ਪਞ੍ਚਪ੍ਰਣਵਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਜਪੇਦਿਤ੍ਯਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਜਪਸਂਖ੍ਯਾष੍ਟਭਾਗਾਨ੍ਤੇ ਪਾਦੋ ਜਪ੍ਯਸ੍ਤੁਰੀਯਕਃ
ਹੁਕਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਪ੍ਰਣਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਪ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਚੌਥਾ ਚਰਨ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ ਪਰਮੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਪਰਂ ਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਜਪੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਜਪੋ ਵਿਫਲੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਪ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪੁਟੈਕਾ षਡੋਙ੍ਕਾਰਾ ਭਵੇਤ੍ਸਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸਾਮ੍ । ਗृਹਸ੍ਥੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਵਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੀ ਤੁਰੀਯਾਂ ਜਪੇਤ੍
ਇੱਕ ਸੰਪੁਟ ਤੇ ਛੇ ਓਂਕਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਇਤਰੀ ਉੱਚੀ ਉਰਜਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੈ; ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੌਥਾ ਚਰਨ ਜਪਣ।
ਤੁਰੀਯਪਾਦੋ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪਰੋਰਜਸੇ ਸਾਵਦੋਮ੍ । ਧ੍ਯਾਨਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਪਸਾਙ੍ਗਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਗਾਇਤਰੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਚਰਨ, ਜੋ ਰਜੋ ਗੁਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ 'ਓਂ' ਨਾਲ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ, ਜੋ ਜਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਹृਦਿ ਵਿਕਸਿਤਪਦ੍ਮਂ ਸਾਰ੍ਕਸੋਮਾਗ੍ਨਿਬਿਮ੍ਬਂ ਪ੍ਰਣਵਮਯਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯ ਪੀਤਂ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯਮ੍ । ਅਚਲਪਰਮਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰਾਕਾਸ਼ਸਾਰਂ ਭਵਤੁ ਮਮ ਮੁਦੇऽਸੌ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪਃ
ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਅਕਲਪਨੀਆ ਪ੍ਰਣਵ ਤੇ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਹੈ—ਉਹ ਅਡੋਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਕਸ਼ਮ, ਚਾਨਣ, ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਸਰੂਪ, ਜੋ ਸਤ, ਚਿੱਤ ਤੇ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੋਵੇ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਯੋਨੀ ਸੁਰਭਿਮਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਚ ਲਿਙ੍ਗਕਮ੍ । ਅਮ੍ਬੁਜਂ ਚ ਮਹਾਮੁਦ੍ਰਾਮਿਤਿ ਸਪ੍ਤ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਯੋਨੀ, ਸੁਰਭਿ, ਅੱਖਮਾਲਾ, ਲਿੰਗ, ਅੰਬੁਜ ਤੇ ਮਹਾਮੂਦਰਾ—ਇਹ ਸੱਤ ਮੂਦਰਾਵਾਂ ਵਿਖਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਸੈਵ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪਿਣੀ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਨਮੇਤ੍ਤਤਃ
ਜੋ ਸੰਧਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਗਾਇਆਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।
ਧ੍ਯਾਤਸ੍ਯ ਪੂਜਾਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਪਞ੍ਚਭਿਸ਼੍ਚੋਪਚਾਰਕੈਃ । ਲਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਤ੍ਮਨੇ ਗਨ੍ਧਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਜਿਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 'ਲੰ' ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੱਤ ਲਈ, ਮੈਂ ਸੁਗੰਧ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਹਮਾਕਾਸ਼ਾਤ੍ਮਨੇ ਪੁष੍ਪਂ ਚਾਰ੍ਪਯਾਮਿ ਨਮੋ ਨਮਃ । ਯਂ ਚ ਵਾਯ੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਧੂਪਂ ਚਾਰ੍ਪਯਾਮਿ ਤਤੋ ਵਦੇਤ੍
'ਹੰ' ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਤੱਤ ਲਈ, ਮੈਂ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। 'ਯੰ' ਹਵਾ ਦੇ ਤੱਤ ਲਈ, ਮੈਂ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਰਂ ਚ ਵਹ੍ਨ੍ਯਾਤ੍ਮਨੇ ਦੀਪਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ਤਤੋ ਵਦੇਤ੍ । ਵਮਮृਤਾਤ੍ਮਨੇ ਤਸ੍ਮੈ ਨੈਵੇਦ੍ਯਮਪਿ ਚਾਰ੍ਪਯੇਤ੍
'ਰੰ' ਅੱਗ ਦੇ ਤੱਤ ਲਈ, ਮੈਂ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 'ਵੰ' ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਤੱਤ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਭੀ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਂ ਰਂ ਲਂ ਵਂ ਹਮਿਤਿ ਚ ਪੁष੍ਪਾਞ੍ਜਲਿਮਥਾਰ੍ਪਯੇਤ੍ । ਏਵਂ ਪੂਜਾਂ ਵਿਧਾਯਾਥ ਚਾਨ੍ਤੇ ਮੁਦ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍
'ਯੰ', 'ਰੰ', 'ਲੰ', 'ਵੰ', 'ਹੰ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਭੀ ਅਰਪਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਮੂਦਰਾਵਾਂ ਵਿਖਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਤੁ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਚ੍ਚਾਰਯੇਚ੍ਛਨੈਃ । ਨ ਕਮ੍ਪਯੇਚ੍ਛਿਰੋ ਗ੍ਰੀਵਾ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ਨੈਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਮਨ ਵਿਚ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੰਤਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿਰ ਜਾਂ ਗਰਦਨ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾਉਣੀ, ਨਾ ਹੀ ਦੰਦ ਵਿਖਾਉਣੇ।
ਵਿਧਿਨਾष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਮष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰੇਵ ਵਾ । ਦਸ਼ਵਾਰਮਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵਾ ਨਾਤੋ ਨ੍ਯੂਨਂ ਕਦਾਚਨ
ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਸੋ ਅੱਠ ਵਾਰੀ, ਜਾਂ ਅਠਾਈ ਵਾਰੀ, ਜਾਂ ਜੇ ਸਮਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੱਸ ਵਾਰੀ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਤਤ ਉਦ੍ਵਾਸਯੇਦ੍ਦੇਵੀਮੁਤ੍ਤਮੇਤ੍ਯਨੁਵਾਕਤਃ । ਨ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਜਪੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਞ੍ਜਲਮਧ੍ਯੇ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਫਿਰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਵੀ ਜਲ ਹਥੇਲੀ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਗਾਇਆਤਰੀ ਦਾ ਜਾਪ ਨਾ ਕਰੇ।
ਯਤਃ ਸਾਗ੍ਨਿਮੁਖੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇਤ੍ਯਾਹੁਃ ਕੇਚਿਨ੍ਮਹਰ੍षਯਃ । ਸੁਰਭਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਸ਼ੂਰ੍ਪਂ ਚ ਕੂਰ੍ਮੋ ਯੋਨਿਸ਼੍ਚ ਪਙ੍ਕਜਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਗ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਗੰਧ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਛਾਂਟਣ ਵਾਲੀ ਛਾਣੀ, ਕੱਛੂਆ, ਜਣਨੀ ਅਤੇ ਕਮਲ ਹੈ।
ਲਿਙ੍ਗਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਕਂ ਚੈਵ ਜਪਾਨ੍ਤੇऽष੍ਟੌ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ । ਯਦਕ੍ਸ਼ਰਪਦਭ੍ਰष੍ਟਂ ਸ੍ਵਰਵ੍ਯਞ੍ਜਨਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਜਾਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਲਿੰਗ, ਨਿਰਵਾਣ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੱਠ ਮੂਦਰਾਵਾਂ ਵਿਖਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਅੱਖਰ, ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਸੁਰ ਜਾਂ ਵਿਆੰਜਨ ਛੁੱਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮ੍ਯਤਾਂ ਦੇਵਿ ਕਸ਼੍ਯਪਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਿ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਤਰ੍ਪਣਂ ਚਾਤਃ ਕਰਣੀਯਂ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ। ਹੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਗਾਇਆਤਰੀ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦ ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰऋषਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸਵਿਤਾ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵਿਨਿਯੋਗਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਣੇ
ਗਾਇਆਤਰੀ ਛੰਦ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਵੀਤਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਤਰਪਣ ਲਈ ਹੈ।
ਭੂਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ऋਗ੍ਵੇਦਪੁਰੁषਂ ਤਰ੍ਪਯਾਮਿ ਚ । ਭੁਵ ਇਤ੍ਯੇਤਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਮਥੋ ਵਦੇਤ੍
'ਭੂ:' ਆਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। 'ਭੁਵ:' ਆਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਯਜੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਵ੍ਯਾਹृਤਿਂ ਸਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸਾਮਵੇਦਂ ਸਮੁਚ੍ਚਰੇਤ੍ । ਮਹ ਇਤ੍ਯੇਤਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤੇऽਥਰ੍ਵਵੇਦਂ ਚ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍
'ਸਵ:' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਸਾਮਵੇਦ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿਚ 'ਮਹ:' ਆਖ ਕੇ, ਅਥਰਵੇਦ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਨਃ ਪਦਾਨ੍ਤ ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਮਿਤੀਰਯੇਤ੍ । ਤਪਃ ਸਰ੍ਵਾਗਮਂ ਚੈਵ ਪੁਰੁषਂ ਤਰ੍ਪਯਾਮਿ ਚ
'ਜਨ:' ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣ ਦੱਸਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। 'ਤਪ:' ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਲਈ, ਤੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਸਤ੍ਯਲੋਕਾਖ੍ਯਪੁਰੁषਂ ਤਰ੍ਪਯਾਮਿ ਚ । ੴ ਭੂਰ੍ਭੂਰ੍ਲੋਕਪੁਰੁषਂ ਤਰ੍ਪਯਾਮਿ ਤਤੋ ਵਦੇਤ੍
'ਸਤ੍ਯੰ', ਮੈਂ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਨਾਮਕ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। 'ਓਮ ਭੂ:' ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਲੋਕ ਦੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੁਵਸ਼੍ਚੇਤਿ ਭੁਵਰ੍ਲੋਕਪੁਰੁषਂ ਤਰ੍ਪਯਾਮਿ ਚ । ਸ੍ਵਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਪੁਰੁषਂ ਤਰ੍ਪਯਾਮਿ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
'ਭੁਵ:' ਮੈਂ ਭੁਵਰਲੋਕ ਦੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। 'ਸਵ:' ਮੈਂ ਸਵਰਗਲੋਕ ਦੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਅੱਗੇ।
ੴਭੂਰੇਕਪਦਾ ਨਾਮ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਤਰ੍ਪਯਾਮਿ ਚ । ਭੁਵੋ ਦ੍ਵਿਪਦਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਤਰ੍ਪਯਾਮੀਤਿ ਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍
'ਓਮ ਭੂ:' ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੈਰ ਵਾਲੀ ਗਾਇਆਤਰੀ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। 'ਭੁਵ:' ਮੈਂ ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੀ ਗਾਇਆਤਰੀ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਪਦਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਤਰ੍ਪਯਾਮਿ ਤਤੋ ਵਦੇਤ੍ । ੴਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਸ਼੍ਚੇਤਿ ਤਥਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚ ਚਤੁष੍ਪਦਾਮ੍
ਫਿਰ, ਤਿੰਨ ਚਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਇਤਰੀ ਅਤੇ 'ਸਵਹ' ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਰਪਣ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 'ਓਮ ਭੂਃ, ਭੁਵਃ, ਸਵਃ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਚਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਇਤਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉषਸੀਂ ਚੈਵ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍ । ਵੇਦਾਨਾਂ ਮਾਤਰਂ ਪृਥ੍ਵੀਮਜਾਂ ਚੈਵ ਤੁ ਕੌਸ਼ਿਕੀਮ੍
ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਗਾਇਤਰੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਧਰਤੀ, ਅਜਾ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਙ੍ਕृਤਿਂ ਵੈ ਸਾਰ੍ਵਜਿਤਿਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਤਰ੍ਪਣੇ ਵਦੇਤ੍ । ਤਰ੍ਪਣਾਨ੍ਤੇ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਾਤਵੇਦਸਮੀਰਯੇਤ੍
ਸਾਂਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰਵਜਿਤੀ ਗਾਇਤਰੀ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਸਮੇਂ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਰਪਣ ਦੇ ਅੰਤ 'ਜਾਤਵੇਦਸ' ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਸਿਮਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸ੍ਤੋਕੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਜਪੇਤ੍ਸੁਧੀਃ । ਤਤੋऽਪਿ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਸੁਝਾਣਾ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ 'ਮਾਨਸਤੋਕ' ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ 'ਤ੍ਰਯੰਬਕ' ਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛਂਯੋਰਿਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਜਪੇਚ੍ਛਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮੇਵ ਤੁ । ਅਤੋ ਦੇਵਾ ਇਤਿ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚਰੇਤ੍
'ਤੱਚੰਯੋ' ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ 'ਅਤੋ ਦੇਵਾ' ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਯੋਨਾਪृਥਿਵਿਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਭੂਮ੍ਯੈ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਣਾਮਕਮ੍ । ਯਥਾਵਿਧਿ ਚ ਗੋਤ੍ਰਾਦੀਨੁਚ੍ਚਰੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ
'ਸ੍ਯੋਨਾ ਪૃਥਿਵੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਗੋਤ ਆਦਿਕ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।