ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵੈष੍ਣਵਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਗਾਣਪਤ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ । ਕਾਪਾਲਿਕਾਸ਼੍ਚੀਨਮਾਰ੍ਗਰਤਾ ਵਲ੍ਕਲਧਾਰਿਣਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੈਸ਼ਨਵ ਹਨ, ਕੁਝ ਗਣਪਤੀ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਕੁਝ ਕਪਾਲਿਕ ਹਨ, ਕੁਝ ਚੀਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਗਮ੍ਬਰਾਸ੍ਤਥਾ ਬੌਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ਵਾਰ੍ਕਾ ਏਵਮਾਦਯਃ । ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਬਹਵੋ ਲੋਕੇ ਵੇਦਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਦਿਗੰਬਰ ਹਨ, ਕੁਝ ਬੌਧ ਹਨ, ਕੁਝ ਚਾਰਵਾਕ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਲੋਕ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ । ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਃ ਪਣ੍ਡਿਤਾਸ਼੍ਚ ਨਾਨਾਤਰ੍ਕਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਇਹਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ? ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੋ। ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਪੰਡਤ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਅਪਿ ਸਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਵੇਦੇषੁ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਤੁ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਨ ਹਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਵਕਲ੍ਯਾਣਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਹਾਤੁਮਿਹੇਚ੍ਛਤਿ
—ਉਹ ਵੀ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂਵਰ । ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਵਰ੍ਣਿਤੋ ਭਵਤਾ ਪੁਰਾ
ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਜਾਣੂ, ਦੱਸੋ। ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਣਿਦਵੀਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਸੀ।
ਕੀਦृਕ੍ ਤਦਸ੍ਤਿ ਯਦ੍ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍ । ਤਚ੍ਚਾਪਿ ਵਦ ਭਕ੍ਤਾਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਯ ਮੇऽਨਘ
ਮਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਥਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਭਗਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਦੱਸੋ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ਤੁ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਗੁਰਵੋ ਗੁਹ੍ਯਮਪ੍ਯੁਤ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਬਾਦਰਾਯਣਃ
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਬਾਦਰਾਯਣ—
ਨਿਜਗਾਦ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਵੇਦਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ
—ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਜਾਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੇਦਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ ਸਮਯੇ ਸਮਯੋਚਿਤਮ੍ । ਵੁਦ੍ਧਿਮਾਨਸਿ ਵੇਦੇषੁ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਦੋਦ੍ਧਤਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਦੇਵੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੁ ਚਕ੍ਰਿਰੇ । ਸ਼ਤਵਰ੍षਂ ਮਹਾਰਾਜ ਮਹਾਵਿਸ੍ਮਯਕਾਰਕਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਮੇਰੇ ਮਸਤ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਲੜਾਈ ਸੌ ਸਾਲ ਚੱਲੀ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਗਈ।
ਨਾਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਹਰਣਂ ਨਾਨਾਮਾਯਾਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍ । ਜਗਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਨੂਨਂ ਤੇषਾਂ ਯੁਦ੍ਧਮਭੂਨ੍ਨृਪ
ਉਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤੇ ਗਏ, ਕਈ ਜਾਦੂਈ ਚਲਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਹ ਜੰਗ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤਿਕृਪਾਵੇਸ਼ਾਦ੍ਦੇਵੈਰ੍ਦੈਤ੍ਯਾ ਜਿਤਾ ਯੁਧਿ । ਭੁਵਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਤਾਃ ਪਾਤਾਲਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁਰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਪਰਾਕ੍ਰਮਵਰ੍ਣਨਮ੍ । ਚਕ੍ਰੁਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਮੋਹਾਤ੍ਸਾਭਿਮਾਨਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਜਯੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਕੁਤੋ ਨ ਸ੍ਯਾਦਸ੍ਮਾਕਂ ਮਹਿਮਾ ਯਤਃ । ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰਃ ਕੁਤ੍ਰ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪਾਮਰਾ ਨਿष੍ਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ
ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਦ ਸਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਹੈ? ਉਹ ਦੈਤ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਕਿੱਥੇ, ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਕੰਮੇ ਤੇ ਬੇਤਾਕਤ ਹਨ।
ਸृष੍ਟਿਸ੍ਥਿਤਿਕ੍ਸ਼ਯਕਰਾ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ । ਅਸ੍ਮਦਗ੍ਰੇ ਪਾਮਰਾਣਾਂ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਚੈਵ ਕਾ ਕਥਾ
ਅਸੀਂ ਹੀ ਉਹ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਉਂਦੇ, ਚਲਾਉਂਦੇ ਤੇ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਉਹ ਨੀਚ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਕਰਣੀ।
ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤਿਪ੍ਰਭਾਵਂ ਤੇ ਨ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੋਹਮਾਗਤਾਃ । ਤੇषਾਮਨੁਗ੍ਰਹਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਤਦੈਵ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾ
ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ; ਓਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਜਗਦੰਬਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਤ੍ਕृਪਾਪੂਰ੍ਣਾ ਯਕ੍ਸ਼ਰੂਪੇਣ ਭੂਮਿਪ । ਕੋਟਿਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕੋਟਿਸੁਸ਼ੀਤਲਮ੍
ਉਹ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਯਕਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਦਸ ਕਰੋੜ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਵਰਗਾ ਠੰਢਾ ਚਾਨਣ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਕੋਟਿਸਮਾਨਾਭਂ ਹਸ੍ਤਪਾਦਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਅਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇਜਃ ਪਰਮਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਦਸ ਕਰੋੜ ਬਿਜਲੀਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾ ਹੱਥ ਸਨ, ਨਾ ਪੈਰ; ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਅਨੋਖੀ ਜੋਤਿ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖੀ ਸੀ।
ਸਵਿਸ੍ਮਯਾਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਕਿਮਿਦਂ ਕਿਮਿਦਂ ਤ੍ਵਿਤਿ । ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਕਿਂ ਵਾ ਮਾਯਾ ਕਾਪਿ ਮਹੀਯਸੀ
ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਚਾਲ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਹੈ?'
ਕੇਨਚਿਨ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਵਾਥ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ੍ਮਯਕਾਰਿਣੀ । ਸਮ੍ਭੂਯ ਤੇ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਚਾਰਂ ਚਕ੍ਰੁਰੁਤ੍ਤਮਮ੍
'ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ?' ਫਿਰ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਨਿਕਟੇ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਕਸ੍ਤ੍ਵਮਿਤ੍ਯਪਿ । ਬਲਾਬਲਂ ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾ
'ਆਓ, ਅਸੀਂ ਯਕਸ਼ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛੀਏ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰ ਦੇਵਾਂਗੇ।'
ਤਤੋ ਵਹ੍ਨਿਂ ਸਮਾਹੂਯ ਪ੍ਰੋਵਾਚੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਰਾਧਿਪਃ । ਗਚ੍ਛ ਵਹ੍ਨੇ ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਾਕਂ ਯਤੋऽਸਿ ਮੁਖਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਜਾ, ਅੱਗੇ ਵਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੂੰਹ ਹੈਂ।'
ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਜਾਨੀਹਿ ਕਿਮਿਦਂ ਯਕ੍ਸ਼ਮਿਤ੍ਯਪਿ । ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪਰਾਕ੍ਰਮਗਰ੍ਭਿਤਮ੍
'ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਲਾ ਕਿ ਇਹ ਯਕਸ਼ ਕੀ ਹੈ।' ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਵੇਗਾਤ੍ਸ ਨਿਰ੍ਗਤੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਤਦਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਕੋऽਸੀਤਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਤੁਰੰਤ ਅੱਗ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਕੇ ਯਕਸ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ। ਫਿਰ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਹੇ ਅੱਗ?'
ਵੀਰ੍ਯਂ ਚ ਤ੍ਵਯਿ ਕਿਂ ਯਤ੍ਤਦ੍ਵਦ ਸਰ੍ਵਂ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ । ਅਗ੍ਨਿਰਸ੍ਮਿ ਤਥਾ ਜਾਤਵੇਦਾ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
'ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ।' ਅੱਗ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਅੱਗ ਹਾਂ, ਜਾਤਵੇਦਾਂ ਨਾਮ ਵਾਲਾ।'
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਦਹਨੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਮਯਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਤਦਾ ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਪਰਂ ਤੇਜਸ੍ਤਦਗ੍ਰੇ ਨਿਦਧੌ ਤृਣਮ੍
'ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।' ਫਿਰ ਯਕਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਿਨਕਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਦਹੈਨਂ ਯਦਿ ਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਦਹਨੇऽਸ੍ਤਿ ਹਿ । ਤਦਾ ਸਰ੍ਵਬਲੇਨੈਵਾਕਰੋਦ੍ਯਤ੍ਨਂ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ
'ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਿਨਕਾ ਸਾੜ ਕੇ ਵੇਖ।' ਫਿਰ ਅੱਗ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਲਾ ਕੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਤृਣਂ ਦਗ੍ਧੁਂ ਲਜ੍ਜਿਤੋऽਗਾਤ੍ਸੁਰਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ । ਪृष੍ਟੇ ਦੇਵੈਸ੍ਤੁ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਹਵ੍ਯਭੁਕ੍
ਪਰ ਉਹ ਤਿਨਕਾ ਸਾੜ ਨਾ ਸਕੀ; ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਪਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਆ ਗਈ। ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਵृਥਾਭਿਮਾਨੋ ਹ੍ਯਸ੍ਮਾਕਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਤ੍ਵਾਦਿਕੇ ਸੁਰਾਃ । ਤਤਸ੍ਤੁ ਵृਤ੍ਰਹਾ ਵਾਯੁਂ ਸਮਾਹੂਯੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
'ਸਾਡਾ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਹੰਕਾਰ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਸੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ।' ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ।
ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰੋਤਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਚ੍ਚੇष੍ਟਾਭਿਸ੍ਤੁ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਣਰੂਪਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਵਿਧਾਰਕਃ
'ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਚਲ-ਫਿਰ ਤੇਰੀ ਹਿਲਚਲ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਾਂਸ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਧਾਰਕ ਹੈਂ।'