ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਸਮੁਪਦਿष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਵਿਬੁਧੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਪ੍ਰਤੀਤਾਃ ਪ੍ਰਣਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤੇ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਪੁਰੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਵਿਬੁਧਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਗਤ੍ਵਾ ਕਾਸ਼ੀਪੁਰੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਮਣਿਕਰ੍ਣੀਂ ਸਮਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਸਚੈਲਂ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਾਃ
ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤੇ, ਸੁਭ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪੁਰੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਵਿਚ, ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਸਨ੍ਤਰ੍ਪ੍ਯ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪਿਤॄਨ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਆਗਤ੍ਯ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪਰਮਂ ਮਹਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼੍ਵਾਪਦਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਪਾਦਪਸਙ੍ਕੁਲਮ੍ । ਮਯੂਰੈਃ ਸਾਰਸੈਰ੍ਹਂਸੈਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਾਕੈਰੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਤ ਰਹੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਮੋਰਾਂ, ਸਾਰਸਾਂ, ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਚਕਵਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਸੀ।
ਮਹਾਵਰਾਹੈਃ ਕੋਲੈਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਃ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਕੈਰਪਿ । ਮृਗੈ ਰੁਰੁਭਿਰਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਖਡ੍ਗੈਃ ਸ਼ਰਭਕੈਰਪਿ
ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਨੇਵਲੇ, ਬੱਘ, ਚੀਤੇ, ਹਿਰਣ, ਕਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਗੈਂਡੇ ਤੇ ਸ਼ਰਭ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਪਰਮਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਮੁਨਿਵਰਂ ਤਦਾ । ਦਣ੍ਡਵਤ੍ਪਤਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣੇਮੁਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਡੀ ਲੱਖਮੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਜਯ ਦ੍ਵਿਜਗਣਾਧੀਸ਼ ਮਾਨ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯ ਧਰਾਸੁਰ । ਵਾਤਾਪੀਬਲਨਾਸ਼ਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਕੁਮ੍ਭਯੋਨਯੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੈ ਹੋ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਲੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਵਾਤਾਪੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕੁੰਭਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾਪਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਸਮ੍ਭਵ । ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨਿਧੇऽਗਸ੍ਤ੍ਯ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਨੇ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਅਗਸਤ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਯਸ੍ਯੋਦਯੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਜ੍ਜ੍ਵਲਭਾਂਜ੍ਯਪਿ । ਤੋਯਾਨਿ ਤੋਯਰਾਸ਼ੀਨਾਂ ਤਸ੍ਮੈ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਗਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਪਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਨਮਸਕਾਰ।
ਕਾਸ਼ਪੁष੍ਪਵਿਕਾਸਾਯ ਲਙ੍ਕਾਵਾਸਪ੍ਰਿਯਾਯ ਚ । ਜਟਾਮਣ੍ਡਲਯੁਕ੍ਤਾਯ ਸਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਕਾਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਲੰਕਾ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਜਯ ਸਰ੍ਵਾਮਰਸ੍ਤਵ੍ਯ ਗੁਣਰਾਸ਼ੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਵਰਿष੍ਠਾਯ ਚ ਪੂਜ੍ਯਾਯ ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਜੈ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੀਏ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ ਵਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ । ਦੁਸ੍ਤਰਾਚ੍ਛੈਲਜਾਦ੍ਦੁਃਖਾਤ੍ਪੀਡਿਤਾਃ ਪਰਮਦ੍ਯੁਤੇ
ਹੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸਂਸ੍ਤੁਤੋऽਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਮੁਨਿਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਯਾ ਵਾਚਾ ਵਿਹਸਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਧਰਮੀ ਅਗਸਤ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਉੱਚ ਜਾਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਨਿਰੁਵਾਚ ਭਵਨ੍ਤਃ ਪਰਮਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਲੋਕਪਾਲਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਿਗ੍ਰਹਾਨੁਗ੍ਰਹਕ੍ਸ਼ਮਾਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਦੰਡ ਦੇਣ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰਥ।
ਯੋऽਮਰਾਵਤ੍ਯਧੀਸ਼ਾਨਃ ਕੁਲਿਸ਼ਂ ਯਸ੍ਯ ਚਾਯੁਧਮ੍ । ਸਿਦ੍ਧ੍ਯष੍ਟਕਂ ਚ ਯਦ੍ਦ੍ਵਾਰਿ ਸ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਮਰੁਤਾਂ ਪਤਿਃ
ਜੋ ਅਮਰਾਵਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਵਜਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਅੱਠ ਸਿੱਧੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਹਨ, ਉਹੀ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਃ ਕृਸ਼ਾਨੁਰ੍ਹਿ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਵਹੋऽਨਿਸ਼ਮ੍ । ਮੁਖਂ ਸਰ੍ਵਾਮਰਾਣਾਂ ਹਿ ਸੋऽਗ੍ਨਿਃ ਕਿਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅੱਗ ਹਰ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ ਕੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ?
ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਾਧਿਪੋ ਭੀਮਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਰ੍ਮਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਃ । ਦਣ੍ਡਵ੍ਯਗ੍ਰਕਰੋ ਦੇਵਃ ਕਿਂ ਤਸ੍ਯਾਸੁਕਰਂ ਸੁਰਾਃ
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਗਵਾਹ, ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਦੰਡ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਕੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ?
ਤਥਾਪਿ ਯਦਿ ਦੇਵੇਸ਼ਾਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਚ੍ਛਕ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਿਭृਤ੍ । ਅਸ੍ਤਿ ਚੇਦੁਚ੍ਯਤਾਂ ਦੇਵਾਃ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕੋ, ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਾਂਗਾ।
ਏਵਂ ਮੁਨਿਵਰੇਣੋਕ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਿਬੁਧਰ੍षਭਾਃ । ਪ੍ਰਤੀਤਾਃ ਪ੍ਰਣਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨਿਜਗਦੁਰ੍ਨਿਜਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਚਿੰਤਤ ਵੀ ਰਹੇ, ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਦੱਸਿਆ।
ਮਹਰ੍षੇ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਗਿਰਿਣਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧੋऽਰ੍ਕਵਿਨਿਰ੍ਗਮਃ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਤੇਨ ਸਂਵਿष੍ਟਂ ਹਾਹਾਭੂਤਮਚੇਤਨਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਂਧਯ ਪਹਾੜ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਜਾਨੋ ਬਿਨਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਤਦ੍ਵृਦ੍ਧਿਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭਯ ਮੁਨੇ ਨਿਜਯਾ ਤਪਸਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾ । ਭਵਤਸ੍ਤੇਜਸਾਗਸ੍ਤ੍ਯ ਨੂਨਂ ਨਮ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਏਤਦੇਵਾਸ੍ਮਦੀਯਂ ਚ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਹਿ
ਹੇ ਮুনি, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਜੋਤ ਨਾਲ ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਵਾਧ ਨੂੰ ਰੋਕ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਤੇਰੀ ਰੌਣਕ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਅਗਸਤਿਆ, ਉਹ ਨਿਮਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਵृਦ੍ਧ੍ਯਵਰੋਧਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਿਬੁਧਾਨਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਕਰਿष੍ਯੇ ਕਾਰ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਵਾਧ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਕੰਮ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।"
ਅਙ੍ਗੀਕृਤੇ ਤਦਾ ਕਾਰ੍ਯੇ ਮੁਨਿਨਾ ਕੁਮ੍ਭਜਨ੍ਮਨਾ । ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬਭੂਬੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਦੋਂ ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਮুনি ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਨਿ ਧਿष੍ਣ੍ਯਾਨਿ ਭੇਜਿਰੇ ਮੁਨਿਵਾਕ੍ਯਤਃ । ਪਤ੍ਨੀਂ ਮੁਨਿਵਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਵਾਚ ਨृਪਕਨ੍ਯਕਾਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਮুনি ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਮুনি ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਰੂਪ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਯੇ ਨृਪਸੁਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਘ੍ਨੋऽਨਰ੍ਥਸ੍ਯ ਕਾਰਕਃ । ਭਾਨੁਮਾਰ੍ਗਨਿਰੋਧੇਨ ਕृਤੋ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਮਹੀਭृਤਾ
ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੈ। ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਕੇ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਆਜ੍ਞਾਤਂ ਕਾਰਣਂ ਤਚ੍ਚ ਸ੍ਮृਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਕਾਸ਼ੀਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯਦ੍ਗੀਤਂ ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਕਾਸੀ ਬਾਰੇ ਆਖੀ ਸੀ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਨ ਮੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ । ਕਿਨ੍ਤੁ ਵਿਘ੍ਨਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਵਸਤਾਂ ਸਤਾਮ੍
'ਅਵਿਮੁਕਤ' ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਪਰ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਣਗੀਆਂ।
ਸੋऽਨ੍ਤਰਾਯੋ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਵਸਤਾ ਪ੍ਰਿਯੇ । ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਤਾਂ ਮੁਨਿਃ ਪਰਮਤਾਪਨਃ
ਪਿਆਰੀ, ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਵੀ ਮুনি—
ਮਣਿਕਰ੍ਣ੍ਯਾਂ ਸਮਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿਭੁਮ੍ । ਦਣ੍ਡਪਾਣਿਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਕਾਲਰਾਜਂ ਸਮਾਗਤਃ
ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਦੰਡਪਾਣੀ ਦੀ ਉਚਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਕਾਲ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਕਾਲਰਾਜ ਮਹਾਬਾਹੋ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਭਯਹਾਰਕ । ਕਥਂ ਦੂਰਯਸੇ ਪੁਰ੍ਯਾਃ ਕਾਸ਼ੀਪੁਰ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਮੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਹੇ ਕਾਲ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ, ਜੋ ਕਾਸੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ?