਿਪ੍ਰੀਤਾ ਏਕਾਦਸ਼ਗਣਾਧਿਪਾ
ਇੱਕੱਦਾਂ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ, ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਗਿਆਰਾਂ ਗਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭੁਜਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਜਨ੍ਮਭੂਃ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਤ੍ਮਿਕਾ ਦੇਵੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਗਣਪ੍ਰਿਯਾ
ਬਾਰਵੀਂ, ਬਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਮਾਂ; ਤੇਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਤੇਰਾਂ ਗਣਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਭਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਧਿਦੇਵਤਾ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰਦਾ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਮਨੁਪ੍ਰਸੂਃ
ਤੇਰਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਵੱਖਰੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਦੇਵੀ; ਇੰਦਰ ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਚੌਦਾਂ ਮਨੂਆਂ ਦੀ ਮਾਂ।
ਪਞ੍ਚਾਧਿਕਦਸ਼ੀ ਵੇਦ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚਾਧਿਕਦਸ਼ੀ ਤਿਥਿਃ । षੋਡਸ਼ੀ षੋਡਸ਼ਭੁਜਾ षੋਡਸ਼ੇਨ੍ਦੁਕਲਾਮਯੀ
ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਜਾਣੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸੌਲ੍ਹਵੀਂ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੋਲ੍ਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
षੋਡਸ਼ਾਤ੍ਮਕਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਵ੍ਯਾਪ੍ਤਦਿਵ੍ਯਕਲੇਵਰਾ । ਏਵਂਰੂਪਾਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਨਿਰ੍ਗੁਣੇ ਤਾਮਸੋਦਯੇ
ਉਸ ਦਾ ਰੂਹਾਨੀ ਸਰੀਰ ਸੋਲ੍ਹ ਚੰਦ੍ਰ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਤੇਰਾ ਇਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਤਾਮਸੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਗृਹੀਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਦੇਵੋ ਰਮਾਪਤਿਃ । ਏਤੌ ਦੁਰਾਸਦੌ ਦੈਤ੍ਯੌ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ
ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਲੱਖਮੀ ਪਤੀ, ਫੜ ਲਏ ਗਏ ਸਨ; ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਵੀ।
ਏਤਯੋਸ਼੍ਚ ਵਧਾਰ੍ਥਾਯ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਯ । ਮੁਨਿਰੁਵਾਚ ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਭਗਵਤੀ ਤਾਮਸੀ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਗਾਉ। ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਤਾਮਸੀ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ—
ਦੇਵਦੇਵਂ ਤਦਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਦਾਨਵੌ । ਤਦੈਵ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ—
ਪ੍ਰਬੋਧਮਾਪ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਦਦृਸ਼ੇ ਦਾਨਵੋਤ੍ਤਮੌ । ਤਦਾ ਤੌ ਦਾਨਵੌ ਘੋਰੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਡਰਾਉਣੇ ਦੈਤ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—
ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਕृਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪੌ ਜਗ੍ਮਤੁਃ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਹਰੇਃ । ਯੁਯੁਧੇ ਚ ਤਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਲੜਾਈ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਕੋਲ ਆ ਗਏ; ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ।
ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬਾਹੁਪ੍ਰਹਰਣੋ ਵਿਭੁਃ । ਤੌ ਤਦਾਤਿਬਲੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਜਗਨ੍ਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤੌ
ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਮਾਇਆ ਵਲੋਂ ਭੁਲਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਰ ਇਤ੍ਯੇਵਮੂਚਤੁਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਏਵਂ ਤਯੋਰ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨਾਦਿਪੂਰੁषਃ
'ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ', ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਨੇ—
ਵਵ੍ਰੇ ਵਧ੍ਯਾਬੁਭੌ ਮੇऽਦ੍ਯ ਭਵੇਤਾਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਤੌ ਤਦਾਤਿਬਲੌ ਦੇਵਂ ਪੁਨਰੇਵੋਚਤੁਰ੍ਹਰਿਮ੍
ਵਰ ਮੰਗਿਆ: 'ਅੱਜ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇ।' ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਮੁੜ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ—
ਆਵਾਂ ਜਹਿ ਨ ਯਤ੍ਰੋਰ੍ਵੀ ਪਯਸਾ ਚ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ । ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਗਦਾਸ਼ਙ੍ਖਭृਤਾ ਨृਪ
'ਸਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਨਾ ਮਾਰ ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।' ਭਗਵਾਨ ਗਦਾ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਵਾਲੇ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ—
ਕृਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰੇਣ ਵੈ ਛਿਨ੍ਨੇ ਜਘਨੇ ਸ਼ਿਰਸੀ ਤਯੋਃ । ਏਵਂ ਦੇਵੀ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਨृਪ
ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਪਿੱਠ ਤੇ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਮਹਾਕਾਲੀ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰ੍ਵਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਸ੍ਤਥੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਕਾਲੀ ਸਾਰੀਆਂ ਜੋਗਣਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਹੁਣ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਲੱਖਮੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਸੁਣ।
ਦੇਵੀਚਰਿਤ੍ਰਸਹਿਤਂ ਸਾਵਰ੍ਣਿਮਨੁਵृਤਾਨ੍ਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਮੁਨਿਰੁਵਾਚ ਮਹਿषੀਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭੂਤੋ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਦੇਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪਰਾਜਿਤ੍ਯ ਮਹਿषੋऽਭੂਜ੍ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ ॥ ੧ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਲੋਕਪਾਲਾਨਾਮਧਿਕਾਰਾਨ੍ਮਹਾਸੁਰਃ । ਬਲਾਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਬੁਭੁਜੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਵਰਣਿ ਮਨੂ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਹਿਸ਼ੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮਹਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮਹਿਸ਼ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ। ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭੋਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪਰਾਜਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪਰਿਚ੍ਯੁਤਾਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਲੋਕਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਏ।
ਯਤ੍ਰੋਤ੍ਤਮੌ ਦੇਵਦੇਵੌ ਸਂਸ੍ਥਿਤੌ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਚ੍ਯੁਤੌ । ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰ੍ਮਹਿषਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੇਵ, ਸ਼ੰਕਰ ਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਿਸ਼ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਤਰਸਾਸੁਰਃ । ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਬਲਵੀਰ੍ਯਮਦੋਦ੍ਧਤਃ
ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਥਾਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਕੇ, ਹੁਣ ਆਪ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਦੇ ਗੁਮਾਨ ਵਿੱਚ।
ਮਹਿषਾਸੁਰਨਾਮਾਸੌ ਦੁष੍ਟਦੈਤ੍ਯੋऽਮਰੇਸ਼੍ਵਰੌ । ਵਧੋਪਾਯਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤਾਮਸੁਰਾਰ੍ਦਨੌ
ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤ ਜੋ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕੋ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਜਲਦੀ ਸੋਚੋ, ਹੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕੋ।
ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਾਨਾਮਾਰ੍ਤਿਯੁਗ੍ਵਚਃ । ਚਕਾਰ ਕੋਪਂ ਸੁਬਹੁਂ ਤਥਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰਪਦ੍ਮਜੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੇ ਪਦਮਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ।
ਏਵਂ ਕੋਪਯੁਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਹਰੇਰਾਸ੍ਯਾਨ੍ਮਹੀਪਤੇ । ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਦ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਹਸ੍ਰਾਰ੍ਕਸਮਦ੍ਯੁਤਿ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਹਰਿ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਅਲੌਕਿਕ ਜੋਤ ਨਿਕਲੀ।
ਅਥਾਨੁਕ੍ਰਮਤਸ੍ਤੇਜਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ । ਸ਼ਰੀਰਾਦੁਦ੍ਭਵਂ ਪ੍ਰਾਪ ਹਰ੍षਯਦ੍ਵਿਬੁਧਾਧਿਪਾਨ੍
ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਜੋਤ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਯਦਭੂਚ੍ਛਮ੍ਭੁਜਂ ਤੇਜੋ ਮੁਖਮਸ੍ਯੋਦਪਦ੍ਯਤ । ਕੇਸ਼ਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਯਾਮ੍ਯੇਨ ਵੈष੍ਣਵੇਨ ਚ ਬਾਹਵਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣਿਆ, ਯਮ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਵਾਲ ਬਣੇ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਬਾਂਹਾਂ ਬਣੀਆਂ।
ਸੌਮ੍ਯੇਨ ਚ ਸ੍ਤਨੌ ਜਾਤੌ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਚ ਮਧ੍ਯਮਃ । ਵਾਰੁਣੇਨ ਤਤੋ ਭੂਪ ਜਙ੍ਘੋਰੂ ਸਮ੍ਬਭੂਵਤੁਃ
ਸੋਮ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਬਣੀਆਂ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਕਮਰ ਬਣੀ, ਤੇ ਵਾਰੁਣ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਟੰਗਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਬਣੀਆਂ।
ਨਿਤਮ੍ਬੌ ਤੇਜਸਾ ਭੂਮੇਃ ਪਾਦੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇਣ ਤੇਜਸਾ । ਪਾਦਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯੋ ਭਾਨਵੇਨ ਵਾਸਵੇਨ ਕਰਾਙ੍ਗੁਲੀ
ਧਰਤੀ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਨਿਤੰਬ ਬਣੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਪੈਰ ਬਣੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੇ ਵਾਸਵ ਦੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਬਣੀਆਂ।