ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਸੁ ਚਾਰ੍ਘ੍ਯਦਾਨਂ ਚ ਗਾਯਤ੍ਰੀਜਪਮੇਵ ਚ । ਸਹਸ੍ਰਤ੍ਰਿਤਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸੁਰੈਃ ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਮੁਨੇ
ਸੰਧਿਆਂ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਰਪਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮুনি।
ਨ੍ਯਾਸਾਨ੍ਕਰੋਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀਮੇਵ ਚਾਭ੍ਯਸੇਤ੍ । ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜਯਾ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪਿਣੀਮ੍
ਚਾਹੇ ਨਿਆਸ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰੇ, ਪਰ ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਤਚਿੱਤ ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਨਿਭਾਵ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦਕ੍ਸ਼ਰੈਕਸਂਸਿਦ੍ਧੇਃ ਸ੍ਪਰ੍ਧਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮਃ । ਹਰਿਸ਼ਙ੍ਕਰਕਞ੍ਜੋਤ੍ਥਸੂਰ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਹੁਤਾਸ਼ਨੈਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵਿਚ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ, ਸ਼ੰਕਰ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਤਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਵਰ੍ਣऋष੍ਯਾਦਿਕਾਂਸ੍ਤਥਾ । ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਦੇਵਤਾਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਚੈਵ ਹਿ
ਹੁਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅੱਖਰਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਛੰਦਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਵਾਮਦੇਵੋऽਤ੍ਰਿਰ੍ਵਸਿष੍ਠਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਃ ਕਣ੍ਵਃ ਪਰਾਸ਼ਰਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਕਪਿਲਃ ਸ਼ੌਨਕੋ ਮਹਾਨ੍
ਵਾਮਦੇਵ, ਅਤ੍ਰਿ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਸ਼ੁਕਰ, ਕਣ੍ਵ, ਪਰਾਸ਼ਰ, ਮਹਾਂ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਕਪਿਲ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ੌਨਕ—
ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਜਮਦਗ੍ਨਿਸ੍ਤਪੋਨਿਧਿਃ । ਗੌਤਮੋ ਮੁਦ੍ਗਲਸ਼੍ਚੈਵ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚ ਲੋਮਸ਼ਃ
ਯਾਜ਼੍ਨਵਲਕ੍ਯ, ਭਰਦ੍ਵਾਜ, ਤਪ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਜਮਦਗ੍ਨਿ, ਗੌਤਮ, ਮੁਦ੍ਗਲ, ਵੇਦਵਿਆਸ ਤੇ ਲੋਮਸ਼—
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਕੌਸ਼ਿਕੋ ਵਤ੍ਸਃ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਮਾਣ੍ਡੁਕਸ੍ਤਥਾ । ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਸ੍ਤਪਸਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਨਾਰਦਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤਥਾ
ਅਗਸਤ, ਕੌਸ਼ਿਕ, ਵਤਸ, ਪੁਲਸਤ, ਮਾਂਡੂਕ, ਤਪਸੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੁਰਵਾਸਾ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ—
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ऋषਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਮੁਨੇ । ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯੁष੍ਣਿਗਨੁष੍ਟੁਪ੍ ਚ ਬृਹਤੀ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਰੇਵ ਚ
ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੇ ਮুনি, ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਗਾਇਆਤ੍ਰੀ, ਉਸ਼੍ਣਿਕ, ਅਨੁਸ਼੍ਟੁਪ, ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਤੇ ਪੰਕਤੀ—
ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਭਂ ਜਗਤੀ ਚੈਵ ਤਥਾਤਿਜਗਤੀ ਮਤਾ । ਸ਼ਕ੍ਵਰ੍ਯਤਿਸ਼ਕ੍ਵਰੀ ਚ ਧृਤਿਸ਼੍ਚਾਤਿਧृਤਿਸ੍ਤਥਾ
ਤ੍ਰਿਸ਼੍ਟੁਪ, ਜਗਤੀ, ਅਤਿਜਗਤੀ, ਸ਼ਕਵਰੀ, ਅਤਿਸ਼ਕਵਰੀ, ਧ੍ਰਿਤਿ ਤੇ ਅਤਿਧ੍ਰਿਤਿ ਵੀ—
ਵਿਰਾਟ੍ਪ੍ਰਸ੍ਤਾਰਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਕृਤਿਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਰਾਕृਤਿਃ । ਵਿਕृਤਿਃ ਸਕृਤਿਸ਼੍ਚੈਵਾਕ੍ਸ਼ਰਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਵੀਰਾਟ, ਪ੍ਰਸਤਾਰ, ਪੰਕਤੀ, ਕ੍ਰਿਤਿ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿ, ਆਕ੍ਰਿਤਿ, ਵਿਕ੍ਰਿਤਿ, ਸਕ੍ਰਿਤਿ ਤੇ ਅੱਖਰਪੰਕਤੀ ਵੀ—
ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਰਿਤਿਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਤਥਾ ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਤੀ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਇਤ੍ਯੇਤਾਨਿ ਚ ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਨਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਭੂਰ, ਭੁਵ, ਸਵਰ, ਇਤਿਚ ਛੰਦ ਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ਮਤੀ ਛੰਦ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਛੰਦ, ਹੇ ਮਹਾ ਮੁਨੀ, ਇਥੇ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦੈਵਤਾਨਿ ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਤੇषਾਮੇਵਾਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਮ੍
ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਨਿ ਦਾ, ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤृਤੀਯਂ ਚ ਤਥਾ ਸੌਮ੍ਯਮੀਸ਼ਾਨਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਥਕਮ੍ । ਸਾਵਿਤ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ षष੍ਠਮਾਦਿਤ੍ਯਦੈਵਤਮ੍
ਤੀਜਾ ਸੌਮ੍ਯ, ਚੌਥਾ ਈਸ਼ਾਨ, ਪੰਜਵਾਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤੇ ਛੇਵਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਰ੍ਹਸ੍ਪਤ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤਮਂ ਤੁ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣਮष੍ਟਮਮ੍ । ਨਵਮਂ ਭਗਦੈਵਤ੍ਯਂ ਦਸ਼ਮਂ ਚਾਰ੍ਯਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸੱਤਵਾਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਅੱਠਵਾਂ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣ, ਨੌਵਾਂ ਭਗਦੇਵਤਾ, ਦਸਵਾਂ ਆਰ੍ਯਮੇਸ਼੍ਵਰ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ਮੇਕਾਦਸ਼ਕਂ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਪੌष੍ਣਂ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮੈਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਮ੍
ਗਣੇਸ਼ ਗਿਆਰਵਾਂ, ਤ੍ਵਸ਼੍ਟਾ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ, ਪੌਸ਼੍ਣ ਤੇਰਵਾਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿ ਚੌਦਵਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਕਂ ਵਾਮਦੈਵ੍ਯਂ ਚ षੋਡਸ਼ਮ੍ । ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣਿਦੈਵਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਵਾਯੁ ਦੇਵਤਾ ਪੰਦਰਵਾਂ, ਵਾਮਦੇਵ ਸ਼ੋਲ੍ਹਵਾਂ, ਤੇ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣੀ ਸਤਾਰਵਾਂ ਅੱਖਰ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਂ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਮੂਨਵਿਂਸ਼ਂ ਤੁ ਮਾਤृਕਮ੍ । ਵੈष੍ਣਵਂ ਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮਂ ਵਸੁਦੈਵਤਮੀਰਿਤਮ੍
ਅਠਾਰਵਾਂ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵ, ਉੱਨੀਵਾਂ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ, ਵੀਹਵਾਂ ਵੈਸ਼੍ਣਵ ਤੇ ਇਕੀਵਾਂ ਵਸੁ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਸਂਖ੍ਯਾਕਂ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਂ ਰੁਦ੍ਰਦੈਵਤਮ੍ । ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਂ ਚ ਕੌਬੇਰਮਾਸ਼੍ਵਿਨਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਸਂਖ੍ਯਕਮ੍
ਇਕਵੀਹਵਾਂ ਅੱਖਰ, ਬਾਈਵਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਈਵਾਂ ਕੂਬੇਰ, ਅਸ਼੍ਵਿਨ ਤੱਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ । ਕਥਿਤਃ ਪਰਮਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮਹਾਪਾਪੈਕਸ਼ੋਧਨਃ । ਯਦਾਕਰ੍ਣਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਾਙ੍ਗਂ ਜਾਪ੍ਯਫਲਂ ਮੁਨੇ
ਚੌਵੀ syllableਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਮুনি, ਜਾਪ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰਿਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਕਾਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਵਾਮਦੇਵੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਤ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਭਦ੍ਰਵਿਲਾਸਿਨੀ
ਗਾਇਤਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਮুনি, ਹੁਣ syllableਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸੁਣੋ: ਵਾਮਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਿਆ, ਸਤਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਾ, ਭਦਰ ਵਿਲਾਸਿਨੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਜਯਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਵਿਦ੍ਰੁਮਾ ਚ ਵਿਸ਼ਾਲੇਸ਼ਾ ਵ੍ਯਾਪਿਨੀ ਵਿਮਲਾ ਤਥਾ
ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ, ਜਯਾ, ਸ਼ਾਂਤਾ, ਕਾਂਤਾ, ਦੁਰਗਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਵਿਦਰੁਮਾ, ਵਿਸ਼ਾਲੇਸ਼ਾ, ਵਿਆਪਿਨੀ ਅਤੇ ਵਿਮਲਾ।
ਤਮੋऽਪਹਾਰਿਣੀ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਰ੍ਜਯਾ ਵਸ਼ਾ । ਪਦ੍ਮਾਲਯਾ ਪਰਾ ਸ਼ੋਭਾ ਭਦ੍ਰਾ ਚ ਤ੍ਰਿਪਦਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸੂਖਮ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਜੜ, ਜਯਾ, ਵਸ਼ਾ, ਪਦਮਾਲਯਾ, ਪਰਾ, ਸ਼ੋਭਾ, ਭਦਰਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਦਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਯਃ ਸਮੁਦਾਹृਤਾਃ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਵਰ੍ਣਵਰ੍ਣਾਨ੍ਵ੍ਯਾਹਰਾਮਿ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਚੌਵੀ syllableਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਂ syllableਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਬਾਰੀ-ਬਾਰੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਚਮ੍ਪਕਾ ਅਤਸੀਪੁष੍ਪਸਨ੍ਨਿਭਂ ਵਿਦ੍ਰੁਮਂ ਤਥਾ । ਸ੍ਫਟਿਕਾਕਾਰਕਂ ਚੈਵ ਪਦ੍ਮਪੁष੍ਪਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਚੰਪਾ ਅਤੇ ਅਤਸੀ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ, ਵਿਦਰੁਮ ਵਾਂਗ, ਸਫਟਿਕ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਪਦਮ ਫੁੱਲ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ।
ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਸ਼ਙ੍ਖਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ । ਪ੍ਰਵਾਲਪਦ੍ਯਪਤ੍ਰਾਭਂ ਪਦ੍ਮਰਾਗਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਸ਼ੰਖ, ਕੁੰਦ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ; ਨਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਪਦਮਰਾਗ ਰਤਨ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਮਣਿਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਮੌਕ੍ਤਿਕਂ ਕੁਙ੍ਕੁਮਪ੍ਰਭਮ੍ । ਅਞ੍ਜਨਾਭਂ ਚ ਰਕ੍ਤਂ ਚ ਵੈਦੂਰ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਇੰਦਰਨੀਲ ਰਤਨ, ਮੋਤੀ, ਕੇਸਰ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ; ਅੰਜਨ, ਲਾਲ, ਵਿਦੂਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਂਗ।
ਹਾਰਿਦ੍ਰਂ ਕੁਨ੍ਦਦੁਗ੍ਧਾਭਂ ਰਵਿਕਾਨ੍ਤਿਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ । ਸ਼ੁਕਪੁਚ੍ਛਨਿਭਂ ਤਦ੍ਵਚ੍ਛਤਪਤ੍ਰਨਿਭਂ ਤਥਾ
ਹਲਦੀ, ਕੁੰਦ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ; ਤੋਤੇ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ।
ਕੇਤਕੀਪੁष੍ਪਸਂਕਾਸ਼ਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾਕੁਸੁਮਪ੍ਰਭਮ੍ । ਕਰਵੀਰਸ਼੍ਚ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਕੇਤਕੀ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ, ਮੱਲੀ ਫੁੱਲ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਕਰਵੀਰ ਫੁੱਲ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਮਹਾਪਾਪਵਿਸ਼ੋਧਨਾਃ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਪਸ੍ਤਥਾ ਤੇਜੋ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ ਏਵ ਚ
syllableਆਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼।
ਗਨ੍ਧੋ ਰਸਸ਼੍ਚ ਰੂਪਂ ਚ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਉਪਸ੍ਥਂ ਪਾਯੁਪਾਦਂ ਚ ਪਾਣੀ ਵਾਗਪਿ ਚ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਸੁਗੰਧ, ਸਵਾਦ, ਰੂਪ, ਧੁਨ ਅਤੇ ਛੂਹ; ਜਨਨ ਅੰਗ, ਪਿੱਛਾ, ਪੈਰ, ਹੱਥ ਅਤੇ ਵਾਕ — ਇਹ ਸਭ ਕ੍ਰਮਵਾਰ।