ਈਸ਼ਾਨੇਨ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਮੂਰ੍ਧਨਿ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਤਤ ਆਦਾਯ ਤਦ੍ਭਸ੍ਮ ਮੁਖੇ ਚ ਪੁਰੁषੇਣ ਤੁ
ਈਸ਼ਾਨ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰਾਖ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ; ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਖ ਲੈ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਲਾਵੇ।
ਅਘੋਰਾਖ੍ਯੇਣ ਹृਦਯੇ ਗੁਹ੍ਯੇ ਵਾਮਾਹ੍ਵਯੇਨ ਚ । ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਾਭਿਧਾਨੇਨ ਭਸ੍ਮ ਪਾਦਦ੍ਵਯੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਅਘੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦਿਲ ਉੱਤੇ, ਵਾਮ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਤੇ, ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਖ ਲਾਵੇ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਣਵੇਨੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਤਤਃ । ਏਤਦਾਗ੍ਨੇਯਕਂ ਸ੍ਨਾਨਮੁਦਿਤਂ ਪਰਮਰ੍षਿਭਿਃ
ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਓਂਕਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਅਗਨੀ ਵਾਲਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸਮृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਦਾਵਿਦਂ ਬੁਧਃ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਹਸ੍ਤਾਦੀਨੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ; ਫਿਰ ਹੱਥ ਆਦਿਕ ਧੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਛੂਹੇ।
ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਵਿਧਿਨਾ ਲਲਾਟੇ ਹृਦਯੇ ਗਲੇ । ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਿਰ੍ਵਾਪਿ ਕृਤੇਨ ਭਸਿਤੇਨ ਚ
ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਮੱਥੇ, ਦਿਲ ਤੇ ਗਲੇ ਉੱਤੇ, ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਘृਤਮੇਤਤ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ਪਾਵਨਮ੍ । ਸ਼ੂਦ੍ਰੈਰਨ੍ਤ੍ਯਜਹਸ੍ਤਸ੍ਥਂ ਨ ਧਾਰ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮ ਚ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇਹ ਤਿਲਕ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦੀ ਰਾਖ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣੀ।
ਭਸ੍ਮਨਾ ਸਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੇਣ ਲਿਪ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨ ਫਲਨ੍ਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੀ ਰਾਖ ਲਾ ਕੇ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ੌਚਂ ਜਪੋ ਹੋਮਸ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਦੇਵਾਦਿਪੂਜਨਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍
ਸੱਚ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਤੀਰਥ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਹਨ ਜੋ ਤਿਲਕ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ।
ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਧृਗ੍ਵਿਪ੍ਰਵਰੋ ਯੋ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਸ ਹਨ੍ਤਿ ਰੋਗਦੁਰਿਤਵ੍ਯਾਧਿਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਤਸ੍ਕਰਾਨ੍
ਜੋ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿਲਕ ਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗ, ਦੁੱਖ, ਬਿਮਾਰੀ, ਅਕਾਲ ਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਤੋ ਨਾਵਰ੍ਤਤੇ ਪੁਨਃ । ਸ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪੂਜ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਸੁਰੈਰਪਿ
ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਉਹ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿਚ ਪੰਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਯਜ੍ਞੇ ਜਪੇ ਹੋਮੇ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵੇ ਸੁਰਾਰ੍ਚਨੇ । ਧृਤਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਃ ਪੂਤਾਤ੍ਮਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਜਯਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਭਸ੍ਮਧਾਰਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਭੂਯੋऽਪਿ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਸ਼ਰਾਧ, ਯਜ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ—all ਇਹ ਕਰਮ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਖ ਲਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਫਿਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡਧਾਰਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਮਹਾਪਾਤਕਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਪਾਤਕਾਨ੍ਯਪਰਾਣ੍ਯਪਿ । ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ
ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਹੋਰ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਏਕਂ ਭਸ੍ਮ ਧृਤਂ ਯੇਨ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਸ਼ृਣੁ । ਯਤੀਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਾਨਸ੍ਥਾਨਾਂ ਵਿਰਕ੍ਤਿਦਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਛਾਪ ਭਸਮ ਦੀ ਲਾਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣ। ਇਹ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਰਾਗ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਮੁਨੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ਧਰ੍ਮਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਤਥਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾਨਾਂ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਦਮੇਵ ਚ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਧਰਮ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਦਂ ਨਿਤ੍ਯਮਨ੍ਯੇषਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਦਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਹਨ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਤ੍ਵੇਨੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਸਭ ਲਈ ਯਜਨ ਵਾਂਗ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਤਯਾ ਤੇषਾਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਵਜੋਂ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਲਿਙ੍ਗਾਰ੍ਥਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਲਿੰਗ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਸ਼ਿਵੇਨ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵਜ੍ਰਿਣਾ ਤਥਾ
ਸਭ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਲਈ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੇ ਇਹ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਕੀਤਾ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭੇਣ ਤਦਵਤਾਰੈਰ੍ਵਰੁਣਾਦਿਭਿਃ । ਦੇਵਤਾਭਿਰ੍ਧृਤਂ ਭਸ੍ਮ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੋਦ੍ਧੂਲਨਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਉਸ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ, ਵਰੁਣ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਭੀ ਭਸਮ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਵਾਂਗ ਲਾਇਆ।
ਉਮਾਦੇਵ੍ਯਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਚ ਵਾਚਾ ਚਾਨ੍ਯਾਭਿਰਾਸ੍ਤਿਕੈਃ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਧृਤਂ ਭਸ੍ਮ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੋਦ੍ਧੂਲਨਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਮਾ ਦੇਵੀ, ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਭੀ ਭਸਮ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਵਾਂਗ ਲਾਇਆ।
ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਦਿਭਿਃ । ਮੁਨਿਭਿਸ਼੍ਚ ਧृਤਂ ਭਸ੍ਮ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੋਦ੍ਧੂਲਨਾਤ੍ਮਨਾ
ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ, ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ, ਭਸਮ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਵਾਂਗ ਲਾਇਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯੈਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇਰਪਿ ਚ ਸਙ੍ਕਰੈਃ । ਅਪਭ੍ਰਂਸ਼ੈਰ੍ਧृਤਂ ਭਸ੍ਮ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੋਦ੍ਧੂਲਨਾਤ੍ਮਨਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ, ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਤੇ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਭਸਮ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਵਾਂਗ ਲਾਇਆ।
ਉਦ੍ਧੂਲਨਂ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਚ ਯੈਃ ਸਮਾਚਰਿਤਂ ਮੁਦਾ । ਤ ਏਵ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਨੇਤਰੇ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਅਪਣਾਈ, ਉਹੀ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ।
ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗਂ ਮਣਿਃ ਸਖ੍ਯਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਤਥਾ । ਵਿਭੂਤਿਰੌषਧਂ ਪੁਂਸਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰੀਵਸ਼੍ਯਕਰ੍ਮਣਿ
ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ, ਮਣਕਾ, ਦੋਸਤੀ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਵਿਭੂਤੀ, ਇਹ ਸਭ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਭਸ੍ਮਾਙ੍ਗੋ ਮੂਰ੍ਖੋ ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤੋऽਪਿ ਵਾ । ਤਤ੍ਰ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸਪਤ੍ਨੀਕੋ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਜਿੱਥੇ ਭਸਮ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ, ਉੱਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਆਪ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਸ੍ਮਸਞ੍ਛਨ੍ਨਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਮਨੁਗਚ੍ਛਤਿ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਪੂਜਿਤੋ ਮਾਨਵੋऽਚਿਰਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪੂਰੀ ਭਸਮ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮਸਞ੍ਛਨ੍ਨਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਯਃ ਸ੍ਤੌਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸਹ । ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਮਾਨਵੋऽਚਿਰਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਸਮ ਲਾਏ ਹੋਏ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਧਾਰਿਣੇ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਹਿ ਕੇਵਲਮ੍ । ਤੇਨਾਧੀਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਨੁष੍ਠਿਤਮ੍
ਜੋ ਤਿਲਕ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਕੀਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।