ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਰਿਤਿਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਤਥਾ ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਤੀ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਇਤ੍ਯੇਤਾਨਿ ਚ ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਨਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਭੂਰ, ਭੁਵ, ਸਵਰ, ਇਤਿਚ ਛੰਦ ਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ਮਤੀ ਛੰਦ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਛੰਦ, ਹੇ ਮਹਾ ਮੁਨੀ, ਇਥੇ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦੈਵਤਾਨਿ ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਤੇषਾਮੇਵਾਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਮ੍
ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਨਿ ਦਾ, ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤृਤੀਯਂ ਚ ਤਥਾ ਸੌਮ੍ਯਮੀਸ਼ਾਨਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਥਕਮ੍ । ਸਾਵਿਤ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ षष੍ਠਮਾਦਿਤ੍ਯਦੈਵਤਮ੍
ਤੀਜਾ ਸੌਮ੍ਯ, ਚੌਥਾ ਈਸ਼ਾਨ, ਪੰਜਵਾਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤੇ ਛੇਵਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਰ੍ਹਸ੍ਪਤ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤਮਂ ਤੁ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣਮष੍ਟਮਮ੍ । ਨਵਮਂ ਭਗਦੈਵਤ੍ਯਂ ਦਸ਼ਮਂ ਚਾਰ੍ਯਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸੱਤਵਾਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਅੱਠਵਾਂ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣ, ਨੌਵਾਂ ਭਗਦੇਵਤਾ, ਦਸਵਾਂ ਆਰ੍ਯਮੇਸ਼੍ਵਰ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ਮੇਕਾਦਸ਼ਕਂ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਪੌष੍ਣਂ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮੈਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਮ੍
ਗਣੇਸ਼ ਗਿਆਰਵਾਂ, ਤ੍ਵਸ਼੍ਟਾ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ, ਪੌਸ਼੍ਣ ਤੇਰਵਾਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿ ਚੌਦਵਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਕਂ ਵਾਮਦੈਵ੍ਯਂ ਚ षੋਡਸ਼ਮ੍ । ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣਿਦੈਵਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਵਾਯੁ ਦੇਵਤਾ ਪੰਦਰਵਾਂ, ਵਾਮਦੇਵ ਸ਼ੋਲ੍ਹਵਾਂ, ਤੇ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣੀ ਸਤਾਰਵਾਂ ਅੱਖਰ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਂ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਮੂਨਵਿਂਸ਼ਂ ਤੁ ਮਾਤृਕਮ੍ । ਵੈष੍ਣਵਂ ਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮਂ ਵਸੁਦੈਵਤਮੀਰਿਤਮ੍
ਅਠਾਰਵਾਂ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵ, ਉੱਨੀਵਾਂ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ, ਵੀਹਵਾਂ ਵੈਸ਼੍ਣਵ ਤੇ ਇਕੀਵਾਂ ਵਸੁ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਸਂਖ੍ਯਾਕਂ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਂ ਰੁਦ੍ਰਦੈਵਤਮ੍ । ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਂ ਚ ਕੌਬੇਰਮਾਸ਼੍ਵਿਨਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਸਂਖ੍ਯਕਮ੍
ਇਕਵੀਹਵਾਂ ਅੱਖਰ, ਬਾਈਵਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਈਵਾਂ ਕੂਬੇਰ, ਅਸ਼੍ਵਿਨ ਤੱਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ । ਕਥਿਤਃ ਪਰਮਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮਹਾਪਾਪੈਕਸ਼ੋਧਨਃ । ਯਦਾਕਰ੍ਣਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਾਙ੍ਗਂ ਜਾਪ੍ਯਫਲਂ ਮੁਨੇ
ਚੌਵੀ syllableਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਮুনি, ਜਾਪ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰਿਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਕਾਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਵਾਮਦੇਵੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਤ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭਦ੍ਰਵਿਲਾਸਿਨੀ
ਗਾਇਤਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਮুনি, ਹੁਣ syllableਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸੁਣੋ: ਵਾਮਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਿਆ, ਸਤਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਾ, ਭਦਰ ਵਿਲਾਸਿਨੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਜਯਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਵਿਦ੍ਰੁਮਾ ਚ ਵਿਸ਼ਾਲੇਸ਼ਾ ਵ੍ਯਾਪਿਨੀ ਵਿਮਲਾ ਤਥਾ
ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ, ਜਯਾ, ਸ਼ਾਂਤਾ, ਕਾਂਤਾ, ਦੁਰਗਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਵਿਦਰੁਮਾ, ਵਿਸ਼ਾਲੇਸ਼ਾ, ਵਿਆਪਿਨੀ ਅਤੇ ਵਿਮਲਾ।
ਤਮੋऽਪਹਾਰਿਣੀ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਰ੍ਜਯਾ ਵਸ਼ਾ । ਪਦ੍ਮਾਲਯਾ ਪਰਾ ਸ਼ੋਭਾ ਭਦ੍ਰਾ ਚ ਤ੍ਰਿਪਦਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸੂਖਮ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਜੜ, ਜਯਾ, ਵਸ਼ਾ, ਪਦਮਾਲਯਾ, ਪਰਾ, ਸ਼ੋਭਾ, ਭਦਰਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਦਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਸਮੁਦਾਹृਤਾਃ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਵਰ੍ਣਵਰ੍ਣਾਨ੍ਵ੍ਯਾਹਰਾਮਿ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਚੌਵੀ syllableਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਂ syllableਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਬਾਰੀ-ਬਾਰੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਚਮ੍ਪਕਾ ਅਤਸੀਪੁष੍ਪਸਨ੍ਨਿਭਂ ਵਿਦ੍ਰੁਮਂ ਤਥਾ । ਸ੍ਫਟਿਕਾਕਾਰਕਂ ਚੈਵ ਪਦ੍ਮਪੁष੍ਪਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਚੰਪਾ ਅਤੇ ਅਤਸੀ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ, ਵਿਦਰੁਮ ਵਾਂਗ, ਸਫਟਿਕ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਪਦਮ ਫੁੱਲ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ।
ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਸ਼ਙ੍ਖਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ । ਪ੍ਰਵਾਲਪਦ੍ਯਪਤ੍ਰਾਭਂ ਪਦ੍ਮਰਾਗਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਸ਼ੰਖ, ਕੁੰਦ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ; ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਮਣਿਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਮੌਕ੍ਤਿਕਂ ਕੁਙ੍ਕੁਮਪ੍ਰਭਮ੍ । ਅਞ੍ਜਨਾਭਂ ਚ ਰਕ੍ਤਂ ਚ ਵੈਦੂਰ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਇੰਦਰਨੀਲ ਰਤਨ, ਮੋਤੀ, ਕੇਸਰ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ; ਅੰਜਨ, ਲਾਲ, ਵਿਦੂਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਂਗ।
ਹਾਰਿਦ੍ਰਂ ਕੁਨ੍ਦਦੁਗ੍ਧਾਭਂ ਰਵਿਕਾਨ੍ਤਿਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ । ਸ਼ੁਕਪੁਚ੍ਛਨਿਭਂ ਤਦ੍ਵਚ੍ਛਤਪਤ੍ਰਨਿਭਂ ਤਥਾ
ਹਲਦੀ, ਕੁੰਦ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ; ਤੋਤੇ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ।
ਕੇਤਕੀਪੁष੍ਪਸਂਕਾਸ਼ਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾਕੁਸੁਮਪ੍ਰਭਮ੍ । ਕਰਵੀਰਸ਼੍ਚ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਕੇਤਕੀ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ, ਮੱਲੀ ਫੁੱਲ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਕਰਵੀਰ ਫੁੱਲ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਮਹਾਪਾਪਵਿਸ਼ੋਧਨਾਃ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਪਸ੍ਤਥਾ ਤੇਜੋ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ ਏਵ ਚ
syllableਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼।
ਗਨ੍ਧੋ ਰਸਸ਼੍ਚ ਰੂਪਂ ਚ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਉਪਸ੍ਥਂ ਪਾਯੁਪਾਦਂ ਚ ਪਾਣੀ ਵਾਗਪਿ ਚ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਸੁਗੰਧ, ਸਵਾਦ, ਰੂਪ, ਧੁਨ ਅਤੇ ਛੂਹ; ਜਨਨ ਅੰਗ, ਪਿੱਛਾ, ਪੈਰ, ਹੱਥ ਅਤੇ ਵਾਕ — ਇਹ ਸਭ ਕ੍ਰਮਵਾਰ।
ਪ੍ਰਾਣਂ ਜਿਹ੍ਵਾ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਚ ਤਤਃ ਪਰਮ੍ । ਪ੍ਰਾਣੋऽਪਾਨਸ੍ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਨਃ ਸਮਾਨਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਪ੍ਰਾਣ, ਜੀਭ, ਅੱਖਾਂ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਕੰਨ; ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ, ਵਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਨ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਨਿ ਤੁ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਰ੍ਣਮੁਦ੍ਰਾਃ ਕਮੇਣ ਤੁ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ syllableਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਂ syllableਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਦਰਾਵਾਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸੁਮੁਖਂ ਸਮ੍ਪੁਟਂ ਚੈਵ ਵਿਤਤਂ ਵਿਸ੍ਮृਤਂ ਤਥਾ । ਦ੍ਵਿਮੁਖਂ ਤ੍ਰਿਮੁਖਂ ਚੈਵ ਚਤੁਃਪਞ੍ਚਮੁਖਂ ਤਥਾ
ਸੁਮੁਖ, ਸੰਪੁਟ, ਵਿਤਤ, ਵਿਸਮ੍ਰਿਤ, ਦਵਿਮੁਖ, ਤ੍ਰਿਮੁਖ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਪੰਜਮੁਖ।
षਣ੍ਮੁਖਾਧੋਮੁਖਂ ਚੈਵ ਵ੍ਯਾਪਕਾਜ੍ਜਲਿਕਂ ਤਥਾ । ਸ਼ਕਟਂ ਯਮਪਾਸ਼ਂ ਚ ਗ੍ਰਥਿਤਂ ਸਨ੍ਮੁਖੋਨ੍ਮੁਖਮ੍
ਛੇ ਮੁਖ, ਅਧੋਮੁਖ, ਵਿਆਪਕਾ, ਜਲਿਕਾ, ਸ਼ਕਟ, ਯਮਪਾਸ਼, ਗ੍ਰਥਿਤ, ਸੰਮੁਖ ਅਤੇ ਉਨਮੁਖ।
ਵਿਲਮ੍ਬਂ ਮੁष੍ਟਿਕਂ ਚੈਵ ਮਤ੍ਸ੍ਯਂ ਕੂਰ੍ਮਂ ਵਰਾਹਕਮ੍ । ਸਿਂਹਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਮੁਦ੍ਗਰਂ ਪਲ੍ਲਵਂ ਤਥਾ
ਵਿਲੰਬ, ਮੁਸ਼ਟਿਕ, ਮਤਸ, ਕੂਰਮ, ਵਰਾਹਕ, ਸਿੰਹਾਕ੍ਰਾਂਤ, ਮਹਾਕ੍ਰਾਂਤ, ਮੁਦਗਰ ਅਤੇ ਪੱਲਵ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਯੋਨੀ ਸੁਰਭਿਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾ ਚ ਲਿਙ੍ਗਕਮ੍ । ਅਮ੍ਬੁਜਂ ਚ ਮਹਾਮੁਦ੍ਰਾਸ੍ਤੁਰ੍ਯਰੂਪਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਯੋਨੀ, ਸੁਰਭਿ, ਅਕਸ਼ਮਾਲਾ, ਲਿੰਗਕ, ਅੰਬੁਜ ਅਤੇ ਮਹਾਮੂਦਰਾ — ਇਹ ਮਹਾਨ ਮੂਦਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤਾਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਮੁਦ੍ਰਾ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਤੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਮਹਾਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਕਰਾਃ ਕੀਰ੍ਤਿਦਾਃ ਕਾਨ੍ਤਿਦਾ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਉਚਾਰਨ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕੀਰਤੀ ਤੇ ਚਮਕ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਮਨ੍ਤ੍ਰਕਵਚਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਸਰ੍ਵਜਗਨ੍ਨਾਥ ਸਂਸ਼ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਮਮ ਪ੍ਰਭੋ । ਚਤੁਃषष੍ਟਿਕਲਾਭਿਜ੍ਞ ਪਾਤਕਾਦ੍ਯੋਗਵਿਦ੍ਵਰ
ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਕਵਚ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਤੂੰ ਚੌਂਸਠ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੇ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨੀ ਹੈਂ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਃ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ । ਦੇਹਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾਰੂਪੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਰੂਪੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਕਿਹੜੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਨਸਾਨ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇਵੀ ਦਾ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
ਕਰ੍ਮ ਤਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਨ੍ਯਾਸਂ ਚ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ऋषਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦੋऽਧਿਦੈਵਂ ਚ ਧ੍ਯਾਨਂ ਚ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵਿਭੋ
ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਮ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਨਿਆਸਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ, ਛੰਦ, ਅਧਿਦੇਵਤਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸੋ।