ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਹਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤੌ ਦਾਨਵੌ ਘੋਰਰੂਪਿਣੌ । ਤਦਾ ਕਮਲਜੋ ਦੇਵੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ
ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੈਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਨੇ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਨਿਦ੍ਰਿਤਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਚਿਨ੍ਤਾਮਾਪ ਦੁਰਤ੍ਯਯਾਮ੍ । ਨਿਦ੍ਰਿਤੋ ਭਗਵਾਨੀਸ਼ੋ ਦਾਨਵੌ ਚ ਦੁਰਾਸਦੌ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਪਹੁੰਚੇ ਦੈਤ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਘੇਰ ਲੈ ਗਈ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕਥਂ ਸ਼ਰ੍ਮ ਲਭੇ ਹ੍ਯਹਮ੍ । ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਦ੍ਯਯੋਨੇਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
"ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪ੍ਰਾਦੂਰਭੂਤ੍ਤਾਤ ਤਦਾ ਕਾਰ੍ਯਪ੍ਰਸਾਧਿਨੀ । ਯਸ੍ਯਾ ਵਸ਼ਂ ਗਤੋ ਦੇਵੋ ਨਿਦ੍ਰਿਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪਿਆਰੇ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸੋਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੀ—ਉਹ ਜਿਸਦੀ ਵਸ਼ੀਭੂਤ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਸੀ।
ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਮਿ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਸੂਤਿਕਾਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਦੇਵਿ ਦੇਵਿ ਜਗਦ੍ਧਾਤ੍ਰਿ ਭਕ੍ਤਾਭੀष੍ਟਫਲਪ੍ਰਦੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਨੀਂਦ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਾਂ, ਹੇ ਮਾਂ, ਜਗਤ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
ਜਗਨ੍ਮਾਯੇ ਮਹਾਮਾਯੇ ਸਮੁਦ੍ਰਸ਼ਯਨੇ ਸ਼ਿਵੇ । ਤ੍ਵਦਾਜ੍ਞਾਵਸ਼ਗਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯਵਿਧਾਯਿਨਃ
ਹੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਇਆ, ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਵਿਛੀ ਹੋਈ ਸੁਭਾਗਣ, ਸਾਰੇ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਮਹਾਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਮੋਹਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਮਦੋਤ੍ਕਟਾ । ਵ੍ਯਾਪਿਨੀ ਵਸ਼ਗਾ ਮਾਨ੍ਯਾ ਮਹਾਨਨ੍ਦੈਕਸ਼ੇਵਧਿਃ
ਤੂੰ ਕਾਲਰਾਤਰੀ, ਮਹਾਰਾਤਰੀ, ਮੋਹਰਾਤਰੀ, ਤੇ ਮਸਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਹਕਮ chalਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਆਨੰਦ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਖਜਾਨਾ ਹੈਂ।
ਮਹਨੀਯਾ ਮਹਾਰਾਧ੍ਯਾ ਮਾਯਾ ਮਧੁਮਤੀ ਮਹੀ । ਪਰਾਪਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਰਮਾ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਮਾਇਆ, ਮਿੱਠੀ ਮਧੁ ਵਰਗੀ, ਧਰਤੀ ਆਪ। ਉੱਚੇ-ਹੇਠਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ।
ਲਜ੍ਜਾ ਪੁष੍ਟਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਕਾਨ੍ਤਿਃ ਕਾਰੁਣ੍ਯਵਿਗ੍ਰਹਾ । ਕਮਨੀਯਾ ਜਗਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਯਾ ਜਾਗ੍ਰਦਾਦਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਲਾਜ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਇੱਜ਼ਤ, ਸੋਭਾ, ਦਇਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ; ਸੋਹਣੀ, ਜਗਤ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ, ਜਾਗਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਪਰਮਾ ਪਰਮੇਸ਼ਾਨੀ ਪਰਾਨਨ੍ਦਪਰਾਯਣਾ । ਏਕਾਪ੍ਯੇਕਸ੍ਵਰੂਪਾ ਚ ਸਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਦ੍ਵਯਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ। ਤੂੰ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਵੀ ਹੈਂ।
ਤ੍ਰਯੀ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਨਿਲਯਾ ਤੁਰ੍ਯਾ ਤੁਰ੍ਯਪਦਾਤ੍ਮਿਕਾ । ਪਞ੍ਚਮੀ ਪਞ੍ਚਭੂਤੇਸ਼ੀ षष੍ਠੀ षष੍ਠੇਸ਼੍ਵਰੀਤਿ ਚ
ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਲਕੜੀਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾਨ, ਚੌਥੀ, ਚੌਥੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਮੂਲ; ਪੰਜਵੀਂ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਛੇਵੀਂ, ਛੇਵਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
ਸਪ੍ਤਮੀ ਸਪ੍ਤਵਾਰੇਸ਼ੀ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਵਰਪ੍ਰਦਾ । ਅष੍ਟਮੀ ਵਸੁਨਾਥਾ ਚ ਨਵਗ੍ਰਹਮਯੀਸ਼੍ਵਰੀ
ਸੱਤਵੀਂ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਸੱਤ-ਸੱਤ ਵੱਡੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਅੱਠਵੀਂ, ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਤੇ ਨੌ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ।
ਨਵਰਾਗਕਲਾ ਰਮ੍ਯਾ ਨਵਸਂਖ੍ਯਾ ਨਵੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਦਸ਼ਮੀ ਦਸ਼ਦਿਕ੍ਪੂਜ੍ਯਾ ਦਸ਼ਾਸ਼ਾਵ੍ਯਾਪਿਨੀ ਰਮਾ
ਨੌ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ, ਨੌ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀ, ਨੌਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ; ਦਸਵੀਂ, ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ, ਦਸ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਹੇ ਰਮਾ।
ਏਕਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਿਕਾ ਚੈਕਾਦਸ਼ਰੁਦ੍ਰਨਿषੇਵਿਤਾ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਤਿਥਿਪ੍ਰੀਤਾ ਏਕਾਦਸ਼ਗਣਾਧਿਪਾ
ਇੱਕੱਦਾਂ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ, ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਗਿਆਰਾਂ ਗਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭੁਜਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਜਨ੍ਮਭੂਃ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਤ੍ਮਿਕਾ ਦੇਵੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਗਣਪ੍ਰਿਯਾ
ਬਾਰਵੀਂ, ਬਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀ ਮਾਂ; ਤੇਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਤੇਰਾਂ ਗਣਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਭਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਧਿਦੇਵਤਾ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰਦਾ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਮਨੁਪ੍ਰਸੂਃ
ਤੇਰਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਵੱਖਰੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਦੇਵੀ; ਇੰਦਰ ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਚੌਦਾਂ ਮਨੂਆਂ ਦੀ ਮਾਂ।
ਪਞ੍ਚਾਧਿਕਦਸ਼ੀ ਵੇਦ੍ਯਾ ਪਞ੍ਚਾਧਿਕਦਸ਼ੀ ਤਿਥਿਃ । षੋਡਸ਼ੀ षੋਡਸ਼ਭੁਜਾ षੋਡਸ਼ੇਨ੍ਦੁਕਲਾਮਯੀ
ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਜਾਣੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸੌਲ੍ਹਵੀਂ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੋਲ੍ਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
षੋਡਸ਼ਾਤ੍ਮਕਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਵ੍ਯਾਪ੍ਤਦਿਵ੍ਯਕਲੇਵਰਾ । ਏਵਂਰੂਪਾਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਨਿਰ੍ਗੁਣੇ ਤਾਮਸੋਦਯੇ
ਉਸ ਦਾ ਰੂਹਾਨੀ ਸਰੀਰ ਸੋਲ੍ਹ ਚੰਦ੍ਰ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਤੇਰਾ ਇਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਤਾਮਸੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਗृਹੀਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਦੇਵੋ ਰਮਾਪਤਿਃ । ਏਤੌ ਦੁਰਾਸਦੌ ਦੈਤ੍ਯੌ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ
ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਲੱਖਮੀ ਪਤੀ, ਫੜ ਲਏ ਗਏ ਸਨ; ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤ, ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਵੀ।
ਏਤਯੋਸ਼੍ਚ ਵਧਾਰ੍ਥਾਯ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਯ । ਮੁਨਿਰੁਵਾਚ ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਭਗਵਤੀ ਤਾਮਸੀ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਗਾਉ। ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਤਾਮਸੀ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ—
ਦੇਵਦੇਵਂ ਤਦਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਦਾਨਵੌ । ਤਦੈਵ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ—
ਪ੍ਰਬੋਧਮਾਪ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਦਦृਸ਼ੇ ਦਾਨਵੋਤ੍ਤਮੌ । ਤਦਾ ਤੌ ਦਾਨਵੌ ਘੋਰੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਡਰਾਉਣੇ ਦੈਤ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—
ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਕृਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪੌ ਜਗ੍ਮਤੁਃ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਹਰੇਃ । ਯੁਯੁਧੇ ਚ ਤਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਲੜਾਈ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਕੋਲ ਆ ਗਏ; ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ।
ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬਾਹੁਪ੍ਰਹਰਣੋ ਵਿਭੁਃ । ਤੌ ਤਦਾਤਿਬਲੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਜਗਨ੍ਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤੌ
ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਮਾਇਆ ਵਲੋਂ ਭੁਲਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਰ ਇਤ੍ਯੇਵਮੂਚਤੁਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਏਵਂ ਤਯੋਰ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨਾਦਿਪੂਰੁषਃ
'ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ', ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਨੇ—
ਵਵ੍ਰੇ ਵਧ੍ਯਾਬੁਭੌ ਮੇऽਦ੍ਯ ਭਵੇਤਾਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਤੌ ਤਦਾਤਿਬਲੌ ਦੇਵਂ ਪੁਨਰੇਵੋਚਤੁਰ੍ਹਰਿਮ੍
ਵਰ ਮੰਗਿਆ: 'ਅੱਜ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇ।' ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਮੁੜ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ—
ਆਵਾਂ ਜਹਿ ਨ ਯਤ੍ਰੋਰ੍ਵੀ ਪਯਸਾ ਚ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ । ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਗਦਾਸ਼ਙ੍ਖਭृਤਾ ਨृਪ
'ਸਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਨਾ ਮਾਰ ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।' ਭਗਵਾਨ ਗਦਾ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਵਾਲੇ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ—
ਕृਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰੇਣ ਵੈ ਛਿਨ੍ਨੇ ਜਘਨੇ ਸ਼ਿਰਸੀ ਤਯੋਃ । ਏਵਂ ਦੇਵੀ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਨृਪ
ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਪਿੱਠ ਤੇ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਮਹਾਕਾਲੀ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰ੍ਵਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਸ੍ਤਥੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਕਾਲੀ ਸਾਰੀਆਂ ਜੋਗਣਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਹੁਣ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਲੱਖਮੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਸੁਣ।
ਦੇਵੀਚਰਿਤ੍ਰਸਹਿਤਂ ਸਾਵਰ੍ਣਿਮਨੁਵृਤਾਨ੍ਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਮੁਨਿਰੁਵਾਚ ਮਹਿषੀਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭੂਤੋ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਦੇਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪਰਾਜਿਤ੍ਯ ਮਹਿषੋऽਭੂਜ੍ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ ॥ ੧ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਲੋਕਪਾਲਾਨਾਮਧਿਕਾਰਾਨ੍ਮਹਾਸੁਰਃ । ਬਲਾਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਬੁਭੁਜੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਵਰਣਿ ਮਨੂ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਹਿਸ਼ੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮਹਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਮਹਿਸ਼ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ। ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭੋਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।