ਤੇਜੋਮਯੀ ਦੁਰਾਧਰ੍षਾ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੀਸ਼੍ਵਰੀ । ਉਵਾਚਾਙ੍ਗਤਨੂਜਂ ਤਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਲਲਿਤਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ, ਅਟੱਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਅੰਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਬੋਲੀ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਪृਥਿਵੀਪਾਲ ਤੇ ਯਤ੍ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਪਰਮਂ ਵਰਮ੍ । ਤਦ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਪਸਾ ਤੇ ਸੁਤੋषਿਤਾ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸ। ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਵਰ ਦੇਵਾਂਗੀ।
ਚਾਕ੍ਸ਼ੁष ਉਵਾਚ ਜਾਨਾਸਿ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਿ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਂ ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮਿਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਵਪੂਜਿਤੇ
ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕਾ, ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗੀ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਰੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ।
ਤਥਾਪਿ ਮਮ ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਜਾਤਂ ਯਤ੍ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਦੇਵਿ ਮੇ ਦੇਹਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਅਰਜ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਮਨਵੰਤਰੀ ਰਾਜ ਦੇ ਦੇ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਦਤ੍ਤਂ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਾਜਨ੍ਯਸਤ੍ਤਮ । ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਬਲਾਸ੍ਤੇ ਚ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਗੁਣਾਧਿਕਾਃ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਮਨਵੰਤਰੀ ਰਾਜ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੇ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿष੍ਕਣ੍ਟਕਂ ਭਾਵਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋऽਨ੍ਤੇ ਚਾਪਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ । ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਦੇਵੀ ਮਨਵੇ ਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿਚ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਪੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਗਾਮਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ । ਸੋऽਪਿ ਰਾਜਾ ਮਨੁਃ षष੍ਠਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤੁ ਤਦਾਸ਼੍ਰਯਾਤ੍
ਉਹ ਮਾਤਾ ਤੁਰੰਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਛੇਵਾਂ ਰਾਜਾ ਮਨੂ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ—
ਬਭੂਵ ਮਨੁਮਾਨ੍ਯੋऽਸੌ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਸੁਖੈਰ੍ਵृਤਃ । ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਲੋਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕਾਰ੍ਯਭਾਰਸਹਾਦृਤਾਃ
ਮਨੂ ਵਜੋਂ ਸਭ ਵਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਲਵਾਨ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਦੇਵੀਭਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਰਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ । ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਾਨਨੀਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਾਜ੍ਯਸੁਖਾਸ੍ਪਦਾਃ
ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੇ ਭਗਤ, ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਤੇ ਮਹਾਂਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਹ ਆਦਰਯੋਗ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸੁਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ।
ਏਵਂ ਚ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਮਨੁਰ੍ਦੇਵ੍ਯਾਰਾਧਨਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਬਭੂਵ ਮਨੁਵਰ੍ਯੋऽਸੌ ਜਗਾਮਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਪਦਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਵਧੀਆ ਮਨੂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਲਿਆ; ਤੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿਚ ਉਹ ਸੁਖਮਈ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸੁਰਥਨृਪਤਿਵृਮਤ੍ਤਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸਪ੍ਤਮੋ ਮਨੁਰਾਖ੍ਯਾਤੋ ਮਨੁਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵਃ ਪਰਾਨਨ੍ਦਭੋਕ੍ਤਾ ਮਾਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਭੂਭੁਜਾਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੱਤਵਾਂ ਮਨੂ ਵੈਵਸਵਤ ਨਾਮ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ ਚ ਵੈਵਸ੍ਵਤਮਨੁਃ ਪਰਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ । ਤਥਾ ਤਤ੍ਤਪਸਾ ਚੈਵ ਜਾਤੋ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਧਿਪਃ
ਇਹ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੂ, ਪਰਮ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਮਨਵੰਤਰੀ ਰਾਜ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਿਆ।
ਅष੍ਟਮੋ ਮਨੁਰਾਖ੍ਯਾਤਃ ਸਾਵਰ੍ਣਿਃ ਪ੍ਰਥਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਸ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰ ਆਰਾਧ੍ਯ ਦੇਵੀਂ ਤਦ੍ਵਰਲਾਭਤਃ
ਅੱਠਵਾਂ ਮਨੂ ਸਾਵਰਨਿ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਜਾਤੋ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਪਤਿਃ ਸਰ੍ਵਰਾਜਨ੍ਯਪੂਜਿਤਃ । ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਧੀਰੋ ਦੇਵੀਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਮਨਵੰਤਰੀ ਰਾਜ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਿਆ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ, ਵੱਡੇ ਪਰਾਕਰਮ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਵ ਕਥਂ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇ ਤੇਨ ਮਨੁਨਾਰਾਧਨਂ ਕृਤਮ੍ । ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪृਥਿਵ੍ਯੁਦ੍ਭਵਾਯਾਸ੍ਤਨ੍ਮਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਮਨੂ ਬਣਨ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ? ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਚੈਤ੍ਰਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇऽਨ੍ਤਰੇ । ਸੁਰਥੋ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਚੈਤਰ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਸਮੇਂ, ਸੁਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਬਲ ਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਗੁਣਗ੍ਰਾਹੀ ਧਨੁਰ੍ਧਾਰੀ ਮਾਨ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕਵਿਃ ਕृਤੀ । ਧਨਸਂਗ੍ਰਹਕਰ੍ਤਾ ਚ ਦਾਤਾ ਯਾਚਕਮਣ੍ਡਲੇ
ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ, ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਧੀਆ ਕਵੀ, ਕਰਤਬੀਰ, ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਰੀਣਾਂ ਮਰ੍ਦਨੋ ਮਾਨੀ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਕੁਸ਼ਲੋ ਬਲੀ । ਤਸ੍ਯੈਕਦਾ ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੇ ਕੋਲਾਵਿਧ੍ਵਂਸਿਨੋ ਨृਪਾਃ
ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਣੀ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਕੁਝ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ ਸੈਨ੍ਯਸਹਿਤਾਃ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯੇਨਮੂਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਰੁਰੁਧੁਰ੍ਨਗਰੀਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਾਨਧਨਸ੍ਯ ਹਿ
ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਆਪਣੇ لشਕਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਰਹੇ, ਜੋ ਮਾਣ ਤੇ ਧਨ ਵਿਚ ਮਸਤ ਸੀ।
ਤਦਾ ਸ ਸੁਰਥੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਸੈਨ੍ਯਸਮਾਵृਤਃ । ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਨਗਰਾਤ੍ਸ੍ਵੀਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਬਰ੍ਹਣਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੁਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ لشਕਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਸ ਸਮਰੇ ਰਾਜਾ ਸੁਰਥਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਜਿਤਃ । ਅਮਾਤ੍ਯੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤਸ੍ਯ ਕੋਸ਼ਗਤਂ ਧਨਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਸੁਰਥ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਲੈ ਲਈ।
ਹृਤਂ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषੇਣ ਤਦਾਤਪ੍ਯਤ ਭੂਮਿਪਃ । ਨਿष੍ਕਾਸਿਤਸ਼੍ਚ ਨਗਰਾਤ੍ਸ ਰਾਜਾ ਪਰਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਸਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁੱਟ ਲਈ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਜਗਾਮਾਸ਼੍ਵਮਥਾਰੁਹ੍ਯ ਮृਗਯਾਮਿषਤੋ ਵਨਮ੍ । ਏਕਾਕੀ ਵਿਜਨੇऽਰਣ੍ਯੇ ਬਭ੍ਰਾਮੋਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਕੱਲਾ, ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਲਝੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਮੁਨੇਃ ਕਸ੍ਯਚਿਦਾਗਤ੍ਯ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮਾਨਸਃ । ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਜਨ੍ਤੁਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਮੁਨਿਸ਼ਿष੍ਯਗਣੈਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਇੱਕ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਚੈਨ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚੇਲੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਆ ਗਿਆ।
ਉਵਾਸ ਕਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਸ ਰਾਜਾ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨੇ । ਆਸ਼੍ਰਮੇ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਦੀਰ੍ਘਦृष੍ਟੇਃ ਸੁਮੇਧਸਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਬੜੀ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਮੇਧਾਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਦੂਰ ਤੱਕ ਵੇਖ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨੀ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਸ ਮਹੀਪਾਲੋ ਮੁਨਿਂ ਪੂਜਾਵਸਾਨਕੇ । ਕਾਲੇ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੁਕਣ ਉੱਤੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਲਦੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸਤੋਂ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਮੁਨੇ ਮਮ ਮਨੋਦੁਃਖਂ ਬਾਧਤੇ ਚਾਧਿਸਮ੍ਭਵਮ੍ । ਜ੍ਞਾਤਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਭੂਦੇਵ ਨਿष੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਸ੍ਯ ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਵਾਰਸ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਜਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਹृਤਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਤਥਾਪਿ ਤੇषੁ ਮਨਸਿ ਮਮਤ੍ਵਂ ਜਾਯਤੇ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੋਹ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕਥਂ ਸ਼ਰ੍ਮ ਲਭੇ ਮੁਨੇ । ਤ੍ਵਦਨੁਗ੍ਰਹਮਾਸ਼ਾਸੇ ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਖ ਮਿਲੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ? ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਮੁਨਿਰੁਵਾਚ ਆਕਰ੍ਣਯ ਮਹੀਪਾਲ ਮਹਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਕਰਂ ਪਰਮ੍ । ਦੇਵੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਤੁਲਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਪਰਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਮਾਂ ਦੀ ਅਤੁੱਲ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।