ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਪਿ ਨਿषਿਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦਰ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੰਨਿਆਂ ਹੋਏ, ਸੁਣਿਆਂ ਹੋਏ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਮਨਾਹੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਲਵੇ।
ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਨਪਿ ਤਥਾ ਚਾਸ਼੍ਨਨ੍ ਪ੍ਰਲਪਨ੍ਨਪਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਸਦਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਵਿਸृਜਨ੍ਨਪਿ ਮਾਨਵਃ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੁੰਘ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਹਾਜ਼ਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ—
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਰ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਅਨੇਨ ਭੁਕ੍ਤਂ ਦੇਵੇਨ ਭੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤੁ ਤਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਪ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਖਾਂਦਾ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਉਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਖਾਧਾ ਹੋਵੇ।
ਪੀਤਂ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਪੀਤਂ ਘ੍ਰਾਤਂ ਘ੍ਰਾਤਂ ਸ਼ਿਵੇਨ ਤਤ੍ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣੇ ਲਜ੍ਜਾ ਯੇषਾਮਸ੍ਤਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਵਲੋਂ ਪੀਤਾ ਗਿਆ ਮੰਨੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਸੁੰਘਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਸੁੰਘਿਆ ਗਿਆ ਮੰਨੋ। ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਵਿੱਚ ਲਾਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—
ਤੇषਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਨਿਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਸਂਸਾਰਾਜ੍ਜਨ੍ਮਕੋਟਿਭਿਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਿਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਿਵਾਦਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਜਿਹੜਾ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਤਸ੍ਯ ਸਾਙ੍ਕਰ੍ਯਮਸ੍ਤ੍ਵੇਵੇਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਾਦੇਵ ਰੁਦ੍ਰੋ ਰੁਦ੍ਰਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹੀ ਉਲਝਣ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਰੁਦਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮੁਨਯਃ ਸਤ੍ਯਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮਾਗਤਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਾਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਸੱਚੇ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਿਣੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਦਦਾਤਿ ਯਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਵਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੱਪੜਾ ਜਾਂ ਅਨਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਿਣਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਭੋਜਯੇਤ ਵਿਮੋਦਤਃ । ਪਿਤृਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਿਣਃ ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯਾਦ੍ਭਿਃ ਪਿਬੇਨ੍ਨਰਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਰਂ ਵਾ ਕਟਕਂ ਵਾਪਿ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਹਿਤਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਧਾਰਯਨ੍ ਰੁਦ੍ਰਤਾਮਿਯਾਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਲੇ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਕੰਗਣ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਗਹਣਾ ਰੁਦਰਾਖ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਹਿਨ ਲਵੇ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਕੇਵਲਂ ਵਾਪਿ ਯਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰ ਮਹਾਮਤੇ । ਸਮਨ੍ਤ੍ਰਕਂ ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰਹਿਤਂ ਭਾਵਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਸਿਰਫ ਰੁਦਰਾਖ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ, ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਪਹਿਨ ਲਵੇ,
ਯੋ ਵਾ ਕੋ ਵਾ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਧਾਰਯੇਲ੍ਲਜ੍ਜਯਾਪਿ ਵਾ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਲਾਜ ਕਰਕੇ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਯਾ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਮ੍
ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਏਵਂਭੂਤਾਨੁਭਾਵੋऽਯਂ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵਤਾਨਘ । ਵਰ੍ਣਿਤੋ ਮਹਤਾਂ ਪੂਜ੍ਯਃ ਕਾਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਵਦ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਇਨੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੱਸੋ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਏਵਮੇਵ ਪੁਰਾ ਪृष੍ਟੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਗਿਰਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । षਣ੍ਮੁਖੇਨ ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਂ ਯਦੁਵਾਚ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ ਗਿਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਣਮੁਖ ਨੇ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਸੁਣ, ਰੁਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ षਣ੍ਮੁਖ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਕਥਯਾਮਿ ਸਮਾਸਤਃ । ਤ੍ਰਿਪੁਰੋ ਨਾਮ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾऽऽਸੀਤ੍ਸਰ੍ਵਦੁਰ੍ਜਯਃ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ ਸ਼ਣਮੁਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਂ ਦਾ ਦੈਤਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਅਜਿੱਤ ਸੀ।
ਜਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਾਦਿਦੇਵਤਾਃ । ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੁ ਕਥਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਦਾਹਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਦਿਕ ਸਮੇਤ, ਜਿੱਤ ਲਏ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਨੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਂ ਮਹਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਘੋਰਾਖ੍ਯਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਘੋਰਰੂਪਿ ਯਤ੍
ਮੈਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਸਤਰ ਸੋਚਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਘੋਰ ਸੀ। ਉਹ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਪੁਰਸ੍ਯ ਵਧਾਰ੍ਥਾਯ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤਾਰਣਾਯ ਚ । ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨੋਪਸ਼ਮਨਮਘੋਰਾਸ੍ਤ੍ਰਮਚਿਨ੍ਤਯਮ੍
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਹ ਅਘੋਰ ਅਸਤਰ ਸੋਚਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਾਘਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੁਨ੍ਮੀਲਿਤਂ ਮਯਾ । ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮਮਾਕੁਲਾਕ੍ਸ਼ਿਭ੍ਯਃ ਪਤਿਤਾ ਜਲਬਿਨ੍ਦਵਃ
ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਸਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ; ਫਿਰ ਮੇਰੀਆਂ ਚਿੰਤਾ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ।
ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰੁਬਿਨ੍ਦੁਤੋ ਜਾਤਾ ਮਹਾਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਵृਕ੍ਸ਼ਕਾਃ । ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ ਮਹਾਸੇਨ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਹ ਅੰਸੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਸੇਨ, ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੱਡੇ ਰੁਦਰਾਖ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉੱਗ ਆਏ।
ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੇ ਚ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਅष੍ਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਪ੍ਰਭੇਦਤਃ । ਸੂਰ੍ਯਨੇਤ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਃ ਕਪਿਲਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਹ ਰੁਦਰਾਖ ਅਠੱਤੀ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬਣ ਗਏ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਰਾਂ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸੂਰਜ ਅੱਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੋਮਨੇਤ੍ਰੋਤ੍ਥਿਤਾਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ੍ਤੇ षੋਡਸ਼ਵਿਧਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਵਹ੍ਨਿਨੇਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵਾਃ ਕृष੍ਣਾ ਦਸ਼ ਭੇਦਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਚੌਦਾਂ ਚਿੱਟੇ ਰੁਦਰਾਖ ਮੇਰੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅੱਖ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਦੱਸ ਕਾਲੇ ਰੁਦਰਾਖ ਮੇਰੀ ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਅੱਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ।
ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਜਾਤਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰੋ ਰਕ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਮਿਸ਼੍ਰੋ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤੁ ਸ਼ੂਦ੍ਰਕਃ
ਚਿੱਟਾ ਰੁਦਰਾਖ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲਾਲ ਰੁਦਰਾਖ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਮਿਲਿਆ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਵੈਸ਼, ਤੇ ਕਾਲਾ ਰੁਦਰਾਖ ਸ਼ੂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ । ਦ੍ਵਿਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਦੇਵਦੇਵ੍ਯੋ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਨਾਸ਼ਯੇਦਘਮ੍
ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਾਲਾ ਰੁਦਰਾਖ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਿਵ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਮੁੱਖ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਨਲਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਹਤ੍ਯਾਂ ਦਹਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਰਹਤ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ
ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਵਾਲਾ ਰੁਦਰਾਖ ਸਿੱਧਾ ਅੱਗ ਹੈ ਤੇ ਔਰਤ ਮਾਰਨ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਵਾਲਾ ਰੁਦਰਾਖ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰਨ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਯਂ ਰੁਦ੍ਰਃ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰ੍ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ । ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਣੋਦ੍ਭੂਤੈਰਗਮ੍ਯਾਗਮਨੋਦ੍ਭਵੈਃ
ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਵਾਲਾ ਰੁਦਰਾਖ ਆਪ ਹੀ ਰੁਦਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਲਾਗਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਜਾਂ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਹੋਏ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧਾਰਣਾਤ੍ । षਡ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯਸ੍ਤੁ ਸ ਧਾਰ੍ਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਕਰੇ
ਪੰਜ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਰੁਦਰਾਖsh ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਛੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪਾਪੈਰ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸਪ੍ਤਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਹ੍ਯਨਙ੍ਗੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਸੱਤ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, 'ਅਨੰਗ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।