ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਯਜ੍ਞੇ ਜਪੇ ਹੋਮੇ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵੇ ਸੁਰਾਰ੍ਚਨੇ । ਧृਤਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਃ ਪੂਤਾਤ੍ਮਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਜਯਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਭਸ੍ਮਧਾਰਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਭੂਯੋऽਪਿ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਸ਼ਰਾਧ, ਯਜ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ—all ਇਹ ਕਰਮ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਖ ਲਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਫਿਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡਧਾਰਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਮਹਾਪਾਤਕਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਪਾਤਕਾਨ੍ਯਪਰਾਣ੍ਯਪਿ । ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ
ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਹੋਰ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਏਕਂ ਭਸ੍ਮ ਧृਤਂ ਯੇਨ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਸ਼ृਣੁ । ਯਤੀਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਾਨਸ੍ਥਾਨਾਂ ਵਿਰਕ੍ਤਿਦਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਛਾਪ ਭਸਮ ਦੀ ਲਾਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣ। ਇਹ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਰਾਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਮੁਨੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ਧਰ੍ਮਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਤਥਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾਨਾਂ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਦਮੇਵ ਚ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਧਰਮ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਦਂ ਨਿਤ੍ਯਮਨ੍ਯੇषਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਦਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਹਨ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਤ੍ਵੇਨੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਸਭ ਲਈ ਯਜਨ ਵਾਂਗ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਤਯਾ ਤੇषਾਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਵਜੋਂ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਲਿਙ੍ਗਾਰ੍ਥਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਲਿੰਗ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਸ਼ਿਵੇਨ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵਜ੍ਰਿਣਾ ਤਥਾ
ਸਭ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਲਈ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਇਹ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਕੀਤਾ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੇਣ ਤਦਵਤਾਰੈਰ੍ਵਰੁਣਾਦਿਭਿਃ । ਦੇਵਤਾਭਿਰ੍ਧृਤਂ ਭਸ੍ਮ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੋਦ੍ਧੂਲਨਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਉਸ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ, ਵਰੁਣ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਭੀ ਭਸਮ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਵਾਂਗ ਲਾਇਆ।
ਉਮਾਦੇਵ੍ਯਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਚ ਵਾਚਾ ਚਾਨ੍ਯਾਭਿਰਾਸ੍ਤਿਕੈਃ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਧृਤਂ ਭਸ੍ਮ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੋਦ੍ਧੂਲਨਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਮਾ ਦੇਵੀ, ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਭੀ ਭਸਮ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਵਾਂਗ ਲਾਇਆ।
ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਦਿਭਿਃ । ਮੁਨਿਭਿਸ਼੍ਚ ਧृਤਂ ਭਸ੍ਮ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੋਦ੍ਧੂਲਨਾਤ੍ਮਨਾ
ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ, ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ, ਭਸਮ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਵਾਂਗ ਲਾਇਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯੈਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇਰਪਿ ਚ ਸਙ੍ਕਰੈਃ । ਅਪਭ੍ਰਂਸ਼ੈਰ੍ਧृਤਂ ਭਸ੍ਮ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੋਦ੍ਧੂਲਨਾਤ੍ਮਨਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ, ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਤੇ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਭਸਮ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਵਾਂਗ ਲਾਇਆ।
ਉਦ੍ਧੂਲਨਂ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਚ ਯੈਃ ਸਮਾਚਰਿਤਂ ਮੁਦਾ । ਤ ਏਵ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਨੇਤਰੇ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਅਪਣਾਈ, ਉਹੀ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ।
ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਂ ਮਣਿਃ ਸਖ੍ਯਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਤਥਾ । ਵਿਭੂਤਿਰੌषਧਂ ਪੁਂਸਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰੀਵਸ਼੍ਯਕਰ੍ਮਣਿ
ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ, ਮਣਕਾ, ਦੋਸਤੀ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਵਿਭੂਤੀ, ਇਹ ਸਭ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਭਸ੍ਮਾਙ੍ਗੋ ਮੂਰ੍ਖੋ ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤੋऽਪਿ ਵਾ । ਤਤ੍ਰ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸਪਤ੍ਨੀਕੋ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਜਿੱਥੇ ਭਸਮ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ, ਉੱਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਆਪ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਸ੍ਮਸਞ੍ਛਨ੍ਨਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਮਨੁਗਚ੍ਛਤਿ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਪੂਜਿਤੋ ਮਾਨਵੋऽਚਿਰਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪੂਰੀ ਭਸਮ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮਸਞ੍ਛਨ੍ਨਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਯਃ ਸ੍ਤੌਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸਹ । ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਮਾਨਵੋऽਚਿਰਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਸਮ ਲਾਏ ਹੋਏ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਧਾਰਿਣੇ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਹਿ ਕੇਵਲਮ੍ । ਤੇਨਾਧੀਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਨੁष੍ਠਿਤਮ੍
ਜੋ ਤਿਲਕ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਕੀਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨ ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਸ਼ਿਰਸਿ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਭਸ੍ਮਨਾ ਕृਤਮ੍ । ਕੀਕਟੇष੍ਵਪਿ ਦੇਸ਼ੇषੁ ਯਤ੍ਰ ਭੂਤਿਵਿਭੂषਣਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਲਾਈਆਂ ਹੋਣ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਕਟ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਭੀ ਭਸਮ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਮਾਨਵਸ੍ਤੁ ਵਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸਮਂ ਹਿ ਤਤ੍ । ਦੁਃਸ਼ੀਲਃ ਸ਼ੀਲਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੋऽਪ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਕਾਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਾੜੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇ ਪਰ ਬਾਹਰੋਂ ਕੋਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਭੂਤਿਸ਼ਾਸਨਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾ ਸ ਪੂਜ੍ਯੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ । ਛਦ੍ਮਨਾਪਿ ਚਰੇਦ੍ਯੋ ਹਿ ਭੂਤਿਸ਼ਾਸਨਮੈਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਭੀ ਭਸਮ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਲੁਕ ਕੇ ਵੀ ਭਸਮ ਦੀ ਇਸ਼ਵਰੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈ।
ਸੋऽਪਿ ਯਾਂ ਗਤਿਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਤਾਂ ਯਜ੍ਞਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਸਮ੍ਪਰ੍ਕਾਲ੍ਲੀਲਯਾ ਵਾਪਿ ਭਯਾਦ੍ਵਾ ਧਾਰਯੇਤ੍ਤੁ ਯਃ
ਉਹ ਉਹੀ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਚਾਹੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਖੇਡ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭਸਮ ਲਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧਿਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਭੂਤਿਂ ਤੁ ਸ ਚ ਪੂਜ੍ਯੋ ਯਥਾ ਹ੍ਯਹਮ੍ । ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍
ਜੋ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭਸਮ ਲਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹਾਂ; ਇਹੀ ਭਸਮ ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਭਾਰਤ੍ਯਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍ । ਨ ਦਾਨੇਨ ਨ ਯਜ੍ਞੇਨ ਨ ਤਪੋਭਿਃ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭੈਃ
ਇਹ ਭਸਮ ਪਾਰਵਤੀ, ਮਹਾਲੱਖਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਨਾ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਯਜਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਵੱਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਯਾ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੇਣ ਚ ਲਭ੍ਯਤੇ । ਦਾਨਂ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦ
ਨਾ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਦਾਨ, ਯਜਨ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਧ੍ਯਾਨਂ ਤਪਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਸ੍ਯ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਨ੍ਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍ । ਯਥਾ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਚਿਹ੍ਨਾਙ੍ਕਂ ਸ੍ਵਜਨਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਸਦਾ
ਧਿਆਨ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਭੀ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਙ੍ਕਂ ਸ੍ਵਕੀਯਮਿਵ ਮਨ੍ਯਤੇ । ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਰ੍ਵਾਨ੍ਯਜਾਤਿਰ੍ਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਸ੍ਮਨਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੀ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਤ ਦਾ, ਜੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭਸਮ ਲਾਈ ਹੋਵੇ।
ਧਾਰਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਙ੍ਕਂ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੇਨ ਵਸ਼ੀਕृਤਃ । ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰੋ ਲੁਪ੍ਤਸਰ੍ਵਕ੍ਰਿਯੋऽਪਿ ਸਃ
ਜੋ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਰਮ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਭੁਲਾ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।