ਸਕृਤ੍ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਙ੍ਕਂ ਧਾਰਯੇਤ੍ਸੋऽਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਨਾਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਨ ਕੁਲਂ ਨ ਵ੍ਰਤਂ ਤਥਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਵਾਰੀ ਭੀ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਗਿਆਨ, ਕੁਲ ਜਾਂ ਵਰਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਙ੍ਕਿਤਭਾਲੇਨ ਪੂਜ੍ਯ ਏਵ ਹਿ ਨਾਰਦ । ਸ਼ਿਵਮਨ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ਪਰੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੁਲ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਰਦ; ਸ਼ਿਵ ਮੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਮੰਤ੍ਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਨਾਤ੍ਪਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨ ਹਿ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਭਸ੍ਮਨਾ । ਰੁਦ੍ਰਾਗ੍ਨੇਰ੍ਯਤ੍ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ਭਸ੍ਮ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਭਸਮ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਹੈ; ਰੁਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਭਸਮ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧ੍ਵਂਸਨਂ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍ । ਅਨ੍ਤ੍ਯਜੋ ਵਾਧਮੋ ਵਾਪਿ ਮੂਰ੍ਖੋ ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤੋऽਪਿ ਵਾ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਾਫ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਅੰਤਜ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਹੋਵੇ, ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੰਡਤ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਭੂਤਿਸ਼ਾਸਨਸਂਯੁਤਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ਸੋਮਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗਣੈਰ੍ਵृਤਃ । ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇਸ਼੍ਚ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਕੁਰੁਤੇ ਸਦਾ
ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਭਸਮ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ, ਸੋਮ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਸ਼ਿਵਮਨ੍ਤ੍ਰਪਵਿਤ੍ਰਿਤਾਨਿ ਭਸ੍ਮਾਨਿ ਕਾਮਦਹਨਾਙ੍ਗਵਿਭੂषਿਤਾਨਿ । ਤ੍ਰੈਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਾਣਿ ਰਚਿਤਾਨਿ ਲਲਾਟਪਟ੍ਟੇ ਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਦੈਵਲਿਖਿਤਾਨਿ ਦੁਰਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ
ਇਹ ਪੰਜ ਭਸਮਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਾਮ ਅੱਗ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹਨ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਭਾਗ ਦੇ ਲਿਖੇ ਮੰਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਭੂਤਿਧਾਰਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਭਸ੍ਮਦਿਗ੍ਧਸ਼ਰੀਰਾਯ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਧਨਂ ਮੁਦਾ । ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪਾਪਾਨਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਭੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ਼੍ਰੁਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਯਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪੁਰਾਣਾਨ੍ਯਖਿਲਾਨ੍ਯਪਿ । ਵਦਨ੍ਤਿ ਭੂਤਿਮਾਹਾਮ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਾਰਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ, ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੇ ਭਸਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਹ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਿਤੇਨ ਭਸ੍ਮਨਾ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਿੱਟੀ ਭਸਮ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤਿਲਕ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗੀ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਕਂ ਸ੍ਤਾਨਮਾਪਾਦਤਲਮਸ੍ਤਕਮ੍ । ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਮਾਚਰੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਾਸ਼ੁ ਯੋਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਲਾਏ। ਇਹ ਨਿੱਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨੇਨ ਪੁਰੁषਃ ਕੁਲਸ੍ਯੋਦ੍ਧਾਰਕੋ ਭਵੇਤ੍ । ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਂ ਜਲਸ੍ਨਾਨਾਦਸਂਖ੍ਯੇਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਭਸਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਘਰਾਣੇ ਨੂੰ ਤਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਸਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ । ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਿੰਨਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਫਲ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਸਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਮਹਾਪਾਤਕਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾਪ੍ਯੁਪਪਾਤਕੈਃ । ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨੇਨ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦਹਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰਿਵੇਨ੍ਧਨਮ੍
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਪਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਭਸਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਪਰਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਨੈਵ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵੇਨਾਦੌ ਤਦਾ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ਿਵਃ
ਭਸਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਇੰਝ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਥਿਨਃ । ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ਯਤ੍ਨੇਨ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਿਰੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਹਰ ਕਰਮ ਵਿਚ ਯਤਨ ਨਾਲ ਭਸਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਚ੍ਛਿਰਃਸ੍ਨਾਨਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਯਃ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਅਨੇਨੈਵ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਸ ਹਿ ਰੁਦ੍ਰੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਭੀ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਣੀ ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰੁਦ੍ਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਯੇ ਭਸ੍ਮਧਾਰਿਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਿਤृਪ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਦੇਵਾਸੁਰਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਭਸਮ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮਸਞ੍ਛਨ੍ਨਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੋਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਰਾਜੋऽਪਿ ਦਣ੍ਡਵਤ੍ਪ੍ਰਣਮਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੇਗਾ।
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਣਂ ਯੇषਾਂ ਭਸ੍ਮਧਾਰਣਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮੇਵ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮੁਨੇ ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਸਮ ਲਗਾ ਕੇ ਕੁਝ ਅਖਾਦ ਪਦਾਰਥ ਖਾਧਾ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਖਾਣਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ।
ਯਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਭਸ੍ਮਨਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਲੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪਰਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਗृਹਸ੍ਥੋ ਵਾ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋऽऽਥਵਾਦਰਾਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਣੀ ਭਸਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਭਸ੍ਮਨਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਯਤੀਨਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਣੀ ਭਸਮ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਵਿਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਵਰਂ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਮਾਰ੍ਦ੍ਰਵਧੋ ਧ੍ਰੁਵਃ । ਆਰ੍ਦ੍ਰਂ ਤੁ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਵਿਦੁਃ
ਭੀਜੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲੋਂ ਭਸਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਭੀਜਣ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਣਾ ਯਕੀਨੀ ਹੈ। ਭੀਜਣ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਬੰਧਨ ਜਾਣੋ।
ਪ੍ਰਕृਤੇਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹਾਣਾਯ ਭਸ੍ਮਨਾ ਸ੍ਨਾਨਮਿष੍ਯਤੇ । ਭਸ੍ਮਨਾ ਸਦृਸ਼ਂ ਬ੍ਰਹ੍ਯਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਲੋਕਤ੍ਰਯੇष੍ਵਪਿ
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਭਸਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਭਸਮ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਮਙ੍ਗਲਾਰ੍ਥਂ ਚ ਪਵਿਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਪੁਰਾ ਸੁਰੈਃ । ਭਸ੍ਮ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਤ੍ਤਂ ਦੇਵ੍ਯੈ ਪ੍ਰਿਯੇਣ ਤੁ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਰੱਖਿਆ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਸਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਚ੍ਛਿਰਃਸ੍ਨਾਨਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਯਃ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਭਵਪਾਸ਼ੈਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਣੀ ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਵਜਾਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਵਰਰਕ੍ਸ਼ਃਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਪੂਤਨਾਕੁष੍ਠਗੁਲ੍ਮਕਾਃ । ਭਗਨ੍ਦਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਚਾਸ਼ੀਤਿਰ੍ਵਾਤਰੋਗਕਾਃ
ਜੁਆਰ, ਰੱਖਸ਼, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਪੂਤਨਾ, ਕੋੜ੍ਹ, ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਭਗੰਦਰ ਅਤੇ ਅੱਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਤ ਰੋਗ—
ਚਤੁਃषष੍ਟਿਃ ਪਿਤ੍ਤਰੋਗਾਃ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਕਾਃ । ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਚੌਰਭਯਂ ਚੈਵਾਪ੍ਯਨ੍ਯੇ ਦੁष੍ਟਗ੍ਰਹਾ ਅਪਿ
ਚੌਂਠਾਹਠ ਪਿੱਤ ਦੇ ਰੋਗ, ਪਚੱਤਰ ਬਲਗਮ ਵਾਲੇ ਰੋਗ, ਤੇ ਸ਼ੇਰ, ਚੋਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਰੇ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨੇਨ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਿਂਹੇਨੈਵ ਯਥਾ ਗਜਾਃ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼ੀਤਜਲੇਨੈਵ ਭਸ੍ਮਨਾ ਚ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਤੇ ਡਰ ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸੁਆਹ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਸਭ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਧਾਰਯੇਤ੍ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । (ਭਸ੍ਮਨਾ ਚ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਚ ਯਃ ਕੋऽਪਿ ਧਾਰਯੇਤ੍ਪਰਮ੍ । ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮੁਕ੍ਤਪਾਪੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ਼ਯੇਲ੍ਲਿਖਿਤਾਂ ਯਾਮੀਂ ਲਲਾਟਸ੍ਥਾਂ ਲਿਪਿਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਕਣ੍ਠੋਪਰਿਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਧਾਰਣਾਤ੍
ਇਹ ਸੁਆਹ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਯਮ ਦੀ ਲਕੀਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਗਲੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।