ਨੇਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਂ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਕੁਣ੍ਡਤੋ ਮਣ੍ਡਲਂ ਨਯੇਤ੍ । ਪੁष੍ਪਾਞ੍ਜਲਿਂ ਮੁਖ੍ਯਦੇਵ੍ਯਾਂ ਕਾਰਯੇਚ੍ਛਿष੍ਯਹਸ੍ਤਤਃ
ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਤੋਂ ਮੰਡਲ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਮੁੱਖ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨੇਤ੍ਰਬਨ੍ਧਂ ਨਿਰਾਕृਤ੍ਯ ਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ਕੁਸ਼ਵਿष੍ਟਰੇ । ਭੂਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਸ਼ਿष੍ਯਦੇਹੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇਨ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਾ
ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪੱਟੀ ਹਟਾ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭੂਤ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰੋਦਿਤਾਂਸ੍ਤਥਾ ਨ੍ਯਾਸਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿष੍ਯਤਨੌ ਤਤਃ । ਮਣ੍ਡਲੇ ਵੇਸ਼ਯੇਚ੍ਛਿष੍ਯਮਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕੁਮ੍ਭਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਮੰਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਨਿਆਸ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।
ਪਲ੍ਲਵਾਞ੍ਛਿष੍ਯਸ਼ਿਰਸਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਨ੍ਮਾਤृਕਾਂ ਜਪੇਤ੍ । ਕਲਸ਼ਸ੍ਥਜਲੈਃ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਪਯੇਦ੍ਦੇਵਤਾਤ੍ਮਕੈਃ
ਗੁਰੂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਘੜੇ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਧਨੀਜਲਸੇਕਂ ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮਞ੍ਜਸਾ । ਤਤਃ ਸ਼ਿष੍ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਵਾਸਸੀ ਪਰਿਧਾਯ ਚ
ਉਹ ਵਾਧੂ ਜਲ ਦੀ ਧਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉੱਠ ਕੇ ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਭਸ੍ਮਾਵਲੇਪਸ਼੍ਚ ਸਂਵਿਸ਼ੇਦ੍ਗੁਰੁਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਤਤੋ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਵਕੀਯਾਤ੍ਤੁ ਹृਦਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਗਤਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍
ਭਸਮ ਲਾ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੋਈ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਂ ਸ਼ਿष੍ਯਹृਦਯੇ ਭਾਵਯੇਤ੍ਕਰੁਣਾਨਿਧਿਃ । ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯੈਰੈਕ੍ਯਂ ਵੈ ਭਾਵਯਂਸ੍ਤਯੋਃ
ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗੁਰੂ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ਕਰ੍ਣੇ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯੋਪਦਿਸ਼ੇਦ੍ਗੁਰੁਃ । ਮਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਾਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਹਸ੍ਤਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਨ੍ਯਸਨ੍
ਫਿਰ, ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦਾ ਮਹਾਂਮੰਤ੍ਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿष੍ਯੋऽਪਿ ਪ੍ਰਜਪੇਨ੍ਮੁਨੇ । ਦਣ੍ਡਵਤ੍ਪ੍ਰਣਮੇਦ੍ਭੂਮੌ ਤਂ ਗੁਰੁਂ ਦੇਵਤਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਹੇ ਮੁਨਿ, ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋ ਅੱਠ ਵਾਰੀ ਜਪਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੰਡਵਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਮਰ੍ਪਯੇਤ੍ਤਸ੍ਮੈ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਮਨਨ੍ਯਧੀਃ । ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭੋਜਯੇਤ੍
ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਿਤਵਿਗਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਵਾਸਿਨੀਃ ਕੁਮਾਰੀਸ਼੍ਚ ਬਟੁਕਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਦੀਨਾਨਾਥਾਨ੍ਦਰਿਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਸੁਹਾਗਣਾਂ, ਕੁਆਰੀਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਗਰੀਬਾਂ, ਅਨਾਥਾਂ ਤੇ ਮਸਕੀਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਾਰ੍ਥਤਾਂ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਮਾਰਾਧਯੇਨ੍ਮਨੁਮ੍ । ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਿਰਨੁਤ੍ਤਮਃ
ਆਪਣੀ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਉੱਤਮ ਦੀਕਸ਼ਾ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵਿਮृਸ਼੍ਯੈਤਦਸ਼ੇषੇਣ ਭਜ ਦੇਵੀਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍ । ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪਰਮੋ ਧਰ੍ਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਧਰਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਵੈਦਿਕਃ ਸ੍ਵਸ੍ਵਗृਹ੍ਯੋਕ੍ਤਕ੍ਰਮੇਣੋਪਦਿਸ਼ੇਨ੍ਮਨੁਮ੍ । ਤਾਨ੍ਤ੍ਰਿਕਸ੍ਤਨ੍ਤ੍ਰਰੀਤ੍ਯਾ ਤੁ ਸ੍ਥਿਤਿਰੇषਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਵੈਦਿਕ ਆਚਾਰਿਆ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਵੇ। ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਆਚਾਰਿਆ ਤੰਤ੍ਰ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ। ਇਹੀ ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤਦੁਕ੍ਤਪ੍ਰਯੋਗਾਂਸ੍ਤੇ ਤੇ ਤੇ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ । ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਨਾਰਦ ਤ੍ਵਯਾ
ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਓਹੀ ਕਰਣਗੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨਾਰਦ ਜੀ, ਤੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਪਰਾਮ੍ਬਾਯਾ ਭਜ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍ । ਨਿਤ੍ਯਮਾਰਾਧ੍ਯ ਤਚ੍ਚਾਹਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਪਰਮਾਂ ਗਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਮ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ। ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਰਾਜਨ੍ਨਾਰਦਾਯ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸਮਾਧਿਮੀਲਿਤਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਦਧ੍ਯੌ ਦੇਵੀਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ।
ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਸ਼ਿਖਾਮਣਿਃ । ਨਾਰਦੋऽਪਿ ਤਤੋ ਨਤ੍ਵਾ ਗੁਰੁਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪਰਮ੍ । ਜਗਾਮ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਪਸੇ ਦੇਵੀਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਃ
ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਯਣ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪਰਾਸ਼ਕ੍ਤੇਰਾਵਿਰ੍ਭਾਵਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ ਭਗਵਨ੍ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਤਾਂਵਰ । ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੁਪਾਸ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰੁਤੀਰਿਤਾ
ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਦੋਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਕਾਲਤ੍ਰਯੇऽਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਨਿਤ੍ਯਤਯਾ ਵਿਭੋ । ਤਾਂ ਵਿਹਾਯ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਗृਹ੍ਣੀਯੁਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਦੇਵਤਾਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਿਆਂ 'ਚ ਵੀ, ਦੋਜਾਤੀ ਲੋਕ ਮਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ?
ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵੈष੍ਣਵਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਗਾਣਪਤ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ । ਕਾਪਾਲਿਕਾਸ਼੍ਚੀਨਮਾਰ੍ਗਰਤਾ ਵਲ੍ਕਲਧਾਰਿਣਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੈਸ਼ਨਵ ਹਨ, ਕੁਝ ਗਣਪਤੀ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਕੁਝ ਕਪਾਲਿਕ ਹਨ, ਕੁਝ ਚੀਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਗਮ੍ਬਰਾਸ੍ਤਥਾ ਬੌਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ਵਾਰ੍ਕਾ ਏਵਮਾਦਯਃ । ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਬਹਵੋ ਲੋਕੇ ਵੇਦਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਦਿਗੰਬਰ ਹਨ, ਕੁਝ ਬੌਧ ਹਨ, ਕੁਝ ਚਾਰਵਾਕ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਲੋਕ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ । ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਃ ਪਣ੍ਡਿਤਾਸ਼੍ਚ ਨਾਨਾਤਰ੍ਕਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਇਹਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ? ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੋ। ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਪੰਡਤ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਅਪਿ ਸਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਵੇਦੇषੁ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਤੁ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਨ ਹਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਵਕਲ੍ਯਾਣਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਹਾਤੁਮਿਹੇਚ੍ਛਤਿ
—ਉਹ ਵੀ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂਵਰ । ਮਣਿਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਵਰ੍ਣਿਤੋ ਭਵਤਾ ਪੁਰਾ
ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਜਾਣੂ, ਦੱਸੋ। ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਣਿਦਵੀਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਸੀ।
ਕੀਦृਕ੍ ਤਦਸ੍ਤਿ ਯਦ੍ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍ । ਤਚ੍ਚਾਪਿ ਵਦ ਭਕ੍ਤਾਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਯ ਮੇऽਨਘ
ਮਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਥਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਭਗਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਦੱਸੋ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ਤੁ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਗੁਰਵੋ ਗੁਹ੍ਯਮਪ੍ਯੁਤ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ ਬਾਦਰਾਯਣਃ
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਬਾਦਰਾਯਣ—
ਨਿਜਗਾਦ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਵੇਦਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ
—ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਜਾਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੇਦਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ ਸਮਯੇ ਸਮਯੋਚਿਤਮ੍ । ਵੁਦ੍ਧਿਮਾਨਸਿ ਵੇਦੇषੁ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਦੋਦ੍ਧਤਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਦੇਵੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੁ ਚਕ੍ਰਿਰੇ । ਸ਼ਤਵਰ੍षਂ ਮਹਾਰਾਜ ਮਹਾਵਿਸ੍ਮਯਕਾਰਕਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਮੇਰੇ ਮਸਤ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਲੜਾਈ ਸੌ ਸਾਲ ਚੱਲੀ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਗਈ।