ਯਜ੍ਞਕृਦ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਨਯਃ ਸੁਨ੍ਦਰਾਕृਤਿਃ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਗੁਣਨਿਧਿਃ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਰੁਣਃ ਕਾਮਸੁਨ੍ਦਰਃ
ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗੁਣਨਿਧਿ ਨਾਂ, ਨੌਜਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਕਾਮ ਦੇਵ ਵਾਂਗ ਮੋਹਕ ਸੀ।
ਗੁਰੋਃ ਸੁਧਿषਣਸ੍ਯਾਥ ਪਤ੍ਨੀਂ ਮੁਕ੍ਤਾਵਲੀਮਥ । ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਰੂਪੇਣ ਯੌਵਨੇਨ ਮਦੇਨ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਸੁਧਿਸ਼ਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੁਕਤਾਵਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੂਪ, ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲਿਆ।
ਸਙ੍ਗਤਸ੍ਤੁ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਤਤੋ ਭਿਯਾ । ਵਿषਂ ਦਦੌ ਚ ਗੁਰਵੇ ਯੇਭੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਭਯਃ
ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਆ, ਪਰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਦਾ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਕਰ੍ਮ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ਜਾਨਾਤਿ ਯਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਚਾਪਿ ਮਾਰਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ਵਿषਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਨਾਵਿਲਾਸਭੋਗੈਸ਼੍ਚ ਜਾਤੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਵ੍ਯਯੇ ਤਤਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਗृਹੇ ਚੌਰ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਸ ਤਦਾ ਖਲਃ
ਜਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ-ਰਲਿਆਂ ਤੇ ਮੌਜ-ਮਸਤੀਆਂ 'ਤੇ ਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸੁਰਾਪਾਨਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਜ੍ਞਾਤਿਬਹਿष੍ਕृਤਃ । ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਨਿष੍ਕਾਸਿਤਃ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤਦਾ ਸੋऽਭੂਦ੍ਵਨੇਚਰਃ
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਮਸਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮੁਕ੍ਤਾਵਲ੍ਯਾ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਜਗਾਮ ਗਹਨਂ ਵਨਮ੍ । ਮਾਰ੍ਗੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਦ੍ਰਵ੍ਯਲੋਭਾਜ੍ਜਘਾਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਬਹੂਨ੍
ਉਹ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਂ ਬਹੁਗਤੇ ਕਾਲੇ ਮਮਾਰ ਸ ਤਦਾਧਮਃ । ਨੇਤੁਂ ਤਂ ਯਮਦੂਤਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਹ ਨਿਕੰਮਾ ਮਨੁੱਖ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਸ਼ਿਵਲੋਕਾਚ੍ਛਿਵਗਣਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਤਯੋਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਵਾਦੋ ਬਭੂਵ ਗਿਰਿਜਾਸੁਤ
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸੇਵਕ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਗਿਰਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਯਮਦੂਤਾਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਪੁਣ੍ਯਮਸ੍ਯ ਕਿਮਸ੍ਤਿ ਹਿ । ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਸੇਵਕਾਃ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰ੍ਯਦ੍ਯੇਨਂ ਨੇਤੁਮਿਚ੍ਛਥ
ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਦੱਸਣ।'
ਸ਼ਿਵਦੂਤਾਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰੋਚੁਰਯਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਲੇ ਮृਤਃ । ਦਸ਼ਹਸ੍ਤਾਦਧੋ ਭੂਮੇ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਸ੍ਤਿ ਹਿ
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮਰਿਆ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦਸ ਹੱਥ ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਹੇ ਦੂਤਾ ਨੇष੍ਯਾਮਃ ਸ਼ਿਵਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍ । ਤਤੋ ਵਿਮਾਨਮਾਰੁਹ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਧਰੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੂਤੋ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਫਿਰ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵਿਮਾਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।
ਗਤੋ ਗੁਣਨਿਧਿਰ੍ਦੂਤੈਃ ਸਹਿਤਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਲਯਮ੍ । ਇਤਿ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ।
ਏਵਂ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਹਿਮਾ ਸਮਾਸਾਤ੍ਕਥਿਤੋ ਮਯਾ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਕਰੋ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਨਾਰਦ षਡ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਗਿਰਿਸ਼ੇਨ ਵਿਬੋਧਿਤਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਹਿਮਾਨਂ ਚ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਸੀਤ੍ਸ ਕृਤਾਰ੍ਥਕਃ
ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਨਾਰਦ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੇ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲਾ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਵਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਥਂ ਭੂਤਾਨੁਭਾਵੋऽਯਂ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਵਰ੍ਣਿਤੋ ਮਯਾ । ਸਦਾਚਾਰਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਸ਼ृਣੁ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਅਸਧਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੱਚੇ ਆਚਰਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਹੋਰ ਸੁਣ।
ਯਥਾ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਹਿਮਾ ਵਰ੍ਣਿਤੋऽਨਨ੍ਤਪੁਣ੍ਯਦਃ । ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਨ੍ਯਾਸਂ ਤਥਾਹਂ ਵਰ੍ਣਯਾਮਿ ਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਲਕੜ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤੁ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਯੁਣ੍ਯਂ ਕੋਟਿਸ੍ਤਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਤਸ੍ਯ ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਧਾਰਣਾਨ੍ਨਰਃ
ਸਿਰਫ਼ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਲੱਖ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ; ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਤਜ੍ਜਪਾਲ੍ਲਭਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਰੋ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਾਤ੍
ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਕੋਟੀਆਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਕੋਟੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਤੁ ਭਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਾਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਫਲਮ੍ । ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਪ੍ਰਮਾਣਂ ਯਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਮੇਤਦੁਦਾਹृਤਮ੍
ਰੁਦਰਾਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਦਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੋਵੇ।
ਬਦਰੀਫਲਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਮਧ੍ਯਮਂ ਬੁਧੈਃ । ਅਧਮਂ ਚਣਮਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞੈषਾ ਮਯੋਦਿਤਾ
ਬੇਰੀ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਮੱਧਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਚਣੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰੀ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਯਾ । ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਜਾਤਾਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਤੁ ਤਜ੍ਜਾਤੀਯਾਃ ਸ਼ੁਭਾਕ੍ਸ਼ਕਾਃ
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੁੱਖ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣਕਾਃ । ਪੀਤਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਃ ਕृष੍ਣਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਸਫੈਦ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਲਾਲ ਖਤਰੀ, ਪੀਲੇ ਵੈਸ਼, ਤੇ ਕਾਲੇ ਸ਼ੂਦਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬਿਭृਯਾਚ੍ਛ੍ਵੇਤਾਨ੍ ਰਕ੍ਤਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਤੁ ਧਾਰਯੇਤ੍ । ਪੀਤਾਨ੍ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਬਿਭृਯਾਤ੍ਕृष੍ਣਾਨ੍ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਧਾਰਯੇਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਫੈਦ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਪਹਿਨਣ, ਰਾਜਾ ਲਾਲ, ਵੈਸ਼ ਪੀਲੇ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਕਾਲੇ ਪਹਿਨਣ।
ਸਮਾਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਦृਢਾਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਕਣ੍ਟਕੈਃ ਸਂਯੁਤਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ । ਕृਮਿਦष੍ਟਾਞ੍ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਾਨ੍ਕਣ੍ਟਕੈਰਹਿਤਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਮੋਤੀ ਜਿਹੜੇ ਚਿੱਟੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਤੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚੰਗੇ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੇ ਕੱਟੇ, ਟੁੱਟੇ, ਫੱਟੇ ਜਾਂ ਕਾਂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ—
ਵ੍ਰਣਯੁਕ੍ਤਾਨਾਵृਤਾਂਸ਼੍ਚ षਡ੍ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਂਸ੍ਤੁ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਕृਤਦ੍ਵਾਰੋ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦਿਹੋਤ੍ਤਮਃ
ਛੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰਾਖ ਦੇ ਮੋਤੀ ਜਿਹੜੇ ਜਖਮਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੁਦਰਾਖ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਹੀ ਛੇਦ ਹੋਵੇ।
ਯਤ੍ਤੁ ਪੌਰੁषਯਤ੍ਨੇਨ ਕृਤਂ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯਮਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸਮਾਨ੍ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨ੍ਦृਢਾਨ੍ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ੌਮਸੂਤ੍ਰੇਣ ਧਾਰਯੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਜਤਨ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਧਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਗੋਲ ਮੋਤੀ ਰੇਸ਼ਮੀ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਸਾਮ੍ਯੇਨ ਸਮਾਨਾਤਿਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਨਿਰ੍ਘਰ੍षੇ ਹੇਮਲੇਖਾਭਾ ਯਤ੍ਰ ਲੇਖਾ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ, ਜਿਹੜੇ ਮੋਤੀ ਇਕਸਾਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਘਸਾਈ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ ਲਕੀਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਹਨ।
ਤਦਕ੍ਸ਼ਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਸ ਧਾਰ੍ਯਃ ਸ਼ਿਵਪੂਜਕੈਃ । ਸ਼ਿਖਾਯਾਮੇਕਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵੈ ਸ਼ਿਰਸਾ ਵਹੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੋਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰੁਦਰਾਖ, ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਤੀਹ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਗਲੇ ਧਾਰ੍ਯਾ ਬਾਹ੍ਵੋਃ षੋਡਸ਼ षੋਡਸ਼ । ਮਣਿਬਨ੍ਧੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਗਲ 'ਤੇ ਛੱਤੀ ਮੋਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਸੋਲਾਂ-ਸੋਲਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਕਲਾਈਆਂ 'ਤੇ ਬਾਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ, ਤੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਪੰਜਾਹ ਮੋਤੀ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।