ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਪਦ੍ਮਨਾਭੋ ਦਾਮੋਦਰ ਅਤਃ ਪਰਮ੍ । ਸਙ੍ਕਰ੍षਣੋ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋऽਪ੍ਯਨਿਰੁਦ੍ਧਕਃ
ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਪਦਮਨਾਭ, ਦਾਮੋਦਰ, ਫਿਰ ਸੰਗਰਸ਼ਣ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ।
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਧੋਕ੍ਸ਼ਜੌ ਚ ਨਾਰਸਿਂਹੋऽਪ੍ਯੁਤਸ੍ਤਥਾ । ਜਨਾਰ੍ਦਨ ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਹਰਿਃ ਕृष੍ਣੋऽਨ੍ਤਿਮਸ੍ਤਥਾ
ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਅਧੋਕਸ਼ਜ, ਨਰਸਿੰਹ, ਜਨਾਰਦਨ, ਉਪਿੰਦਰ, ਹਰੀ ਤੇ ਆਖਰ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ।
ੴਕਾਰਪੂਰ੍ਵਕਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਸਙ੍ਖ੍ਯਯਾ । ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਦ੍ਵਾਰਿ ਨਮੋऽਨ੍ਤੈਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਤਥਾ
ਓਂਕਾਰ ਲਾ ਕੇ ਚੌਵੀ ਨਾਮ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। 'ਸ੍ਵਾਹਾ' ਲਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਤੇ 'ਨਮੋ' ਲਾ ਕੇ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੇਸ਼ਵਾਦਿਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯੇਤ੍ਕਰੌ । ਮੁਖਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯੇਦ੍ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮੁਨ੍ਮਾਰ੍ਜਨਂ ਤਥਾ
ਕੇਸ਼ਵ ਆਦਿ ਤਿੰਨ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ, ਦੋ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਣੇ, ਦੋ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਧੋਣਾ ਤੇ ਦੋ ਨਾਲ ਉਨਮਾਰਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕੇਨ ਪਾਣਿਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਾਦਾਵਪਿ ਸ਼ਿਰੋऽਪਿ ਚ । ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਾਦਿਦੇਵਾਨਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗਾਨਿ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਇੱਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੱਥ, ਪੈਰ ਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੰਗਰਸ਼ਣ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਬਾਰਾਂ ਅੰਗ ਛੂਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨੋਦਕਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਵਾਮੇਨ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ੇਦ੍ਬੁਧ: । ਤਾਵਨ੍ਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤੇ ਤੋਯਂ ਯਾਵਦ੍ਵਾਮੇਨ ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਖੱਬੇ ਨਾਲ ਨਾ ਛੂਹੀਏ, ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਗੋਕਰ੍ਣਾਕृਤਿਹਸ੍ਤੇਨ ਮਾषਮਾਤ੍ਰਂ ਜਲਂ ਪਿਬੇਤ੍ । ਤਤੋ ਨ੍ਯੂਨਾਧਿਕਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਪਾਯੀ ਭਵੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਗਾਂ ਦੀ ਕੰਨ ਵਾਂਗ ਹਥ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਾਸ਼ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਪੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਜਾਤਿ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਹਤਾਙ੍ਗੁਲਿਨਾ ਤੋਯਂ ਪਾਣਿਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਤੁ । ਮੁਕ੍ਤਾਙ੍ਗੁष੍ਠਕਨਿष੍ਠਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ੇषੇਣਾਚਮਨਂ ਵਿਦੁਃ
ਸਭ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਵਰਤ ਕੇ, ਪਰ ਅੰਗੂਠਾ ਤੇ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਵਸ੍ਮृਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤੁਰੀਯਪਦਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਓਂਕਾਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਹ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਕੇ, ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਿਰਸ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਪਦ ਸਮੇਤ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਰੇਚਯੇਦ੍ਵਾਯੁਂ ਵਾਮੇਨ ਪੂਰਿਤੋਦਰਮ੍ । ਕੁਮ੍ਭੇਨ ਧਾਰਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਂ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾ:
ਸੱਜੀ ਨੱਕ ਨਾਲ ਸਾਹ ਛੱਡੋ, ਖੱਬੀ ਨਾਲ ਪੇਟ ਭਰੋ, ਤੇ ਫਿਰ ਕੂੰਭਕ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਰੋਕੋ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਇਹੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਪੀਡਯੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਨਾਡੀਮਙ੍ਗੁष੍ਠੇਨ ਤਥੋਤ੍ਤਰਾਮ੍ । ਕਨਿष੍ਠਾਨਾਮਿਕਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਮਧ੍ਯਮਾਂ ਤਰ੍ਜਨੀਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਸੱਜੀ ਨਾਡੀ ਨੂੰ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਦਬਾਓ, ਤੇ ਖੱਬੀ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਤੇ ਅਣਾਮਿਕਾ ਨਾਲ। ਵਿਚਲੀ ਤੇ ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰੇਚਕ: ਪੂਰਕਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੋऽਥ ਕੁਮ੍ਭਕ: । ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਯੋਗਿਭਿਰ੍ਯਤਮਾਨਸੈ:
ਸਾਹ ਛੱਡਣਾ, ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਤੇ ਫਿਰ ਰੋਕਣਾ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਤੇ ਕੂੰਭਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰੇਚਕਃ ਸृਜਤੇ ਵਾਯੁਂ ਪੂਰਕਃ ਪੂਰਯੇਤ੍ਤੁ ਤਮ੍ । ਸਾਮ੍ਯੇਨ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਯਤ੍ਤਤ੍ਕੁਮ੍ਭਕਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਹਵਾ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਠਹਿਰਾਉ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕੂੰਭਕ ਹੈ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਸ਼੍ਯਾਮਂ ਨਾਭਿਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪੂਰਕੇ ਚਿਨ੍ਤਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਸਾਹ ਲੈਣ ਵੇਲੇ, ਨਾਭੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਮ੍ਭਕੇ ਤੁ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਾਨੇ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਤੁ ਕਮਲਾਸਨਮ੍ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਸਾਹ ਰੋਕਣ ਵੇਲੇ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾਮਹ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੇਚਕੇ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਧ੍ਯਾਯੇਲ੍ਲਲਾਟਸ੍ਥਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕਸਂਕਾਸ਼ਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਸਾਹ ਛੱਡਦਿਆਂ, ਮੱਥੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਸਾਫ ਸਫੈਦ ਸਫਟਿਕ ਵਰਗੇ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰਕੇ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਕੁਮ੍ਭਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਗਤਿਮ੍ । ਰੇਚਕੇਨ ਤृਤੀਯਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦੀਸ਼੍ਵਰਂ ਪਰਮ੍
ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਸਾਹ ਰੋਕਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਤੀਜਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੌਰਾਣਾਚਮਨਾਦ੍ਯਂ ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵਰ੍षਿਸਤ੍ਤਮ । ਸ਼੍ਰੌਤਮਾਚਮਨਾਦ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ृਣੁ ਪਾਪਾਪਹਂ ਮੁਨੇ
ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਾਲਾ ਆਚਮਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ! ਹੁਣ ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸੁਣ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਵਂ ਪੂਰ੍ਵਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਤੁ ਤਦਿਤ੍ਯृਚਮ੍ । ਪਾਦਾਦੌ ਵ੍ਯਾਹृਤੀਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰੌਤਾਚਮਨਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਓਂਕਾਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਗਾਯਤਰੀ ਤੇ 'ਆਪੋ ਹਿ ਠ' ਰਿਕ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ, ਇਹ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਜਪੇਦ੍ਵ੍ਯਾਹृਤਿਪੂਰ੍ਵਿਕਾਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਰਣਵਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਤਯਂ ਪ੍ਰਾਣਸਂਯਮਃ
ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਿਰਸ ਸਮੇਤ, ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਵਾਰੀ ਓਂਕਾਰ ਜੋੜ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ, ਸਾਹ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
(ਸਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਮਾਯਾਮਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇऽਧੁਨਾ । ਨਾਨਾਪਾਪੈਕਸ਼ਮਨਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ ॥) ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲੀਭਿਰ੍ਨਾਸਾਗ੍ਰਂ ਪੀਡਯੇਤ੍ਪ੍ਰਣਵੇਨ ਤੁ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਮੁਦ੍ਰਾ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਗृਹਸ੍ਥਯੋਃ
ਹੁਣ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਆਯਾਮ ਦੀ ਲਕੜੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਦਬਾ ਕੇ, ਓਂਕਾਰ ਉਚਾਰੋ। ਇਹ ਮুদ্রਾ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹੈ।
ਕਨਿष੍ਠਾਨਾਮਿਕਾਙ੍ਗੁष੍ਠੈਰ੍ਯਤੇਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ । ਆਪੋ ਹਿ ष੍ਠੇਤਿ ਤਿਸृਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕੁਸ਼ੋਦਕੈਃ
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ, ਛੋਟੀ, ਅਣਾਮਿਕਾ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਨਾਲ ਦਬਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 'ਆਪੋ ਹਿ ਠ' ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਉ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ऋਗਨ੍ਤੇ ਮਾਰ੍ਜਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਾਦਾਨ੍ਤੇ ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਨਵਪ੍ਰਣਵਯੁਕ੍ਤੇਨ ਆਪੋ ਹਿ ष੍ਠੇਤ੍ਯਨੇਨ ਤੁ
ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਨੌ ਓਂਕਾਰਾਂ ਨਾਲ 'ਆਪੋ ਹਿ ਠ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਮਾਰਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਸ਼੍ਯੇਦਘਂ ਮਾਰ੍ਜਨੇਨ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ । ਤਤ ਆਚਮਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚੇਤਿ ਪਿਬੇਦਪਃ
ਮਾਰਜਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਾਲ ਭਰ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, 'ਸੂਰਯਸ਼ ਚ' ਉਚਾਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਃਕਰਣਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਪਾਪਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਪ੍ਰਣਵੇਨ ਵ੍ਯਾਹृਤਿਭਿਰ੍ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਣਵਾਦ੍ਯਯਾ
ਜੋ ਪਾਪ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਓਮਕਾਰ, ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪੋ ਹਿ ष੍ਠੇਤਿ ਸੂਕ੍ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਜਨਂ ਚੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਹਸ੍ਤੇ ਜਲਂ ਗੋਕਰ੍ਣਵਤ੍ਕृਤੇ
‘ਆਪੋ ਹਿਸ਼ਠਾ’ ਸੁਕਤ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਗੋ-ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਬਣੀ ਸੱਜੀ ਹਥੇਲੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਰਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੀਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨਾਸਿਕਾਗ੍ਰਂ ਤੁ ਵਾਮਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਸ੍ਮਰੇਦਘਮ੍ । ਪੁਰੁषਂ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਂ ਚ ऋਤਂ ਚੇਤਿ ਪਠੇਤ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੱਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਪਾਪ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ‘ਪੁਰਖ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤ ਹੈ’ ਇਹ ਉਚਾਰਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰੁਪਦਾਂ ਵਾ ऋਚਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਨਾਸਾਪੁਟੇਨ ਚ । ਸ਼੍ਵਾਸਮਾਰ੍ਗੇਣ ਤਂ ਪਾਪਮਾਨਯੇਤ੍ਕਰਵਾਰਿਣਿ
ਫਿਰ ‘ਦ੍ਰੁਪਦਾ’ ਰਿਕ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੱਜੀ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪ ਹਥ ਵਿਚਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਕੱਢ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਵਲੋਕ੍ਯੈਵ ਤਦ੍ਵਾਰਿ ਵਾਮਭਾਗੇऽਸ਼੍ਮਨਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਨਿष੍ਪਾਪਂ ਤੁ ਸ਼ਰੀਰਂ ਮੇ ਸਞ੍ਜਾਤਮਿਤਿ ਭਾਵਯੇਤ੍
ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਲ ਨਾ ਤੱਕ ਕੇ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਤ੍ਥਾਯ ਤੁ ਤਤਃ ਪਾਦੌ ਦ੍ਵੌ ਸਮੌ ਸਨ੍ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍ । ਜਲਾਞ੍ਜਲਿਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਰ੍ਜਨ੍ਯਙ੍ਗੁष੍ਠਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਇਕੱਠੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਥੀਂ ਪਾਣੀ ਲੈਣਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਤਰਜਨੀ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਛੱਡ ਕੇ।