ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਮਣ੍ਡਲਗਤਾ ਸੋਮਮਣ੍ਡਲਵਾਸਿਨੀ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰਕਰੁਣਾ ਸਮਾਨਾਧਿਕਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਉਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਡੂੰਘੀ ਦਇਆ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਾ ਸਙ੍ਗਹੀਨਾ ਸਦ੍ਗੁਣਾ ਸਕਲੇष੍ਟਦਾ । ਸਰਘਾ ਸੂਰ੍ਯਤਨਯਾ ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਸੋਮਸਂਹਤਿਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਇੱਛਤੀਆਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੀ, ਸੋਹਣੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਮਿੱਠਾਸ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਯਵਰ੍ਣਾ ਹਰਿਣੀ ਹ੍ਰੀਂਕਾਰੀ ਹਂਸਵਾਹਿਨੀ । ਕ੍ਸ਼ੌਮਵਸ੍ਤ੍ਰਪਰੀਤਾਙ੍ਗੀ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧਿਤਨਯਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ, ਮਿਰਗ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਦੀ, 'ਹ੍ਰੀੰ' ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹੰਸ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਨਰਮ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚੈਵ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਵੇਦਗਰ੍ਭਾ ਵਰਾਰੋਹਾ ਸ਼੍ਰੀਗਾਯਤ੍ਰੀ ਪਰਾਮ੍ਬਿਕਾ
ਉਹ ਗਾਇਆਤਰੀ ਹੈ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਪਾਰਵਤੀ ਹੈ, ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ; ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਹਨ, ਉੱਚੀ ਸੋਭਾ ਵਾਲੀ, ਮੰਗਲਮਈ ਗਾਇਆਤਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਾਹਸ੍ਰਕਂ ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਰਦ । ਪੁਣ੍ਯਦਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਘ੍ਨਂ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਾਯਕਮ੍
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਇਹ ਗਾਇਆਤਰੀ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਹਨ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਨਾਮਾਨਿ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਸ੍ਤੋषੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਕਰਾਣਿ ਹਿ । ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪਠਿਤਵ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸਹ
ਇਹ ਗਾਇਆਤਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿੱਥ ਨੂੰ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹੋਮਪੂਜਾਧ੍ਯਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਯਸ੍ਮੈ ਕਸ੍ਮੈ ਨ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜਦੋਂ ਜਪ, ਹੋਮ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰ ਲਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਾਇਆਤਰੀ ਬਾਰੇ।
ਸੁਭਕ੍ਤਾਯ ਸੁਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭੂਸੁਰਾਯ ਵੈ । ਭ੍ਰष੍ਟੇਭ੍ਯਃ ਸਾਧਕੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਬਾਨ੍ਧਵੇਭ੍ਯੋ ਨ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਇਹ ਸੱਚੇ ਭਗਤ, ਚੰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੀ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਪਤਿਤ, ਅਯੋਗ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਣਾ।
ਯਦ੍ਗृਹੇ ਲਿਖਿਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਭਯਂ ਤਸ੍ਯ ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ । ਚਞ੍ਚਲਾਪਿ ਸ੍ਥਿਰਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਮਲਾ ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਚੰਚਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੀ ਉਥੇ ਟਿਕ ਕੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਇਦਂ ਰਹਸ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਮਹਤ੍ । ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਦਰਿਦ੍ਰਾਣਾਂ ਨਿਧਿਪ੍ਰਦਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੈ; ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਦਂ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੂਣਾਂ ਕਾਮਿਨਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍ । ਰੋਗਾਦ੍ਵੈ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਰੋਗੀ ਬਦ੍ਧੋ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍
ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰੋਗੀ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬੰਨੇ ਹੋਏ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸੁਰਾਪਾਨਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਤੇਯਿਨੋ ਨਰਾਃ । ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਤੋ ਵਾਪਿ ਪਾਤਕਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਕृਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ, ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਚ੍ਚੈਵਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਪਾਖਣ੍ਡਾਨृਤਮੁਖ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਪਠਨਾਦੇਵ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਗਲਤ ਦਾਨ ਲੈਣ, ਮਨਾ ਕੀਤਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਜਾਂ ਝੂਠੇ ਤੇ ਪਾਖੰਡੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਹੋਏ ਪਾਪ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਦਂ ਰਹਸ੍ਯਮਮਲਂ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਪਦ੍ਮਜੋਦ੍ਭਵ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਯੁਜ੍ਯਦਂ ਨॄਣਾਂ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਹੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਦੀਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮਾਖ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ । ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਮਹੋਨ੍ਨਤਿਕਰਂ ਮਹਾਭਾਗ੍ਯਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਦੇ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਗਾਇਆਤਰੀ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਲਕ੍ਸ਼ਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਵਿਨਾ ਯੇਨ ਨ ਸਿਧ੍ਯੇਤ ਦੇਵੀਮਨ੍ਤ੍ਰੇऽਧਿਕਾਰਿਤਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦীক্ষਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਕਦੇ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵਿਸ਼ਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਸਾਮਾਨ੍ਯਵਿਧਿਨਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਵਦ ਪ੍ਰਭੋ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਖ਼ਤਰੀਆਂ, ਵੈਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਆਮ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰਾ ਵਿਵਰਣ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਿष੍ਯਾਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਦੇਵਾਗ੍ਨਿਗੁਰੁਪੂਜਾਦਾਵਧਿਕਾਰੋ ਯਯਾ ਭਵੇਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਦীক্ষਾ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਹਿ ਯਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤੁ ਯਾ । ਸੈਵ ਦੀਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵੇਦਤਨ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ
ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਗਿਆਨ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਦীক্ষਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਤੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਸਾ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਯਤੋ ਬਹੁਫਲਾ ਮਤਾ । ਗੁਰੁਸ਼ਿष੍ਯਾਵੁਭਾਵਤ੍ਰਾਪ੍ਯਤਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਵਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਇਹ ਦীক্ষਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰੁਸ੍ਤੁ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪ੍ਰਾਤਃ ਕृਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਧਾਯ ਚ । ਸ੍ਨਾਨਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਵੇਰੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਸੰਧਿਆ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਮਣ੍ਡਲੁਕਰੋ ਮੌਨੀ ਗृਹਂ ਯਾਯਾਤ੍ਸਰਿਤ੍ਤਟਾਤ੍ । ਯਾਗਮਣ੍ਡਪਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਤ੍ਤਤ੍ਰਾਸਨੇ ਵਰੇ
ਕਮੰਡਲ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਗ ਸ਼ਾਲਾ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਚਮ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਯਮ੍ਯ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਸਪ੍ਤਵਾਰਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਜਪ੍ਤਂ ਵਾਰਿ ਸੁਸਾਧਯੇਤ੍
ਜਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇ ਸਾਹ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦੇ ਹਨ।
ਵਾਰਿਣਾ ਤੇਨ ਮਤਿਮਾਨਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਰਨ੍ । ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਦ੍ਵਾਰਮਖਿਲਂ ਤਤਃ ਪੂਜਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਉਹ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਜਲ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵੋਦੁਮ੍ਬਰਕੇ ਦੇਵਂ ਗਣਨਾਥਂ ਤਥਾ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਨਾਮਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਕੈਃ
ਉੱਚੀ ਉੱਦੰਬਰ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ, ਦੇਵੀ, ਗਣਨਾਥ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਸਰਸਤੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼ਾਖਾਯਾਂ ਗਙ੍ਗਾਂ ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼ਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ । ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਯ ਵਾਮਸ਼ਾਖਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਂ ਚ ਸੂਰ੍ਯਜਾਮ੍
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬੱਲੀ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਵਿਘਨਹਰ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੱਬੀ ਬੱਲੀ ਉੱਤੇ ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਅਤੇ ਸੂਰਜਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਹਲ੍ਯਾਂ ਪੂਜਯੇਦਸ੍ਤ੍ਰਦੇਵਤਾਮਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵੀਮਯਂ ਦृਸ਼੍ਯਮਿਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਦਹਲੀਜ਼ ਉੱਤੇ, ਅਸਤਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਤਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਥਾਂ ਦੇਵੀ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਾਨੁਤ੍ਸਾਰਯੇਦ੍ਵਿਘ੍ਨਾਨਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਜਪੇਨ ਤੁ । ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਾਨ੍ਵਿਘ੍ਨਾਨ੍ਪਾਦਘਾਤੈਸ੍ਤੁ ਭੂਮਿਗਾਨ੍ ॥ ੧੪ ਵਾਮਸ਼ਾਖਾਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਙ੍ਘ੍ਰਿਣਾ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਅਸਤਰ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਘਨ ਪੈਰ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਘਨ ਵੀ ਪੈਰ ਪਾ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਖੱਬੀ ਬੱਲੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਘੜਾ ਰੱਖ ਕੇ ਆਮ ਅਰਘਿਆ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇਨ ਚਾਰ੍ਘ੍ਯਜਲੇਨਾਪਿ ਨੈਰ੍ऋਤ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਵਾਸ੍ਤੁਨਾਥਂ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਂ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਤਾਦਿਭਿਃ
ਉਸ ਅਰਘਿਆ ਵਾਲੇ ਜਲ ਨਾਲ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਾਸਤੁ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਪਦਮਯੋਨੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਅੱਖਤ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਤੇਨ ਚਾਰ੍ਘ੍ਯੋਦਕੇਨ ਚ । ਤੋਰਣਸ੍ਤਮ੍ਭਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਨ੍ਮਣ੍ਡਪਂ ਗੁਰੁਃ
ਫਿਰ ਪੰਜ ਗਉ ਮਿਸ਼੍ਰਣ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਅਰਘਿਆ ਜਲ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਰਨ ਅਤੇ ਸਤੰਭ ਤੱਕ ਸਾਰੀ ਮੰਡਪ ਨੂੰ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ।