ਅਵਿਦ੍ਯੋ ਵਾ ਸਵਿਦ੍ਯੋ ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਤੁ ਧਾਰਣਾਤ੍ । ਸ਼ਿਵਲੋਕਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇਤ ਕੀਕਟੇ ਗਰ੍ਦਭੋ ਯਥਾ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਅਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ, ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੀਕਟ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗਧਾ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਉਵਾਚ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਸਨ੍ਦਧੇ ਦੇਵ ਗਰ੍ਦਭਃ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ । ਕੀਕਟੇ ਕੇਨ ਵਾ ਦਤ੍ਤਸ੍ਤਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ
ਸਕੰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਗਧੇ ਨੇ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪਹਿਨੇ, ਤੇ ਉਹ ਕੀਕਟ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਿਆ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਪੁਤ੍ਰ ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਗਰ੍ਦਭੋ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਪਰ੍ਵਤੇ । ਧਤ੍ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਭਾਰਂ ਤੁ ਵਾਹਿਤਃ ਪਥਿਕੇਨ ਤੁ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁੱਤਰ, ਸੁਣ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ—ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗਧਾ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਚੁੱਕਾਇਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋऽਸਮਰ੍ਥਸ੍ਤਦ੍ਭਾਰਂ ਵੋਢੁਂ ਪਤਿਤਵਾਨ੍ਭੁਵਿ । ਪ੍ਰਾਣੈਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਥੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਹਾਸੇਨ ਮਦਨ੍ਤਿਕਮੁਪਾਗਤਃ । ਯਾਵਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਂਖ੍ਯਾਨਂ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਸੇਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਜਿੰਨੀ ਗਿਣਤੀ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਇਆ।
ਤਾਵਦ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ । ਸ੍ਵਸ਼ਿष੍ਯੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਸ਼ਿष੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਕਦਾਚਨ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਗੈਰ-ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਅਭਕ੍ਤੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਮੂਰ੍ਖੇਭ੍ਯਃ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍ । ਅਭਕ੍ਤੋ ਵਾਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤੋ ਵਾ ਨੀਚੋ ਨੀਚਤਰੋऽਪਿ ਵਾ
ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਭਗਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੋ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਗਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨੀਚ ਜਾਤ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਨੀਚ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਧਾਰਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕੇਨ ਵਾ ਸਦृਸ਼ਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਮਹਾਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਮੁਨਯਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ । ਸਹਸ੍ਰਂ ਧਾਰਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਧृਤਵ੍ਰਤਃ
ਸਚੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਵਰਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ: ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਰਹਿ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ—
ਤਂ ਨਮਨ੍ਤਿ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਥਾ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਥੈਵ ਸਃ । ਅਭਾਵੇ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਬਾਹ੍ਵੋਃ षੋਡਸ਼ षੋਡਸ਼
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਰੁਦਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮੋਤੀ ਪਹਿਨਣੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਸੋਲਾਂ-ਸੋਲਾਂ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਏਕਂ ਸ਼ਿਖਾਯਾਂ ਕਰਯੋਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਤੁ । ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਕਣ੍ਠਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਮਸ੍ਤਕੇ
ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਇੱਕ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਬਾਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ, ਗਲ੍ਹ 'ਤੇ ਬਤੀ, ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚਾਲੀ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ—
ਏਕੈਕਂ ਕਰ੍ਣਯੋਃ षਟ੍ षਟ੍ ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯष੍ਟੋਤ੍ਤਰਂ ਸ਼ਤਮ੍ । ਯੋ ਧਾਰਯਤਿ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਰੁਦ੍ਰਵਤ੍ਸ ਤੁ ਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਹਰੇਕ ਕੰਨ 'ਤੇ ਇੱਕ, ਦੋਹਾਂ 'ਤੇ ਛੇ-ਛੇ, ਤੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇੰਝ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁਕ੍ਤਾਪ੍ਰਵਾਲਸ੍ਕਟਿਕਰੌਪ੍ਯਵੈਦੂਰ੍ਯਕਾਞ੍ਚਨੈਃ । ਸਮੇਤਾਨ੍ਧਾਰਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਸ ਸ਼ਿਵੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਰੁਦਰਾਖ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਮੋਤੀ, ਮੂंगा, ਚਾਂਦੀ, ਵਿਦੂਰ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੇਵਲਾਨਪਿ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਯਦ੍ਯਾਲਸ੍ਯਾਦ੍ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਯਃ । ਤਂ ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਤਮਾਂਸੀਵ ਵਿਭਾਵਸੁਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਆਲਸ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ ਸਧਾਰਨ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਛੂਹਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਧਕਾਰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੂਹਦਾ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਾਲਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਜਪ੍ਤੋऽਨਨ੍ਤਫਲਪ੍ਰਦਃ । ਯਸ੍ਯਾਙ੍ਗੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਏਕੋऽਪਿ ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਦਃ
ਰੁਦਰਾਖ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਜਪਿਆ ਗਿਆ ਮੰਤ੍ਰਾ ਅਣਗਣੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰੁਦਰਾਖ ਵੀ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪੂਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਨਿਰਰ੍ਥਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਰਹਿਤਂ ਯਥਾ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਮਸ੍ਤਕੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡਰ (ਭਸਮ) ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੀ ਜੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਿਆ, ਉਹ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸਿਰ ਦਾ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗਙ੍ਗਾਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਏਕਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰ ਏਕਾਦਸ਼ਮੁਖਾਃ ਪਰੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਰੁਦਰਾਖ ਇੱਕ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਪੰਜ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਰਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਮੁਖਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਲੋਕਪੂਜਿਤਾਃ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਤ੍ਮਕਃ
ਕੁਝ ਚੌਦਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰਾਖ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰੁਦਰਾਖ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਰਿਦ੍ਰਂ ਵਾਪਿ ਪੁਰੁषਂ ਰਾਜਾਨਂ ਕੁਰੁਤੇ ਭੁਵਿ । ਅਤ੍ਰ ਤੇ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਪੁਰਾਣਂ ਮਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਾਣਾ ਮਤ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ।
ਕੋਸਲੇषੁ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗਿਰਿਨਾਥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਮਹਾਧਨੀ ਚ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਃ
ਕੋਸਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਿਰਿਨਾਥ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਧਨਵਾਨ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਯਜ੍ਞਕृਦ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਨਯਃ ਸੁਨ੍ਦਰਾਕृਤਿਃ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਗੁਣਨਿਧਿਃ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਰੁਣਃ ਕਾਮਸੁਨ੍ਦਰਃ
ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਗੁਣਨਿਧਿ ਨਾਂ, ਨੌਜਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਕਾਮ ਦੇਵ ਵਾਂਗ ਮੋਹਕ ਸੀ।
ਗੁਰੋਃ ਸੁਧਿषਣਸ੍ਯਾਥ ਪਤ੍ਨੀਂ ਮੁਕ੍ਤਾਵਲੀਮਥ । ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਰੂਪੇਣ ਯੌਵਨੇਨ ਮਦੇਨ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਸੁਧਿਸ਼ਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੁਕਤਾਵਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੂਪ, ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲਿਆ।
ਸਙ੍ਗਤਸ੍ਤੁ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਤਤੋ ਭਿਯਾ । ਵਿषਂ ਦਦੌ ਚ ਗੁਰਵੇ ਯੇਭੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਭਯਃ
ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਆ, ਪਰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਦਾ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਕਰ੍ਮ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ਜਾਨਾਤਿ ਯਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਚਾਪਿ ਮਾਰਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ਵਿषਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਨਾਵਿਲਾਸਭੋਗੈਸ਼੍ਚ ਜਾਤੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਵ੍ਯਯੇ ਤਤਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਗृਹੇ ਚੌਰ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਸ ਤਦਾ ਖਲਃ
ਜਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ-ਰਲਿਆਂ ਤੇ ਮੌਜ-ਮਸਤੀਆਂ 'ਤੇ ਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸੁਰਾਪਾਨਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਜ੍ਞਾਤਿਬਹਿष੍ਕृਤਃ । ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਨਿष੍ਕਾਸਿਤਃ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤਦਾ ਸੋऽਭੂਦ੍ਵਨੇਚਰਃ
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਮਸਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮੁਕ੍ਤਾਵਲ੍ਯਾ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਜਗਾਮ ਗਹਨਂ ਵਨਮ੍ । ਮਾਰ੍ਗੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਦ੍ਰਵ੍ਯਲੋਭਾਜ੍ਜਘਾਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਬਹੂਨ੍
ਉਹ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਂ ਬਹੁਗਤੇ ਕਾਲੇ ਮਮਾਰ ਸ ਤਦਾਧਮਃ । ਨੇਤੁਂ ਤਂ ਯਮਦੂਤਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਹ ਨਿਕੰਮਾ ਮਨੁੱਖ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਸ਼ਿਵਲੋਕਾਚ੍ਛਿਵਗਣਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਤਯੋਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਵਾਦੋ ਬਭੂਵ ਗਿਰਿਜਾਸੁਤ
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸੇਵਕ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਗਿਰਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਯਮਦੂਤਾਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਪੁਣ੍ਯਮਸ੍ਯ ਕਿਮਸ੍ਤਿ ਹਿ । ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਸੇਵਕਾਃ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰ੍ਯਦ੍ਯੇਨਂ ਨੇਤੁਮਿਚ੍ਛਥ
ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਦੱਸਣ।'