ਆਦੌ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਦੇਹਸ਼ੋਧਨਕਾਰਕਮ੍ । ਪੁਰਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਮਸ੍ਤਫਲਭਾਗ੍ਭਵੇਤ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਉਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਪੁਰਸਚਰਿਆ ਕਰੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪੁਰਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਵਿਧਾਨਕਮ੍ । ਏਤਤ੍ਪਰਸ੍ਮੈ ਨੋ ਵਾਚ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਾਰਂ ਯਤਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਸਚਰਿਆ ਦੀ ਗੁਪਤ ਵਿਧੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੋ।
ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਨਾਰਾਯਣ ਮਹਾਭਾਗ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸਮਾਸਤਃ । ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨ੍ਪ੍ਰਯੋਗਾਂਸ੍ਤੁ ਵਦਸ੍ਵ ਕਰੁਣਾਨਿਧੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਦਿ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਅਤਿਗੁਹ੍ਯਮਿਦਂ ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਯਤਨੂਦ੍ਭਵ । ਨ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦੁष੍ਟਾਯ ਪਿਸ਼ੁਨਾਯ ਚ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਪੁੱਛੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਮੰਦੇ ਜਾਂ ਠੱਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀ।
ਅਥ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਪਯੋऽਕ੍ਤਾਭਿਃ ਸਮਿਦ੍ਭਿਰ੍ਜੁਹੁਯਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਸ਼ਮੀਸਮਿਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ ਭੂਤਰੋਗਗ੍ਰਹਾਦਯਃ
ਹੁਣ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੂਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਮੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਭੂਤ, ਰੋਗ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਾਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸਮਿਦ੍ਭਿਰ੍ਜੁਹੁਯਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਜੁਹੁਯਾਚ੍ਛਕਲੈਰ੍ਵਾਪਿ ਭੂਤਰੋਗਾਦਿਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਦੂਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੂਤ ਤੇ ਰੋਗ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਲੇਨ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਸੂਰ੍ਯਂ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਜਾਨੁਦਘ੍ਨੇ ਜਲੇ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦੋषਾਞ੍ਛਮਂ ਨਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਣ੍ਠਦਘ੍ਨੇ ਜਲੇ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕਾਦ੍ਭਯਾਤ੍ । ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਰ੍ਮਭ੍ਯੋ ਨਿਮਜ੍ਯਾਪ੍ਸੁ ਜਪਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਗਲ੍ਹ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਜਪ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੌਵਰ੍ਣੇ ਰਾਜਤੇ ਵਾਪਿ ਪਾਤ੍ਰੇ ਤਾਮ੍ਰਮਯੇऽਪਿ ਵਾ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਵृਕ੍ਸ਼ਮਯੇ ਵਾਪਿ ਨਿਰ੍ਵ੍ਰਣੇ ਮृਣ੍ਮਯੇऽਪਿ ਵਾ
ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਤਾਮੇ ਜਾਂ ਦੂਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣੀ ਨਿਰਦੇਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਹੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੁਜ੍ਵਲਿਤੇऽਨਲੇ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਵृਕ੍ਸ਼ਮਯੈਃ ਕਾष੍ਠੈਃ ਸ਼ੇषਂ ਸਮ੍ਪਾਦਯੇਚ੍ਛਨੈਃ
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਰਹੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਗਵਿਆ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਦੂਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਰਤ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਹਵਨ ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹੁਤਿਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਞ੍ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਂ ਪਾਤ੍ਰਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤੇਨ ਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਦੇਸ਼ਂ ਕੁਸ਼ੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍
ਹਰ ਹਵਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਤੇ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਨ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਉਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਘਾਸ ਲੈ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਥਾਂ ਨੂੰ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਲਿਂ ਕਿਰਂਸ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਤੁ ਪਰਦੇਵਤਾਮ੍ । ਅਭਿਚਾਰਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕृਤ੍ਯਾ ਪਾਪਂ ਚ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਫਿਰ, ਉਹ ਭੇਟ ਉਥੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਾਦੂ ਜਾਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਮੰਦ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਭੂਤਪਿਸ਼ਾਚਾਦ੍ਯਾਨ੍ ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਵਸ਼ੇ । ਗृਹਂ ਗ੍ਰਾਮਂ ਪੁਰਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਦੇਵ, ਭੂਤ, ਪਿਸਾਚ ਆਦਿ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਘਰ, ਪਿੰਡ, ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਰਾਜ—ਸਭ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਖਨੇ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤੇਭ੍ਯੋ ਲਿਖਨੇ ਮਧ੍ਯਤੋऽਪਿ ਚ । ਮਣ੍ਡਲੇ ਸ਼ੂਲਮਾਲਿਖ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੇ ਚ ਕ੍ਰਮੇऽਪਿ ਵਾ
ਦਫ਼ਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਲਿਖਣ, ਜਾਂ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਾਂ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਲ ਬਣਾਕੇ, ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ।
ਅਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸਹਸ੍ਰਂ ਤਨ੍ਨਿਖਨੇਤ੍ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ । ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਰਾਜਤਂ ਵਾਪਿ ਕੁਮ੍ਭਂ ਤਾਮ੍ਰਮਯਂ ਚ ਵਾ
ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਤਾਮੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਹੰਡੀ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮृਣ੍ਮਯਂ ਵਾ ਨਵਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸੂਤ੍ਰਵੇष੍ਟਿਤਮਵ੍ਰਣਮ੍ । ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲੇ ਸੈਕਤੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪੂਰਯੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਜ੍ਜਲੈਃ
ਜਾਂ ਨਵੀਂ, ਪਵਿੱਤਰ, ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ, ਨਿਰਦੇਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਹੰਡੀ ਵਿੱਚ; ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਰੇਤ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਿਗ੍ਭ੍ਯ ਆਹृਤ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਚਤਸृਭ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮੈਃ । ਏਲਾਚਨ੍ਦਨਕਰ੍ਪੂਰਜਾਤੀਪਾਟਲਮਲ੍ਲਿਕਾਃ
ਚਾਰਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ, ਇਲਾਚੀ, ਚੰਦਨ, ਕਪੂਰ, ਜਾਤੀ, ਪਾਟਲਾ ਤੇ ਮੱਲੀਕੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ।
ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਵ੍ਰੀਹਿਯਵਾਂਸ੍ਤਿਲਾਨ੍ । ਸਰ੍षਪਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਾਲਾਨਿ ਚ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ, ਕ੍ਰਾਂਤਾ, ਦੇਵੀ, ਚੌਲ, ਜੌ, ਤਿਲ, ਸਰੋਂ ਤੇ ਦੂਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ।
ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਭਿਵਿਧਾਯੈਵ ਕੁਸ਼ਕੂਰ੍ਚਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਹਸ੍ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇਦ੍ ਬੁਧਃ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਘਾਸ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਨਾਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੇ।
ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸੌਰਾਨਧੀਯੀਰਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਯੀਵਿਦਃ । ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਪਾਯਯੇਦੇਨਂ ਨੀਰਂ ਤੇਨਾਭਿषਿਞ੍ਚਯੇਤ੍
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨ; ਉਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਣਾ, ਪਿਲਾਉਣਾ ਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਰੋਗਾਭਿਚਾਰੇਭ੍ਯਃ ਸ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ । ਅਭਿषੇਕੇਣ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਮृਤ੍ਯੋਰਾਸ੍ਯਗਤੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭੂਤਾਂ, ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਜਾਦੂ-ਟੋਣੇ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਰਸਮ ਨਾਲ, ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਰਾਜਾ ਦੀਰ੍ਘਂ ਜਿਜੀਵਿषੁਃ । ਗਾਵੋ ਦੇਯਾਸ਼੍ਚ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯ ਅਭਿषੇਕੇ ਸ਼ਤਂ ਮੁਨੇ
ਜੋ ਰਾਜਾ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਮ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੇ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਮੇਂ, ਰਿਤਵਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਮুনি।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਯੇਨ ਵਾ ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਥਵਾ ਭਵੇਤ੍ । ਜਪੇਦਸ਼੍ਵਤ੍ਥਮਾਲਭ੍ਯ ਮਨ੍ਦਵਾਰੇ ਸ਼ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜੋ ਦਾਨ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੁਜਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਪੀਪਲ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਫੜ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਤੇ ਸੌ ਵਾਰੀ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਰੋਗਾਭਿਚਾਰੇਭ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਮਹਤੋ ਭਯਾਤ੍ । ਗੁਡੂਚ੍ਯਾਃ ਪਰ੍ਵਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਃ ਪਯੋऽਕ੍ਤਾ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਭੂਤਾਂ, ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਜਾਦੂ-ਟੋਣੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਜਾ, ਗੁਡੂਚੀ ਦੀਆਂ ਜੋੜਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰੇ।
ਏਵਂ ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯੋ ਹੋਮਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਵਿਨਾਸ਼ਨਃ । ਆਮ੍ਰਸ੍ਯ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਪਤ੍ਰੈਃ ਪਯੋऽਕ੍ਤੈਰ੍ਜ੍ਵਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮ੍ਰਿਤਿਉੰਜਯ ਹਵਨ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ੁਕਾਮ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਅੰਬ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਦੁੱਧ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਚਾਭਿਃ ਪਯਸਾਕ੍ਤਾਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ । ਮਧੁਤ੍ਰਿਤਯਹੋਮੇਨ ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਵਚਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਸ਼ਯਾ ਰੋਗ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਜਯਕਸ਼ਮਾ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰਾਯਾਨ੍ਨਂ ਪਾਯਸਂ ਹੋਮਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮਾਭਿਭੂਤਂ ਚ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਭਾਸਕਰ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਖੀਰ ਹਵਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਯਕਸ਼ਮਾ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਉਹ ਭੋਜਨ ਖਵਾਉਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲਤਾਃ ਪਰ੍ਵਸੁ ਵਿਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਸੋਮਸ੍ਯ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਸੋਮੇ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਸਂਯੁਕ੍ਤੇ ਪਯੋऽਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਯਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟ ਕੇ, ਦੁਜਾ ਸੋਮ ਦੇ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਸੋਮ ਤੇ ਸੂਰਜ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਦੁੱਧ ਮਿਲਾਇਆ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਸ਼ਯਾ ਰੋਗ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁਸੁਮੈਃ ਸ਼ਙ੍ਖਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕੁष੍ਠਂ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ । ਅਪਸ੍ਮਾਰਵਿਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦਪਾਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਤਣ੍ਡੁਲੈਃ
ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋੜ ਰੋਗ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਰਗੀ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਿਦ੍ਧੋਮਾਦੁਨ੍ਮਾਦੋऽਪਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਔਦੁਮ੍ਬਰਸਮਿਦ੍ਧੋਮਾਦਤਿਮੇਹਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਦੂਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਗਲਪਨ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦੁੰਬਰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਰੋਗ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।