ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਂ षਡਙ੍ਗਂ ਚ ਨ੍ਯਸੇਦਙ੍ਗੇषੁ ਸਤ੍ਤਮਃ । ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਾਦਿष੍ਵਙ੍ਗੁਲੀषੁ ਹृਦਯਾਦਿषੁ ਚ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ, ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੇ, ਅਤੇ ਦਿਲ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਟਿਕਾਵੇ।
ਨਮਃ ਸ੍ਵਾਹਾਵषਡ੍ਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਹੁਂਵੌषਟ੍ਫਟ੍ਪਦਾਨ੍ਵਿਤੈਃ । ਪ੍ਰਣਵਾਦਿਯੁਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ षਡ੍ਭਿਰੇਵ षਡਙ੍ਗਕਮ੍
‘ਨਮ’, ‘ਸ੍ਵਾਹਾ’, ‘ਵਸ਼ਟ’, ‘ਹੁੰ’, ‘ਵੌਸ਼ਟ’ ਤੇ ‘ਫਟ’ ਇਹ ਸ਼ਬਦ, ਓਂਕਾਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਨ੍ਯਾਸਾਦਿਕਂ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍ । ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਤਤ੍ਤਤ੍ਕਲ੍ਪੋਕ੍ਤੇष੍ਵਿਤਿ ਨ੍ਯਾਸਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਟਿਕਾਈ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਨਿਆਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਨਿਜੇ ਸ਼ਰੀਰੇऽਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯੇਦਾਸਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਾਂਸੇ ਚ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਵਾਮਾਂਸੇ ਜ੍ਞਾਨਮੇਵ ਚ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਆਸਨ ਸੋਚੋ। ਸੱਜੇ ਰਾਨ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਰਾਨ ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ ਟਿਕਾਓ।
ਵਾਮੋਰੌ ਚਾਪਿ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ੋਰਾਵਥ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਮੁਖਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਮੁਨੇ ਧ੍ਯਾਯੇਦਧਰ੍ਮਕਮ੍
ਖੱਬੇ ਘੁੱਟ ਉੱਤੇ ਵੀਰਾਗ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਘੁੱਟ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਹੀ ਟਿਕਾਓ। ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਸਰਵੋਚਤਾ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਅਧਰਮ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕਰੋ।
ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਾਭਿਦੇਸ਼ੇ ਦਕ੍ਸ਼ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤਥਾ ਪੁਨਃ । ਨਞਾਦੀਸ਼੍ਚਾਪਿ ਜ੍ਞਾਨਾਦੀਨ੍ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨੇਵ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਨੰ-ਆਦਿਕ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਵੀ ਟਿਕਾਓ।
ਪਾਦਾ ਧਰ੍ਮਾਦਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪੀਠਸ੍ਯ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਅਧਰ੍ਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਮृਤਾਨਿ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੈਃ
ਹੇ ਉੱਤਮ ਮੁਨੀ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਆਦਿਕ ਅਤੇ ਪੀਠ ਨੂੰ ਆਸਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਅਧਰਮ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯੇऽਨਨ੍ਤਂ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਾਨੇ ਨ੍ਯਸੇਨ੍ਮृਦ੍ਵਾਸਨੇ ਸ੍ਥਲੇ । ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਪਦ੍ਮਂ ਵਿਮਲਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸੂਰ੍ਯੇਨ੍ਦੁਪਾਵਕਾਨ੍
ਵਿਚਕਾਰ, ਦਿਲ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਨਰਮ ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਟਿਕਾਓ। ਉਸ ਉੱਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਸਾਰ-ਕਮਲ ਬਣਾਓ, ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਰੱਖੋ।
ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਕਲਾਯੁਤਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ਤਾ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਕਲਾਸ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦੋਃ षੋਡਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਮੰਤ੍ਰੀ ਉਥੇ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਏ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਹਨ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ।
ਦਸ਼ ਵਹ੍ਨੇਃ ਕਲਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤਾਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍ਸ੍ਮਰੇਤ੍ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮਸ਼੍ਚੈਵ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤੇषਾਮਥੋਪਰਿ
ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਦੱਸ ਕਿਰਨਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਨੂੰ ਟਿਕਾਓ।
ਆਤ੍ਮਾਨਮਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵ ਚ । ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨਿਤ੍ਥਂ ਪੀਠਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਨਾ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ, ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਪ ਅਤੇ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਆਪ ਨੂੰ ਟਿਕਾਏ। ਇਹੀ ਆਸਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ।
ਅਮੁਕਾਸਨਾਯ ਨਮ ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸਾਧਕਃ । ਆਸਨਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਪਰਾਮ੍ਬਿਕਾਮ੍
‘ਅਮੁਕ ਆਸਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਸਾਧਕ ਆਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਪਰਮ ਮਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਕਲ੍ਪੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਦੇਯਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾਮ੍ । ਮਾਨਸੈਰੁਪਚਾਰੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਾਂ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ ਉਚਿਤ ਸੇਵਾ ਦੇਵੇ।
ਮੁਦ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਕਲ੍ਪੋਕ੍ਤਾ ਮੋਦਕਾਰਿਕਾਃ । ਯਾਭਿਰ੍ਵਿਰਚਿਤਾਭਿਸ੍ਤੁ ਮੋਦੋ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਜਾਯਤੇ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਦਰਾਵਾਂ ਦਿਖਾਵੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਸ੍ਵਵਾਮਭਾਗਾਗ੍ਰੇ षਟ੍ਕੋਣੋਪਰਿ ਵਰ੍ਤੁਲਮ੍ । ਚਤੁਰਸ੍ਰਯੁਤਂ ਸਮ੍ਯਙ੍ਮਧ੍ਯੇ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲਿਖੇਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਅੱਗੇ, ਛੇ ਕੋਣਾਂ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰ ਉੱਤੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਬਣਾਓ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਵਰਗ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਿਖੋ।
ਮਧ੍ਯੇ ਤ੍ਰਿਕੋਣਂ ਸਂਲਿਖ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਖਮੁਦ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ । षਡਙ੍ਗਾਨਿ ਚ षਟ੍ਕੋਣੇष੍ਵਰ੍ਚਯੇਤ੍ਕੁਸੁਮਾਦਿਭਿਃ
ਵਿਚਕਾਰ ਤਿਕੋਣ ਬਣਾਕੇ, ਸ਼ੰਖ ਮੂਦਰਾ ਦਿਖਾਓ। ਛੇ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਅਗ੍ਨ੍ਯਾਦਿषੁ ਤੁ ਕੋਣੇषੁ षਡਙ੍ਗਾਰ੍ਚਨਮਾਚਰੇਤ੍ । ਆਧਾਰਪਾਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਯ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਮਾਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਅੱਗ ਆਦਿਕ ਚਾਰ ਕੋਣਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਖ ਤੋਂ ਆਧਾਰ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਣ੍ਡਲੇ । ਮਂ ਵਹ੍ਨਿਮਣ੍ਡਲਾਯੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦਸ਼ਕਲਾਤ੍ਮਨੇ
ਅਸਤਰ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਉਸ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, 'ਮੰ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਅੱਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਈ, ਫਿਰ ਦਸ ਕਲਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲਈ।
ਅਮੁਕਦੇਵ੍ਯਾ ਅਰ੍ਘ੍ਯਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨਾਯ ਨਮ ਇਤ੍ਯਪਿ । ਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਯਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਯਾਪ੍ਯਾਧਾਰਸ੍ਥਾਪਨੇ ਬੁਧੈਃ
ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰੋ: 'ਫਲਾਂ-ਫਲਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਰਘ ਪਾਤਰ ਦੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ', ਇਹ ਮੰਤਰ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਆਧਾਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮਾਰਭ੍ਯ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ । ਦਸ਼ ਵਹ੍ਨਿਕਲਾਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਵਹ੍ਨਿਮਣ੍ਡਲਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵੱਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀਆਂ ਦਸ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਤਤੋ ਵੈ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸ਼ਙ੍ਖਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਧਾਰੇ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍
ਫਿਰ, ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਛਿੜਕੋ ਤੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ, ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਅਂ ਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਾਯੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਕਲਾਤ੍ਮਨੇ । ਅਮੁਕਦੇਵ੍ਯਰ੍ਘ੍ਯਪਾਤ੍ਰਾਯ ਨਮ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਚਰੇਤ੍ਤਤਃ
'ਅੰ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਫਿਰ 'ਫਲਾਂ-ਫਲਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਰਘ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੋ।
ਸ਼ਂ ਸ਼ਙ੍ਖਾਯ ਪਦਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਨਮ ਇਤ੍ਯੇਤਦੁਚ੍ਚਰੇਤ੍ । ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਤੇਨ ਤਂ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪੂਜਯੇਤ੍
'ਸ਼ੰ' ਸ਼ਬਦ ਸ਼ੰਖ ਲਈ ਤੇ 'ਨਮਸਕਾਰ' ਉਚਾਰੋ; ਉਸ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਛਿੜਕੋ ਤੇ ਉਥੇ ਬਾਰਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਕਲਾਸ੍ਤਪਨ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ । ਵਿਲੋਮਮਾਤृਕਾਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਲੋਮਕਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਕਲਾਵਾਂ, ਜੋ ਤਪਨ ਆਦਿਕ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਚਾਰੋ; ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਉਲਟ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਲਟ ਪੜ੍ਹੋ।
ਜਲੈਰਾਪੂਰਯੇਚ੍ਛਙ੍ਖਂ ਤਤ੍ਰ ਚੇਨ੍ਦੋਃ ਕਲਾਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ੴ ਸੋਮਮਣ੍ਡਲਾਯੋਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤੇ षੋਡਸ਼ਕਲਾਤ੍ਮਨੇ
ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੋ, ਉਥੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਲਾ ਵਸਾਓ; 'ਓਂ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਚੰਦ੍ਰ ਮੰਡਲ ਤੇ ਆਖਰ ਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲਈ।
ਅਮੁਕਾਰ੍ਘ੍ਯਾਮृਤਾਯੇਤਿ ਹृਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਮਨੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਪੂਜਯੇਨ੍ਮਨੁਨਾ ਤੇਨ ਜਲਂ ਤੁ ਸृਣਿਮੁਦ੍ਰਯਾ
'ਫਲਾਂ-ਫਲਾਂ ਅਰਘ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਈ' ਹਿਰਦੇ ਮੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਂਗ ਉਚਾਰੋ; ਇਹ ਮੰਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰਣੀ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਵਾਹ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵਾਪ੍ਯष੍ਟਕृਤ੍ਵੋ ਜਪੇਨ੍ਮਨੁਮ੍ । षਡਙ੍ਗਾਨਿ ਜਲੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹृਦਾ ਸਂਪੂਜਯੇਦਪਃ
ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਜਲ ਨੂੰ ਉਥੇ ਸੱਦ ਕੇ, ਅੱਠ ਵਾਰੀ ਮੰਤਰ ਜਪੋ; ਛੇ ਅੰਗ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਅष੍ਟਕृਤ੍ਵੋ ਜਪੇਨ੍ਮੂਲਂ ਛਾਦਯੇਨ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯਮੁਦ੍ਰਯਾ । ਤਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਯ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣੀਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਅੱਠ ਵਾਰੀ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਜਪੋ, ਮਤਸਯ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਢੱਕੋ; ਫਿਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਛਿੜਕਣ ਵਾਲੀ ਪਾਤਰ ਰੱਖੋ।
ਸ਼ਙ੍ਖਾਮ੍ਬੁ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਪੂਜਾਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਨਿਜਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਭਾਵਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਸ਼ੰਖ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਲਾ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨਾਲ ਛਿੜਕੋ; ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੋ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣਾਯ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਸ੍ਵਪੁਰਤੋ ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਤੋਭਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਸਂਲਿਖ੍ਯ ਕਰ੍ਣਿਕਾਮਧ੍ਯਂ ਪੂਰਯੇਚ੍ਛਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲੈਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਡਲ ਬਣਾਓ; ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਧ ਚੌਲ ਰੱਖੋ।