ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਅਸ੍ਤ੍ਯੇਕਂ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਕਵਚਂ ਤਥਾ । ਪਠਨਾਦ੍ਧਾਰਣਾਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਕ ਪਰਮ ਗੁਪਤ ਗਾਇਤਰੀ ਕਵਚ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦੇਵੀਰੂਪਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਕਵਚਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਾਇਤਰੀ ਕਵਚ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ—
ऋषਯੋ ऋਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮਾਥਰ੍ਵਸ਼੍ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਨਾਰਦ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਾ ਦੇਵਤੋਕ੍ਤਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਪਰਮਾ ਕਲਾ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਤੇ ਅਥਰਵ ਹਨ; ਛੰਦ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ; ਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ਬੀਜਂ ਭਰ੍ਗ ਇਤ੍ਯੇषਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੁਕ੍ਤਾ ਮਨੀषਿਭਿਃ । ਕੀਲਕਂ ਚ ਧਿਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੇ ਵਿਨਿਯੋਜਨਮ੍
ਇਸ ਦਾ ਬੀਜ 'ਭਰਗ' ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। 'ਧੀਯਹ' ਕਿਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਹृਦਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਰ੍ਣੇਃ ਸ਼ਿਰਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਿਖਾ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤੁ ਕਵਚਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਚਾਰ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਹਿਰਦਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਨਾਲ ਸਿਰ; ਚਾਰ ਨਾਲ ਚੋਟੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਨਾਲ ਕਵਚ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਨੇਤ੍ਰਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਕਮ੍ । ਅਥ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਾਧਕਾਭੀष੍ਟਦਾਯਕਮ੍
ਚਾਰ ਨਾਲ ਅੱਖ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਚਾਰ ਨਾਲ ਅਸਤ੍ਰ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਧਿਆਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਧਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੁਕ੍ਤਾਵਿਦ੍ਰੁਮਹੇਮਨੀਲਧਵਲਚ੍ਛਾਯੈਰ੍ਮੁਖੈਸ੍ਤ੍ਰੀਕ੍ਸ਼ਣੈ- ਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਮਿਨ੍ਦੁਨਿਬਦ੍ਧਰਤ੍ਨਮੁਕੁਟਾਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਵਰ੍ਣਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵਰਦਾਭਯਾਙ੍ਕੁਸ਼ਕਸ਼ਾਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਕਪਾਲਂ ਗੁਣਂ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਚਕ੍ਰਮਥਾਰਵਿਨ੍ਦਯੁਗਲਂ ਹਸ੍ਤੈਰ੍ਵਹਨ੍ਤੀਂ ਭਜੇ
ਮੈਂ ਗਾਇਤਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਜ ਚਿਹਰੇ ਮੋਤੀ, ਲਾਲ, ਸੋਨੇ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਕੁਟ ਨਾਲ, ਤੱਤਵ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਦਾਤਾ ਤੇ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਸ਼, ਫੰਨ, ਸਫੈਦ ਕਪਾਲ, ਮਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਦੋ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਪੂਰ੍ਵਤਃ ਪਾਤੁ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪਾਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਤੁ ਮੇ ਪਸ਼੍ਚਾਦੁਤ੍ਤਰਾਯਾਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਗਾਇਤਰੀ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਾਵਿਤਰੀ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸੰਧਿਆ, ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਰਸਵਤੀ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਮੇ ਦਿਸ਼ਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਪਾਵਕੀਂ ਜਲਸ਼ਾਯਿਨੀ । ਯਾਤੁਧਾਨੀ ਦਿਸ਼ਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਯਾਤੁਧਾਨਭਯਙ੍ਕਰੀ
ਪਾਰਵਤੀ ਮੇਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ 'ਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਯਾਤੁਧਾਨੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ।
ਪਾਵਮਾਨੀ ਦਿਸ਼ਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਪਵਮਾਨਵਿਲਾਸਿਨੀ । ਦਿਸ਼ਂ ਰੌਦ੍ਰੀ ਚ ਮੇ ਪਾਤੁ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਰੁਦ੍ਰਰੂਪਿਣੀ
ਪਾਵਮਾਨੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਜੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਰੌਦਰੀ ਮੇਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਰੁਦਰਾਣੀ, ਜੋ ਰੁਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀ ਮੇ ਰਕ੍ਸ਼ੇਦਧਸ੍ਤਾਦ੍ਵੈष੍ਣਵੀ ਤਥਾ । ਏਵਂ ਦਸ਼ ਦਿਸ਼ੋ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਉਪਰੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਹੇਠਾਂ ਵੈਸ਼ਨਵੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਤਤ੍ਪਦਂ ਪਾਤੁ ਮੇ ਪਾਦੌ ਜਙ੍ਘੇ ਮੇ ਸਵਿਤੁਃ ਪਦਮ੍ । ਵਰੇਣ੍ਯਂ ਕਟਿਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਨਾਭਿਂ ਭਰ੍ਗਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
'ਤਤ' ਪਦ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, 'ਸਵਿਤੁਰ' ਮੇਰੀ ਜੰਘਾਂ ਦੀ; 'ਵਰੇਣਯਮ' ਮੇਰੇ ਕੱਟੇ ਦੀ, ਤੇ 'ਭਰਗ' ਮੇਰੀ ਨਾਭੀ ਦੀ।
ਦੇਵਸ੍ਯ ਮੇ ਤਦ੍ਧृਦਯਂ ਧੀਮਹੀਤਿ ਚ ਗਲ੍ਲਯੋਃ । ਧਿਯਃ ਪਦਂ ਚ ਮੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਯਃ ਪਦਂ ਮੇ ਲਲਾਟਕਮ੍
'ਦੇਵਸਿਆ' ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, 'ਧੀਮਹਿ' ਮੇਰੀ ਗਲ ਦੀ; 'ਧੀਯਹ' ਪਦ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ, 'ਯਹ' ਮੇਰੇ ਲਲਾਟ ਦੀ।
ਨਃ ਪਾਤੁ ਮੇ ਪਦਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸ਼ਿਖਾਯਾਂ ਮੇ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍ । ਤਤ੍ਪਦਂ ਪਾਤੁ ਮੂਰ੍ਧਾਨਂ ਸਕਾਰਃ ਪਾਤੁ ਭਾਲਕਮ੍
'ਨਹ' ਪਦ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, 'ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ' ਮੇਰੀ ਚੋਟੀ ਦੀ; 'ਤਤ' ਪਦ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ, 'ਸ' ਮੇਰੇ ਭਾਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ਤੁ ਵਿਕਾਰਾਰ੍ਣਸ੍ਤੁਕਾਰਸ੍ਤੁ ਕਪੋਲਯੋਃ । ਨਾਸਾਪੁਟਂ ਵਕਾਰਾਰ੍ਣੋ ਰੇਕਾਰਸ੍ਤੁ ਮੁਖੇ ਤਥਾ
‘ਤੁ’ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ‘ਕ’ ਗਲ੍ਹਾ ਦੀ, ‘ਨਾ’ ਨੱਕ ਦੇ ਸੁਰਾਖਾਂ ਦੀ, ਅਤੇ ‘ਰ’ ਮੂੰਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਣਿਕਾਰ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮੋष੍ਠਂ ਤੁ ਯਕਾਰਸ੍ਤ੍ਵਧਰੋष੍ਠਕਮ੍ । ਆਸ੍ਯਮਧ੍ਯੇ ਭਕਾਰਾਰ੍ਣੋ ਰ੍ਗੋਕਾਰਸ਼੍ਚਿਬੁਕੇ ਤਥਾ
‘ਣ’ ਉਪਰਲੇ ਹੋਠ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ‘ਯ’ ਹੇਠਲੇ ਹੋਠ ਦੀ, ‘ਭ’ ਮੂੰਹ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ, ਅਤੇ ‘ਗ’ ਠੋਡੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਕਾਰਃ ਕਣ੍ਠਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਵਕਾਰਃ ਸ੍ਕਨ੍ਧਦੇਸ਼ਕਮ੍ । ਸ੍ਯਕਾਰੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਹਸ੍ਤਂ ਧੀਕਾਰੋ ਵਾਮਹਸ੍ਤਕਮ੍
‘ਡ’ ਗਲੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ‘ਵ’ ਕੰਧਿਆਂ ਦੀ, ‘ਸ੍ਯ’ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ, ਅਤੇ ‘ਧਿ’ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਕਾਰੋ ਹृਦਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਧਿਕਾਰ ਉਦਰੇ ਤਥਾ । ਧਿਕਾਰੋ ਨਾਭਿਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਯੋਕਾਰਸ੍ਤੁ ਕਟਿਂ ਤਥਾ
‘ਮ’ ਦਿਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ‘ਧਿ’ ਪੇਟ ਦੀ, ‘ਧਿ’ ਨਾਭੀ ਦੀ, ਅਤੇ ‘ਯ’ ਕਮਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਹ੍ਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਯੋਕਾਰ ਊਰੂ ਦ੍ਵੌ ਨਃ ਪਦਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ । ਪ੍ਰਕਾਰੋ ਜਾਨੁਨੀ ਰਕ੍ਸ਼ੇਚ੍ਚੋਕਾਰੋ ਜਙ੍ਘਦੇਸ਼ਕਮ੍
‘ਯ’ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ‘ਨ’ ਕਰਦਾ ਹੈ, ‘ਪ੍ਰ’ ਗੁਟਣਾਂ ਦੀ, ਅਤੇ ‘ਚੋ’ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਕਾਰਂ ਗੁਲ੍ਫਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਯਕਾਰਃ ਪਦਯੁਗ੍ਮਕਮ੍ । ਤਕਾਰਵ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਮੇ ਸਦਾਵਤੁ
‘ਦ’ ਟਖਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ‘ਯ’ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ, ਅਤੇ ‘ਤ’ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਤੁ ਕਵਚਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਬਾਧਾਸ਼ਤਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਚਤੁਃषष੍ਟਿਕਲਾਵਿਦ੍ਯਾਦਾਯਕਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾਰਕਮ੍
ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਵਚ ਸੌਂ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚੌਂਹਠ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ । ਪਠਨਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਦ੍ਵਾਪਿ ਗੋਸਹਸ੍ਰਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਇਸ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਹृਦਯਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਭਗਵਨ੍ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਭੂਤਭਵ੍ਯਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ । ਕਵਚਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ-ਵਰਤਮਾਨ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਦਿਵ੍ਯ ਕਵਚ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਗਾਯਤ੍ਰੀਹृਦਯਂ ਪਰਮ੍ । ਯਦ੍ਧਾਰਣਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ਯੁਣ੍ਯਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਜਪਤੋऽਖਿਲਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਉੱਤਮ ਹਿਰਦਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਜਪ ਪੂਰਾ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹृਦਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਾਰਦਾਥਰ੍ਵਣੇ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਤਦੇਵਾਹਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਹਸ੍ਯਾਤਿਰਹਸ੍ਯਕਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵੀ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਅਥਰਵਣ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਵਿਰਾਡ੍ਰੂਪਾਂ ਮਹਾਦੇਵੀਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵੇਦਮਾਤਰਮ੍ । ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਥਾਙ੍ਗੇषੁ ਧ੍ਯਾਯੇਦੇਤਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਗਾਇਤਰੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਿਣ੍ਡਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਯੋਰੈਕ੍ਯਾਦ੍ਭਾਵਯੇਤ੍ਸ੍ਵਤਨੌ ਤਥਾ । ਦੇਵੀਰੂਪੇ ਨਿਜੇ ਦੇਹੇ ਤਨ੍ਮਯਤ੍ਵਾਯ ਸਾਧਕਃ
ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਇਕਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਤਨਮਯਤਾ ਲਈ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਨਾਦੇਵੋऽਭ੍ਯਰ੍ਚਯੇਦ੍ਦੇਵਮਿਤਿ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ । ਤਤੋऽਭੇਦਾਯ ਕਾਯੇ ਸ੍ਵੇ ਭਾਵਯੇਦ੍ਦੇਵਤਾ ਇਮਾਃ
ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੇਵਲ ਦੇਵ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।' ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਭੇਦ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਤਤ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਨ੍ਮਯਤ੍ਵਮਥੋ ਭਵੇਤ੍ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਹृਦਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯਾਪ੍ਯਹਮੇਵ ऋषਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਤਨਮਯਤਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਂਦੀ ਹੈ; ਗਾਇਤਰੀ ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਮੈਂ ਖੁਦ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਚ੍ਛਨ੍ਦ ਉਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਦੇਵਤਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ । ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਕੁਰ੍ਯਾਦਙ੍ਗਾਨਿ षਟ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਆਸਨੇ ਵਿਜਨੇ ਦੇਸ਼ੇ ਧ੍ਯਾਯੇਦੇਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸਃ
ਗਾਇਤਰੀ ਛੰਦ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਹੀ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਇਕੱਲੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ।