ਤਨ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਵਰ੍ਤ੍ਮਨਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਭਸ੍ਮ ਤਾਨ੍ਤ੍ਰਿਕਪੂਜਕੈਃ । ਯਤ੍ਰਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਦਤ੍ਤਂ ਚੇਤ੍ਤਦ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਨੈਵ ਵੈਦਿਕੈਃ
ਜੇ ਰਾਖ਼ ਤੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੰਤ੍ਰ ਪੂਜਕਾਂ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਿਲੇ, ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਵੇਦ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰੈਃ ਕਾਪਾਲਿਕੈਰ੍ਵਾਥ ਪਾਖਣ੍ਡੈਰਪਰੈਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ । ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਧਾਰਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਨਸਾਪਿ ਨ ਲਙ੍ਘਯੇਤ੍
ਜੇ ਰਾਖ਼ ਸ਼ੂਦਰਾਂ, ਕਪਾਲਿਕਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਾਖੰਡੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਾ ਵਿਧੀਯਤੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਯਾਗੀ ਪਤਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਧਾਰਣਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਥਾ ਦੇਹਾਵਗੁਣ੍ਠਨਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਲੋਂ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੀ ਢੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਤ੍ਯਾਗੀ ਪਤਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਉਦ੍ਧੂਲਨਂ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨੈਵਾਚਰਨ੍ਤਿ ਯੇ
ਦੁਜਾ ਜਨ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰੇ। ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਰਾਖ਼ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ—
ਤੇषਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਨਿਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਸਂਸਾਰਾਜ੍ਜਨ੍ਮਕੋਟਿਭਿਃ । ਯੇਨ ਭਸ੍ਮੋਕ੍ਤਮਾਰ੍ਗੇਣ ਧृਤਂ ਨ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਖ਼ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲਾਈ।
ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮੁਨੇ ਜਨ੍ਮ ਨਿष੍ਕਲਂ ਸੌਕਰਂ ਯਥਾ । ਯੇषਾਂ ਵਪੁਰ੍ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੇਣ ਵਿਨਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਉਹਦਾ ਜਨਮ ਨਿਕੰਮਾ ਹੈ, ਸੂਰ (ਸੂਰ) ਵਾਂਗ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਨ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਸਦृਸ਼ਂ ਤਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਜ੍ਜਨੈਃ । ਧਿਗ੍ਭਸ੍ਮਰਹਿਤਂ ਭਾਲਂ ਧਿਗ੍ਗ੍ਰਾਮਮਸ਼ਿਵਾਲਯਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਰਾਖ਼ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੱਥਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਪਿੰਡ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ।
ਧਿਗਨੀਸ਼ਾਰ੍ਚਨਂ ਜਨ੍ਮ ਧਿਗ੍ਵਿਦ੍ਯਾਮਸ਼ਿਵਾਸ਼੍ਰਯਾਮ੍ । ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਯੇ ਵਿਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸ਼ਿਵਮੇਵ ਤੇ
ਜਿਸ ਵਿੱਛੋਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜਨਮ ਨਿਕੰਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਆਸਰਾ ਸ਼ਿਵ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਨਿਕੰਮੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧਾਰਯਨ੍ਤਿ ਚ ਯੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਧਾਰਯਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵ ਤੇ । ਯਥਾ ਕृਸ਼ਾਨੁਰਹਿਤੋ ਭੂਧਰੋ ਨ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਹੀ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਹਾੜ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ—
ਅਸ਼ੇषਸਾਧਨੇऽਪ੍ਯੇਵਂ ਭਸ੍ਮਹੀਨਂ ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਨਮ੍ । ਉਦ੍ਧੂਲਨਂ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਚ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਨਾਚਰਨ੍ਤਿ ਯੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਜੇ ਰਾਖ਼ ਨਹੀਂ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਫ਼ਸਰ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਰਾਖ਼ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ—
ਤੈਃ ਪੂਰ੍ਵਾਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਭਵੇਦਪਿ । ਭਸ੍ਮਨਾ ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਧਾਰਣਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਉਲਟੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਖ਼ ਨੂੰ ਵੇਦ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਲਾਉਣਾ—
ਵਿਨਾ ਵੇਦੋਚਿਤਾਚਾਰਂ ਸ੍ਮਾਰ੍ਤਸ੍ਯਾਨਰ੍ਥਕਾਰਣਮ੍ । ਕृਤਂ ਸ੍ਯਾਦਕृਤਂ ਤੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤਮਪ੍ਯਸ਼੍ਰੁਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਗਾ ਆਚਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਮਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਨਾ ਕੀਤਾ ਸਮਝੋ, ਜੋ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਸਮਝੋ।
ਅਧੀਤਮਨਧੀਤਂ ਚ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਯੋ ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍ । ਵृਥਾ ਵੇਦਾ ਵृਥਾ ਯਜ੍ਞਾ ਵृਥਾ ਦਾਨਂ ਵृਥਾ ਤਪਃ
ਜੋ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਵੇਦ ਵਿਅਰਥ ਹਨ, ਯਜਨ ਵਿਅਰਥ ਹਨ, ਦਾਨ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਤਪ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਵृਥਾ ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸੇਨ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਯੋ ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍ । ਭਸ੍ਮਧਾਰਣਕਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਕ੍ਤਿਮਿਚ੍ਛਤਿ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਜੋ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ, ਉਸਦੇ ਵਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਵਿਅਰਥ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਰਾਖ਼ ਲਾਉਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਵਿषਪਾਨੇਨ ਨਿਤ੍ਯਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਹਿ ਸਃ । ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸृष੍ਟਿਚ੍ਛਲੇਨਾਹ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਧਾਰਣਮ੍
ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਰਚਨਾ ਦੇ ਭਾਣੇ ਨਾਲ ਤਿਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਸਸਰ੍ਜ ਸ ਲਲਾਟਂ ਹਿ ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਵਰ੍ਤੁਲਮ੍ । ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਰੇਖਾਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਲਲਾਟੇ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਬਣਾਇਆ, ਗੋਲ ਨਹੀਂ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਰਛੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਥਾਪਿ ਮਾਨਵਾ ਮੂਰ੍ਖਾ ਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਕਮ੍ । ਨ ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨਂ ਨ ਤਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਨ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਨ ਤਤ੍ਤਪਃ
ਫਿਰ ਵੀ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਤਿਲਕ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ; ਨਾ ਉਸ ਦੀ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ, ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਨਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਯਦਨੁष੍ਠਿਤਮ੍ । ਵੇਦਸ੍ਯਾਧ੍ਯਯਨੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਨਾਧਿਕਾਰੀ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਨਾ ਲਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ ਅਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰੇਣ ਵਿਨਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ਨਾਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਨੇ । ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਸ਼੍ਚਰਣੌ ਹਸ੍ਤੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯਾਚਮ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍
ਤਿਲਕ ਦੇ ਬਿਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਪੂਰਵ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ, ਪਿਛਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਯਮ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਆਦਾਯ ਭਸਿਤਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਸਾਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕਰਕੇ, ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਖ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਖ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਈਸ਼ਾਨੇਨ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਮੂਰ੍ਧਨਿ ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਤਤ ਆਦਾਯ ਤਦ੍ਭਸ੍ਮ ਮੁਖੇ ਚ ਪੁਰੁषੇਣ ਤੁ
ਈਸ਼ਾਨ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰਾਖ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ; ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਖ ਲੈ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਲਾਵੇ।
ਅਘੋਰਾਖ੍ਯੇਣ ਹृਦਯੇ ਗੁਹ੍ਯੇ ਵਾਮਾਹ੍ਵਯੇਨ ਚ । ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਾਭਿਧਾਨੇਨ ਭਸ੍ਮ ਪਾਦਦ੍ਵਯੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਅਘੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦਿਲ ਉੱਤੇ, ਵਾਮ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਤੇ, ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਖ ਲਾਵੇ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਣਵੇਨੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਤਤਃ । ਏਤਦਾਗ੍ਨੇਯਕਂ ਸ੍ਨਾਨਮੁਦਿਤਂ ਪਰਮਰ੍षਿਭਿਃ
ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਓਂਕਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਅਗਨੀ ਵਾਲਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸਮृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਦਾਵਿਦਂ ਬੁਧਃ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਹਸ੍ਤਾਦੀਨੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ; ਫਿਰ ਹੱਥ ਆਦਿਕ ਧੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਛੂਹੇ।
ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਵਿਧਿਨਾ ਲਲਾਟੇ ਹृਦਯੇ ਗਲੇ । ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਿਰ੍ਵਾਪਿ ਕृਤੇਨ ਭਸਿਤੇਨ ਚ
ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਰਛਾ ਤਿਲਕ ਮੱਥੇ, ਦਿਲ ਤੇ ਗਲੇ ਉੱਤੇ, ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਘृਤਮੇਤਤ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ਪਾਵਨਮ੍ । ਸ਼ੂਦ੍ਰੈਰਨ੍ਤ੍ਯਜਹਸ੍ਤਸ੍ਥਂ ਨ ਧਾਰ੍ਯਂ ਭਸ੍ਮ ਚ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇਹ ਤਿਲਕ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦੀ ਰਾਖ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣੀ।
ਭਸ੍ਮਨਾ ਸਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੇਣ ਲਿਪ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨ ਫਲਨ੍ਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੀ ਰਾਖ ਲਾ ਕੇ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ੌਚਂ ਜਪੋ ਹੋਮਸ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਦੇਵਾਦਿਪੂਜਨਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍
ਸੱਚ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਤੀਰਥ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਹਨ ਜੋ ਤਿਲਕ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ।
ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਧृਗ੍ਵਿਪ੍ਰਵਰੋ ਯੋ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਸ ਹਨ੍ਤਿ ਰੋਗਦੁਰਿਤਵ੍ਯਾਧਿਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਤਸ੍ਕਰਾਨ੍
ਜੋ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿਲਕ ਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗ, ਦੁੱਖ, ਬਿਮਾਰੀ, ਅਕਾਲ ਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਤੋ ਨਾਵਰ੍ਤਤੇ ਪੁਨਃ । ਸ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪੂਜ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਸੁਰੈਰਪਿ
ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਉਹ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿਚ ਪੰਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ।