ਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਦਂ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਕਾਮਿਨਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍ । ਰੋਗਾਦ੍ਵੈ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਰੋਗੀ ਬਦ੍ਧੋ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍
ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰੋਗੀ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬੰਨੇ ਹੋਏ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸੁਰਾਪਾਨਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਤੇਯਿਨੋ ਨਰਾਃ । ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਤੋ ਵਾਪਿ ਪਾਤਕਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਕृਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ, ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਚ੍ਚੈਵਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਪਾਖਣ੍ਡਾਨृਤਮੁਖ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਪਠਨਾਦੇਵ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਗਲਤ ਦਾਨ ਲੈਣ, ਮਨਾ ਕੀਤਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਜਾਂ ਝੂਠੇ ਤੇ ਪਾਖੰਡੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਹੋਏ ਪਾਪ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਦਂ ਰਹਸ੍ਯਮਮਲਂ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਪਦ੍ਮਜੋਦ੍ਭਵ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਯੁਜ੍ਯਦਂ ਨॄਣਾਂ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਹੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਦੀਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮਾਖ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ । ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਮਹੋਨ੍ਨਤਿਕਰਂ ਮਹਾਭਾਗ੍ਯਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਦੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਗਾਇਆਤਰੀ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਲਕ੍ਸ਼ਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਵਿਨਾ ਯੇਨ ਨ ਸਿਧ੍ਯੇਤ ਦੇਵੀਮਨ੍ਤ੍ਰੇऽਧਿਕਾਰਿਤਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦীক্ষਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਕਦੇ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵਿਸ਼ਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਸਾਮਾਨ੍ਯਵਿਧਿਨਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਵਦ ਪ੍ਰਭੋ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਖ਼ਤਰੀਆਂ, ਵੈਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਆਮ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰਾ ਵਿਵਰਣ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਿष੍ਯਾਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਦੇਵਾਗ੍ਨਿਗੁਰੁਪੂਜਾਦਾਵਧਿਕਾਰੋ ਯਯਾ ਭਵੇਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਦীক্ষਾ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਹਿ ਯਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤੁ ਯਾ । ਸੈਵ ਦੀਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵੇਦਤਨ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ
ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਗਿਆਨ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਦীক্ষਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਤੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਸਾ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਯਤੋ ਬਹੁਫਲਾ ਮਤਾ । ਗੁਰੁਸ਼ਿष੍ਯਾਵੁਭਾਵਤ੍ਰਾਪ੍ਯਤਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਵਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਇਹ ਦীক্ষਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰੁਸ੍ਤੁ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪ੍ਰਾਤਃ ਕृਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਧਾਯ ਚ । ਸ੍ਨਾਨਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਵੇਰੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਸੰਧਿਆ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਮਣ੍ਡਲੁਕਰੋ ਮੌਨੀ ਗृਹਂ ਯਾਯਾਤ੍ਸਰਿਤ੍ਤਟਾਤ੍ । ਯਾਗਮਣ੍ਡਪਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਤ੍ਤਤ੍ਰਾਸਨੇ ਵਰੇ
ਕਮੰਡਲ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਗ ਸ਼ਾਲਾ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਚਮ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਯਮ੍ਯ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਸਪ੍ਤਵਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਜਪ੍ਤਂ ਵਾਰਿ ਸੁਸਾਧਯੇਤ੍
ਜਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇ ਸਾਹ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦੇ ਹਨ।
ਵਾਰਿਣਾ ਤੇਨ ਮਤਿਮਾਨਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਰਨ੍ । ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਦ੍ਵਾਰਮਖਿਲਂ ਤਤਃ ਪੂਜਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਉਹ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਜਲ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵੋਦੁਮ੍ਬਰਕੇ ਦੇਵਂ ਗਣਨਾਥਂ ਤਥਾ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਨਾਮਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਕੈਃ
ਉੱਚੀ ਉੱਦੰਬਰ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ, ਦੇਵੀ, ਗਣਨਾਥ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਸਰਸਤੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼ਾਖਾਯਾਂ ਗਙ੍ਗਾਂ ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼ਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ । ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਯ ਵਾਮਸ਼ਾਖਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਂ ਚ ਸੂਰ੍ਯਜਾਮ੍
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬੱਲੀ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਵਿਘਨਹਰ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੱਬੀ ਬੱਲੀ ਉੱਤੇ ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਅਤੇ ਸੂਰਜਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਹਲ੍ਯਾਂ ਪੂਜਯੇਦਸ੍ਤ੍ਰਦੇਵਤਾਮਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵੀਮਯਂ ਦृਸ਼੍ਯਮਿਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਦਹਲੀਜ਼ ਉੱਤੇ, ਅਸਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਤਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਥਾਂ ਦੇਵੀ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਾਨੁਤ੍ਸਾਰਯੇਦ੍ਵਿਘ੍ਨਾਨਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਜਪੇਨ ਤੁ । ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਾਨ੍ਵਿਘ੍ਨਾਨ੍ਪਾਦਘਾਤੈਸ੍ਤੁ ਭੂਮਿਗਾਨ੍ ॥ ੧੪ ਵਾਮਸ਼ਾਖਾਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਙ੍ਘ੍ਰਿਣਾ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਅਸਤਰ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਘਨ ਪੈਰ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਘਨ ਵੀ ਪੈਰ ਪਾ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਖੱਬੀ ਬੱਲੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਘੜਾ ਰੱਖ ਕੇ ਆਮ ਅਰਘਿਆ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇਨ ਚਾਰ੍ਘ੍ਯਜਲੇਨਾਪਿ ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਵਾਸ੍ਤੁਨਾਥਂ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਂ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਤਾਦਿਭਿਃ
ਉਸ ਅਰਘਿਆ ਵਾਲੇ ਜਲ ਨਾਲ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਾਸਤੁ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਪਦਮਯੋਨੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਅੱਖਤ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਤੇਨ ਚਾਰ੍ਘ੍ਯੋਦਕੇਨ ਚ । ਤੋਰਣਸ੍ਤਮ੍ਭਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਨ੍ਮਣ੍ਡਪਂ ਗੁਰੁਃ
ਫਿਰ ਪੰਜ ਗਉ ਮਿਸ਼੍ਰਣ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਅਰਘਿਆ ਜਲ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਰਨ ਅਤੇ ਸਤੰਭ ਤੱਕ ਸਾਰੀ ਮੰਡਪ ਨੂੰ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵੀਮਯਂ ਚੇਦਂ ਭਾਵਯੇਨ੍ਮਨਸਾ ਕਿਲ । ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਜਪਨ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਰਾਣੁਨਾ
ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਤਾਡਯੇਨ੍ਮਣ੍ਡਪਕ੍ਸ਼ਮਾਮ੍ । ਹੁਂਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਦਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਤਃ
ਸ਼ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਮੰਡਪ ਦੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ 'ਹੁੰ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧੂਪਯੇਦਨ੍ਤਰਂ ਧੂਪੈਰ੍ਵਿਕਿਰਾਨ੍ ਵਿਕਿਰੇਤ੍ਤਤਃ । ਮਾਰ੍ਜਯੇਤ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਮਾਰ੍ਜਨ੍ਯਾ ਕੁਸ਼ਨਿਰ੍ਮਿਤਯਾ ਪੁਨਃ
ਅੰਦਰਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਧੂਪ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਬਣੀ ਝਾੜੂ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਫਿਰ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਈਸ਼ਾਨਦਿਸ਼ਿ ਤਤ੍ਪੁਞ੍ਜਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯੇਨ੍ਮੁਨੇ । ਪੁਣ੍ਯਾਹਵਾਚਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੀਨਾਨਾਥਾਂਸ਼੍ਚ ਤੋषਯੇਤ੍
ਉਹ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ, ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪੁੰਨ ਅਹੁਤਿ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਗਰੀਬਾਂ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇਨ੍ਮृਦ੍ਵਾਸਨੇ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਗੁਰੁਂ ਨਿਜਮ੍ । ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਵਿਧਿਵਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਦੇਯਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾਮ੍
ਮ੍ਰਿਦੂ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭੂਤਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੇਨੈਵ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਾ । ऋष੍ਯਾਦਿਨ੍ਯਾਸਕਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦੇਯਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਮੁਨੇ
ਭੂਤ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀ ਆਦਿਕ ਨਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ੍ਯਸੇਨ੍ਮੁਨਿਂ ਤੁ ਸ਼ਿਰਸਿ ਮੁਖੇ ਛਨ੍ਦਃ ਸਮੀਰਿਤਮ੍ । ਦੇਵਤਾਂ ਹृਦਯਾਮ੍ਭੋਜੇ ਗੁਹ੍ਯੇ ਬੀਜਂ ਤੁ ਪਾਦਯੋਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ, ਛੰਦ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿਚ, ਤੇ ਬੀਜ ਅੱਖਰ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੁ ਤਾਲਤ੍ਰਯਰਵਾਤ੍ਤਤਃ । ਦਿਗ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਾਰਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਛੋਟਿਕਾਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਨਰਃ
ਫਿਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਤਾਲੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਤੇ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਉਂਗਲ ਚਟਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ । ਮਾਤृਕਾਂ ਵਿਨ੍ਯਸੇਦ੍ਦੇਹੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਕਾਰਸ੍ਤਥੋਚ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਢੰਗ ਹੁਣ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ੴ ਅਂ ਨਮ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਨ੍ਯਸੇਚ੍ਛਿਰਸਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ । ਏਵਮੇਵ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਵੈ ਮੁਨੇ
‘ਓਂ ਅੰ ਨਮ’ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਵੇ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।