ਆਯੁष੍ਯਂ ਬਲਮਾਰੋਗ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਪੁष੍ਟਿਵਰ੍ਧਨਂ ਯਤਃ । ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਮਙ੍ਗਲਾਰ੍ਥਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਸਮृਦ੍ਧਯੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਚੰਗੇ ਨਸੀਬ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਵੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਮਹਾਮਾਰੀਭਯਂ ਨ ਚ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਂ ਪੌष੍ਟਿਕਂ ਭਸ੍ਮ ਕਾਮਦਂ ਚ ਤ੍ਰਿਧਾ ਭਵੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਸਮ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਹ ਭਸਮ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧਭਸ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤ੍ਰਿਵਿਧਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਚਾਸ੍ਯ ਭਸ੍ਮਨਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਏਤਤ੍ਕਥਯ ਮੇ ਦੇਵ ਮਹਤ੍ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਭਸਮ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਜਾਣਨ ਦੀ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਤ੍ਰਿਵਿਧਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਵਰ੍षੇ ਭਸ੍ਮਨਃ ਸ਼ृਣੁ । ਮਹਾਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਮਹਾਕੀਰ੍ਤਿਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਸ੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭਸਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗੋਮਯਂ ਯੋਨਿਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ ਤਦ੍ਧਸ੍ਤੇਨੈਵ ਗृਹ੍ਯਤੇ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਸਨ੍ਦਗ੍ਧਂ ਤਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿਕृਦਿਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਗੋਮਾਤਾ ਦਾ ਲੇੜ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਭਸਮ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨਸ੍ਤੁ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਨ੍ਨਰੋ ਵੈ ਗੋਮਯਂ ਤੁ ਯਤ੍ । ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਤ੍षਡਙ੍ਗੇਨ ਦਹੇਦਤਃ
ਸਾਵਧਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੋਮਾਤਾ ਦਾ ਲੇੜ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਸਾੜੇ।
ਪੌष੍ਟਿਕਂ ਤਤ੍ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਕਾਮਦਂ ਚ ਤਤਃ ਸ਼ृਣੁ । ਪ੍ਰਾਸਾਦੇਨ ਦਹੇਦੇਤਤ੍ਕਾਮਦਂ ਭਸ੍ਮ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਇਸਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਭਸਮ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਨਚਾਹੀ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਭਸਮ ਬਾਰੇ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਸਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਾੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਨਚਾਹੀ ਭਸਮ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਦੇਵਰ੍षੇ ਭਸ੍ਮਵ੍ਰਤਪਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਗਵਾਂ ਗੋष੍ਠੇषੁ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤੁ ਗੋਕੁਲਮ੍
ਹੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਸਮ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ ਤੇ ਗੋਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।
ਗਵਾਂ ਵਰ੍ਣਾਨੁਰੂਪਾਣਾਂ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਗੋਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਗੌਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਰਕ੍ਤਾ ਗੌਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਚ
ਉਸਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਰੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਗਾ ਲੇੜ ਲਵੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗਾਂ ਚਿੱਟੀ, ਤੇ ਖ਼ਤਰੀ ਦੀ ਗਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੀਤਵਰ੍ਣਾ ਤੁ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕਥ੍ਯਤੇ । ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਮਾਵਾਸ੍ਯਾਮष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਵਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਧੀਃ
ਵੈਸ਼ ਦੀ ਗਾਂ ਪੀਲੀ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਕਾਲੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, ਅਮਾਵੱਸ ਜਾਂ ਅਠਮੀ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦੇਨ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਗੋਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਹृਦਯੇਨ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਿਣ੍ਡੀਕृਤ੍ਯ ਤੁ ਗੋਮਯਮ੍
ਸ਼ਰਧਾ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਲੇੜ ਲੈ ਕੇ, ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਗੋਲੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਵਿਰਸ਼੍ਮਿਸੁਸਨ੍ਤਪ੍ਤਂ ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਮਨੋਹਰੇ । ਤੁषੇਣ ਵਾ ਬੁਸੈਰ੍ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਾਸਾਦੇਨ ਤੁ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਕਾ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਸੁੱਧ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ, ਜਾਂ ਤੂੜੀ ਜਾਂ ਪੂਆਲ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਰਣ੍ਯੁਦ੍ਭਵਮਗ੍ਨਿਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਗਾਰਜਂ ਤੁ ਵਾ । ਤਦਗ੍ਨੌ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤਂ ਚ ਸ਼ਿਵਬੀਜੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਜੰਗਲ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣੀ ਅੱਗ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬੀਜ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਲੇੜ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗृਹ੍ਣੀਯਾਦਥ ਤਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਾਦ੍ਭਸ੍ਮ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਨਵਪਾਤ੍ਰਂ ਸਮਾਦਾਯ ਪ੍ਰਾਸਾਦੇਨ ਤੁ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਫਿਰ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗ ਦੇ ਕੁੰਡ ਤੋਂ ਭਸਮ ਲੈ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਕਰੇ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਰੱਖੇ।
ਕੇਤਕੀ ਪਾਟਲੀ ਤਦ੍ਵਦੁਸ਼ੀਰਂ ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਥਾ । ਨਾਨਾਸੁਗਨ੍ਧਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਪ੍ਰਭृਤੀਨਿ ਚ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੇਤਕੀ, ਪਾਟਲ, ਉਸ਼ੀਰ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧੀਆਂ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਆਦਿਕ ਵੀ ਪਾ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਸਦ੍ਯੋਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਦ੍ਧਧੀਃ । ਜਲਸ੍ਨਾਨਂ ਪੁਰਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਮਤਃ ਪਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਲਸ੍ਨਾਨੇ ਤ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪਾਦੌ ਹਸ੍ਤੌ ਚ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚੇਸ਼ਾਨਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਜੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਭਸਮ ਨਾਲ ਹੀ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੈਰ, ਹੱਥ ਤੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਈਸ਼ਾਨ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਧੋ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁਦ੍ਧੂਲ੍ਯ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦਾਨਨਂ ਤਤ੍ਪੁਰੁषੇਣ ਤੁ । ਅਘੋਰੇਣ ਤੁ ਹृਦਯਂ ਨਾਭਿਂ ਵਾਮੇਨ ਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਫਿਰ, ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਤਪੁਰੁਸ਼ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਨੂੰ, ਅਘੋਰ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ, ਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਦ੍ਯੋਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਸਮੂਦ੍ਧੂਲ੍ਯ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਪੂਰ੍ਵਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹੇਤ੍
ਉਚਿਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣਾ ਕੱਪੜਾ ਉਤਾਰ ਕੇ ਨਵਾਂ ਸੁੱਧ ਕੱਪੜਾ ਪਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪਾਦੌ ਹਸ੍ਤੌ ਚ ਪਸ਼੍ਚਾਦਾਚਮਨਂ ਚਰੇਤ੍ । ਭਸ੍ਮਨੋਦ੍ਧੂਲਨਾਭਾਵੇ ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਤੁ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਪੈਰ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਰਾਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਤਾਂ ਤਿਲਕ ਦੀ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਲਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਾਤ੍ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਲੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਰਤੋ ਜਲਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਤਰ੍ਜਨ੍ਯਨਾਮਿਕਾਮਧ੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਚ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਲਕ ਦੀ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਾਉਣੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮੱਧਲੀ, ਅੰਗੂਠੀ ਅਤੇ ਤਰਜਨੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਲਾਉਣੀਆਂ ਹਨ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚੈਵ ਲਲਾਟੇ ਚ ਕਰ੍ਣੇ ਕਣ੍ਠੇ ਤਥੈਵ ਚ । ਹृਦਯੇ ਚੈਵ ਬਾਹ੍ਵੋਸ਼੍ਚ ਨ੍ਯਾਸਸ੍ਥਾਨਂ ਹਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਲਕੀਰਾਂ ਸਿਰ, ਮੱਥੇ, ਕੰਨਾਂ, ਗਲੇ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲੈਰ੍ਨ੍ਯਸੇਨ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪ੍ਰਾਸਾਦੇਨ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ । ਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲੈਰ੍ਵਿਨ੍ਯਸੇਦ੍ਭਾਲੇ ਸ਼ਿਰੋਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦੇਸ਼ਿਕਃ
ਪੰਜ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ, ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਦ੍ਯੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਕਰ੍ਣੇ ਵਾਮਦੇਵੇਨ ਵਾਮਤਃ । ਅਘੋਰੇਣ ਤੁ ਕਣ੍ਠੇ ਚ ਮਧ੍ਯਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯਾ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਉੱਤੇ ਸਦ੍ਯੋਜਾਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਖੱਬੇ ਕੰਨ ਉੱਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਅਘੋਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੱਧਲੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹृਦਯਂ ਹृਦਯੇਨੈਵ ਤ੍ਰਿਭਿਰਙ੍ਗੁਲਿਭਿਃ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ । ਵਿਨ੍ਯਸੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਬਾਹੌ ਸ਼ਿਖਾਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦੇਸ਼ਿਕਃ
ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਖਾ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਾਮਬਾਹੌ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ਕਵਚੇਨ ਤ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਲੈਃ । ਮਧ੍ਯੇਨ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ੇਨ੍ਨਾਭ੍ਯਾਮੀਸ਼ਾਨ ਇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਧੀਰਜੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਵਚ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਮੱਧਲੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਈਸ਼ਾਨ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼ਾਨਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਰੇਖਾ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਆਦ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਲਕੀਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਏਕਾਙ੍ਗੁਲੇਨ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਯਦੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਤਾ । ਸ਼ਿਰੋਮਧ੍ਯੇ ਤ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤੁ ਲਲਾਟਕੇ
ਜਿਥੇ ਇਕ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਈਸ਼ਵਰ ਹੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਸਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਯੋਰਸ਼੍ਵਿਨੌ ਦੇਵੌ ਗਣੇਸ਼ਸ੍ਤੁ ਗਲੇ ਤਥਾ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ਚੋਦ੍ਧੂਲਨਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੌਣ ਹਨ, ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਹੈ। ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਰਾਖ ਲਾਉਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮਨ੍ਤ੍ਯਜਾਤੀਨਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰਹਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ । (ਅਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਮਪਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਨਾ ਭਵੇਤ੍)
ਸਭ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਰਸਮ ਬਿਨਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਦীক্ষਿਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।