ਯਯੌ ਕੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸੁਰਗਣੈਃ ਸਹਿਤਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਲਯਮ੍ । ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾ ਸਹਿਤਂ ਦੇਵਂ ਕੋਟਿਕਨ੍ਦਰ੍ਪਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਕੁਝ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਤ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਲੱਖਾਂ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵੇਖਿਆ।
ਰਮਣੀਯਤਮਾਙ੍ਗਂ ਤਂ ਲਾਵਣ੍ਯਖਨਿਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਸਦਾ षੋਡਸ਼ਵਰ੍षੀਯਂ ਨਾਨਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਦੇਹ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਰੂਪ ਦੀ ਖਾਨ ਸੀ, ਸਦਾ ਸੋਲਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਨਾਨਾਗਣੈਃ ਪਰਿਵृਤਂ ਲਾਲਯਨ੍ਤਂ ਪਰਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੌਲਿਂ ਸ ਚਤੁਰ੍ਵੇਦਂ ਨਨਾਮ ਹ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਚਮਤ੍ਕृਤਮਤਿਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਏਤਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਦੇਵ ਨ ਜਾਨੀਮਃ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਵਾਕਿਆ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।"
ਵਦ ਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਦੇਵ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋऽਸਿ ਯਤਃ ਪ੍ਰਭੋ । ਵਿष੍ਣੁਵਾਕ੍ਯਂ ਤਦਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮੁਖਪਙ੍ਕਜਃ
"ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।" ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਮੁਖ ਕਮਲ ਖਿੜ ਗਿਆ,
ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੇਘਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ । ਸ਼ृਣੁ ਵਿष੍ਣੋ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਤ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ: "ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਇਹਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣੋ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ।"
ਭਸ੍ਮਨੋ ਮਹਿਮੈਵਾਯਂ ਭਸ੍ਮਨਾ ਕਿਂ ਭਵੇਨ੍ਨ ਹਿ । ਕੁਮ੍ਭੀਪਾਕਂ ਗਤੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਃ ਸ਼ੈਵਸਮ੍ਮਤਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਰਾਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ; ਰਾਖ ਨਾਲ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਦੁਰਵਾਸਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਵਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਵੇਖਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਵਾਙ੍ਮੁਖੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਧਸ੍ਤਦਾ ਵਾਯੁਵਸ਼ਾਦ੍ਧਰੇ । ਭਾਲਭਸ੍ਮਕਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਤਿਤਾ ਦੈਵਯੋਗਤਃ
ਉਥੇ, ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਥੱਲੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਰੱਬੀ ਇਛਾ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਦੀ ਕੁਝ ਰਾਖ ਉਥੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਤੇਨ ਜਾਤਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਸ੍ਮਨੋ ਮਹਿਮਾ ਤ੍ਵਯਮ੍ । ਇਤਃ ਪਰਂ ਤੁ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਿਤृਲੋਕਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਮਤਕਾਰ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਰਾਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੋਂ, ਉਹ ਥਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ । ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਤਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾਪ੍ਯਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੋਂ, ਇਹ ਪਿਤਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਲ੍ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਥਾਪਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਂ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮ । ਪੂਜਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਪਿਤृਲੋਕਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਉਥੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਵਾਸੀ ਉਥੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਿਦਂ ਭਵੇਤ੍ । ਪਿਤ੍ਰੀਸ਼੍ਵਰੀਪੂਜਯਾ ਤੁ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਪੂਜਿਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਿਤਰੀਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਦੇਵਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ । ਤਦਨੁਜ੍ਞਾਂ ਸਮਾਦਾਯ ਯਯੌ ਦੇਵਾਨ੍ਤਿਕਂ ਹਰਿਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਹਰਿ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਕਾਰਣਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋਦਿਤਮ੍ । ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰੋਚੁਰਮਰਾ ਮੌਲਿਚਾਲਨੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, "ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ!"
ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਰ੍ਭਸ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਹਰਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਃ ਸੁਰਾਃ । ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਲਾਭਾਤ੍ਪਰਨ੍ਤਪ
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਰਿ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਵੀ, ਇਸ ਰਾਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਤੀਰੇ ਲਿਙ੍ਗਂ ਚ ਦੇਵ੍ਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸੁਰਮਰਾਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸੁਰਨ੍ਵਹਮ੍
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਠੀਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋऽਭੂਵਨ੍ਪਾਪਭੋਗਾਰ੍ਥਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਤੇ ਵਿਮਾਨਂ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਗਤਾਃ ਕੈਲਾਸਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਥੇ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਲਈ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਰਥਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਭਦ੍ਰਗਣਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਵਸਨ੍ਤ੍ਯਦ੍ਯਾਪਿ ਤਤ੍ਰ ਹਿ । ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਦੂਰਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਕੁਮ੍ਭੀਪਾਕੋ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਃ
ਉਹ ਭਦਰਗਣਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਅੱਜ ਵੀ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਦੂਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਸ਼ੈਵਗਮਨਂ ਦੇਵੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੁ ਤਦ੍ਦਿਨਾਤ੍ । ਇਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਭਸ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਦਿਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਤੂੰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਖ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਨਾਤਃ ਪਰਤਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਧਿਕਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਮੁਨੇ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਪੁਣ੍ਡ੍ਰਵਿਧਿਂ ਚੈਵਾਪ੍ਯਧਿਕਾਰਿਵਿਭੇਦਤਃ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇ ਉੱਚੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। ਉੱਤੇ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲਕੀਰ ਵੀ ਹੱਕ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵੈष੍ਣਵਾਗਮਲੋਕਨਾਤ੍ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਪੁਣ੍ਡ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਯਙ੍ਗੁਲਿਭੇਦਤਃ
ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤੇ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲਕੀਰ ਦੀਆਂ ਦਿਵਿਆ ਮਾਪਾਂ ਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵਰ੍ਣਾਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਫਲਾਨਿ ਚ । ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰੇ ਨਦੀਤੀਰੇ ਸ਼ਿਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਮੈਂ ਅੱਖਰ, ਮੰਤ੍ਰ, ਦੇਵੀ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ।
ਸਿਨ੍ਧੁਤੀਰੇ ਚ ਵਲ੍ਮੀਕੇ ਤੁਲਸੀਮੂਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤੇ । ਮृਦ ਏਤਾਸ੍ਤੁ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਵਰ੍ਜਯੇਦਨ੍ਯਮृਤ੍ਤਿਕਾਃ
ਸਿੰਧੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਦੀਮਕ ਦੇ ਟਿੱਬੇ ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ।
ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਰਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਕ੍ਤਂ ਵਸ਼੍ਯਕਰਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸ਼੍ਰੀਕਰਂ ਪੀਤਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ਧਰ੍ਮਦਂ ਸ਼੍ਵੇਤਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਕਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪੀਲੀ ਮਿੱਟੀ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਮਿੱਟੀ ਧਰਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਃ ਪੁष੍ਟਿਦਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮਧ੍ਯਮਾਯੁष੍ਕਰੀ ਭਵੇਤ੍ । ਅਨਾਮਿਕਾਨ੍ਨਦਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾ ਚ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨੀ
ਅੰਗੂਠਾ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੱਧਲੀ ਉਂਗਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਨਾਮਿਕਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤਰਜਨੀ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਏਤੈਰਙ੍ਗੁਲਿਭੇਦੈਸ੍ਤੁ ਕਾਰਯੇਨ੍ਨ ਨਖੈਃ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ । ਵਰ੍ਤਿਦੀਪਾਵਲਿਕृਤਿਂ ਵੇਣਪਤ੍ਰਾਕृਤਿਂ ਤਥਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਲਕੀਰ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਛੂਹਣਾ। ਇਹ ਲਕੀਰ ਬੱਤੀ, ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੜੀ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਲਟ ਵਰਗੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਪਦ੍ਮਸ੍ਯ ਮੁਕੁਲਾਕਾਰਂ ਤਥਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਮਤ੍ਸ੍ਯਕੂਰ੍ਮਾਕृਤਿਂ ਵਾਪਿ ਸ਼ਙ੍ਖਾਕਾਰਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਕਮਲ ਦੇ ਕਲੀ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੱਛੀ, ਕੱਛੂਏ ਜਾਂ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਿਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੁ ਉਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਨਵਾਙ੍ਗੁਲਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਸ੍ਯਾਦष੍ਟਾਙ੍ਗੁਲਮਤਃ ਪਰਮ੍
ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨੌਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਮੱਧਮ ਤੇ ਅੱਠ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤषਟ੍ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੈਃ ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਕਨਿष੍ਠਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਭਵੇਤ੍
ਸੱਤ, ਛੇ ਜਾਂ ਪੰਜ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਧਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚਾਰ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਵੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲਲਾਟੇ ਕੇਸ਼ਵਂ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਮਥੋਦਰੇ । ਮਾਧਵਂ ਹृਦਿ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਕਣ੍ਠਕੂਪਕੇ
ਲਲਾਟ ਉੱਤੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਗਲੇ ਦੇ ਖੋਹ ਉੱਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਜਾਣੋ।