ਨ ਤਾਰਯਨ੍ਤ੍ਯੁਭੌ ਪਕ੍ਸ਼ੌ ਪਿਤॄਨੇਕੋਤ੍ਤਰਂ ਸ਼ਤਮ੍ । ਸਗਰ੍ਭੋ ਜਪਸਂਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਗਰ੍ਭੋ ਧ੍ਯਾਨਮਾਤ੍ਰਕਃ
ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਪੀੜੀਆਂ ਤਕ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਾ ਸਕਦੇ; ਜਾਪ ਜਦੋਂ ਬੀਜ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਬੀਜ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਧਿਆਨ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਾਙ੍ਗਤਰ੍ਪਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਰ੍षਿਪਿਤृਤੋषਕਮ੍ । ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇ ਪਰੀਧਾਯ ਜਲਾਦ੍ਬਹਿਰੁਪਾਗਤਃ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਕੇ, ਸਾਫ਼ ਕਪੜਾ ਪਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭੂਤਿਧਾਰਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਚ ਧਾਰਣਮ੍ । ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਜਪਸਾਧਕੈਃ
ਰੁਦਰਾਖ ਦੇ ਮਾਲੇ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਜਪ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਹ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਕਣ੍ਠਦੇਸ਼ੇ ਦਸ਼ਨਪਰਿਮਿਤਾ- ਨ੍ਮਸ੍ਤਕੇ ਵਿਂਸ਼ਤੀ ਦ੍ਵੇ षਟ੍ षਟ੍ ਕਰ੍ਣਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਕਰਯੁਗਲਕृਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ । ਬਾਹ੍ਵੋਰਿਨ੍ਦੋਃ ਕਲਾਭਿਰ੍ਨਯਨਯੁਗਕृਤੇ ਤ੍ਵੇਕਮੇਕਂ ਸ਼ਿਖਾਯਾਂ ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯष੍ਟਾਧਿਕਂ ਯਃ ਕਲਯਤਿ ਸ਼ਤਕਂ ਸ ਸ੍ਵਯਂ ਨੀਲਕਣ੍ਠਃ
ਗਲ ਵਿਚ ਦਸ ਰੁਦਰਾਖ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੀਹ, ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਛੇ-ਛੇ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਬਾਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ, ਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌ ਅਠ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ। ਜਿਹੜਾ ਇੰਝ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਨੀਲਕੰਠ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣੇਨ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਰਜਤੇਨਾਥਵਾ ਮੁਨੇ । ਸ਼ਿਖਾਯਾਂ ਧਾਰਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਣਯੋਰ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਰੁਦਰਾਖ ਪੋਹ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਚੋਟੀ ਜਾਂ ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੇ ਹਸ੍ਤੇ ਵਾ ਕਣ੍ਠੇ ਤੁਨ੍ਦੇऽਥਵਾ ਨਰਃ । ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੇਣੈਵ ਪ੍ਰਣਵੇਨ ਤਥਾਪਿ ਵਾ
ਇਹ ਮਾਲਾ ਜਨੇਊ, ਹੱਥ, ਗਲ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਹਿਨ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਓਅੰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ।
ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮੇਧਾਵੀ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਧਾਰਯੇਨ੍ਮੁਦਾ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛਿਵਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਸਾਧਨਮ੍
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਮਝਦਾਰ ਰੁਦਰਾਖ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ। ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣਾ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਸੂਝ ਪਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਯਚ੍ਛਿਖਾਯਾਂ ਤਤ੍ਤਾਰਤਤ੍ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ । ਕਰ੍ਣਯੋਰੁਭਯੋਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਦੇਵਂ ਦੇਵੀਂ ਚ ਭਾਵਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨੀਏ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੀਏ। ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੇ ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਹਸ੍ਤੇ ਦਿਸ਼ਃ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ । ਕਣ੍ਠੇ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਦੇਵੀਂ ਪਾਵਕਂ ਚਾਪਿ ਭਾਵਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਜਨੇਊ 'ਤੇ ਪਹਿਨੀਏ, ਤਾਂ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੀਏ। ਹੱਥ 'ਤੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ ਤੇ ਅੱਗ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਚ ਧਾਰਣਮ੍ । ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਨਾਨ੍ਯਵਰ੍ਣਿਨਾਮ੍
ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਤੇ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਪਿ ਨਿषਿਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦਰ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੰਨਿਆਂ ਹੋਏ, ਸੁਣਿਆਂ ਹੋਏ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਮਨਾਹੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਲਵੇ।
ਜਿਘ੍ਰਨ੍ਨਪਿ ਤਥਾ ਚਾਸ਼੍ਨਨ੍ ਪ੍ਰਲਪਨ੍ਨਪਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਸਦਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਵਿਸृਜਨ੍ਨਪਿ ਮਾਨਵਃ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੁੰਘ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਹਾਜ਼ਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ—
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਰ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਅਨੇਨ ਭੁਕ੍ਤਂ ਦੇਵੇਨ ਭੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤੁ ਤਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਪ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਖਾਂਦਾ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਉਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਖਾਧਾ ਹੋਵੇ।
ਪੀਤਂ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਪੀਤਂ ਘ੍ਰਾਤਂ ਘ੍ਰਾਤਂ ਸ਼ਿਵੇਨ ਤਤ੍ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣੇ ਲਜ੍ਜਾ ਯੇषਾਮਸ੍ਤਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਵਲੋਂ ਪੀਤਾ ਗਿਆ ਮੰਨੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਸੁੰਘਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਸੁੰਘਿਆ ਗਿਆ ਮੰਨੋ। ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਵਿੱਚ ਲਾਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—
ਤੇषਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਨਿਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਸਂਸਾਰਾਜ੍ਜਨ੍ਮਕੋਟਿਭਿਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਿਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਿਵਾਦਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਜਿਹੜਾ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਤਸ੍ਯ ਸਾਙ੍ਕਰ੍ਯਮਸ੍ਤ੍ਵੇਵੇਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਾਦੇਵ ਰੁਦ੍ਰੋ ਰੁਦ੍ਰਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹੀ ਉਲਝਣ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਰੁਦਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮੁਨਯਃ ਸਤ੍ਯਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮਾਗਤਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਾਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਸੱਚੇ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਿਣੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਦਦਾਤਿ ਯਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਵਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੱਪੜਾ ਜਾਂ ਅਨਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਿਣਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਭੋਜਯੇਤ ਵਿਮੋਦਤਃ । ਪਿਤृਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਿਣਃ ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯਾਦ੍ਭਿਃ ਪਿਬੇਨ੍ਨਰਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਰਂ ਵਾ ਕਟਕਂ ਵਾਪਿ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਹਿਤਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਧਾਰਯਨ੍ ਰੁਦ੍ਰਤਾਮਿਯਾਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਲੇ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਕੰਗਣ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਗਹਣਾ ਰੁਦਰਾਖ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਹਿਨ ਲਵੇ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਕੇਵਲਂ ਵਾਪਿ ਯਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰ ਮਹਾਮਤੇ । ਸਮਨ੍ਤ੍ਰਕਂ ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰਹਿਤਂ ਭਾਵਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਸਿਰਫ ਰੁਦਰਾਖ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ, ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ, ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਪਹਿਨ ਲਵੇ,
ਯੋ ਵਾ ਕੋ ਵਾ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਧਾਰਯੇਲ੍ਲਜ੍ਜਯਾਪਿ ਵਾ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਲਾਜ ਕਰਕੇ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਯਾ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਮ੍
ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਰੁਦਰਾਖ ਪਹਿਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਏਵਂਭੂਤਾਨੁਭਾਵੋऽਯਂ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵਤਾਨਘ । ਵਰ੍ਣਿਤੋ ਮਹਤਾਂ ਪੂਜ੍ਯਃ ਕਾਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਵਦ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਇਨੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੱਸੋ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਏਵਮੇਵ ਪੁਰਾ ਪृष੍ਟੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਗਿਰਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । षਣ੍ਮੁਖੇਨ ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਂ ਯਦੁਵਾਚ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਭਗਵਾਨ ਗਿਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਣਮੁਖ ਨੇ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਸੁਣ, ਰੁਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ षਣ੍ਮੁਖ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਕਥਯਾਮਿ ਸਮਾਸਤਃ । ਤ੍ਰਿਪੁਰੋ ਨਾਮ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾऽऽਸੀਤ੍ਸਰ੍ਵਦੁਰ੍ਜਯਃ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ ਸ਼ਣਮੁਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਂ ਦਾ ਦੈਤਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਅਜਿੱਤ ਸੀ।
ਜਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਾਦਿਦੇਵਤਾਃ । ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੁ ਕਥਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਦਾਹਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਦਿਕ ਸਮੇਤ, ਜਿੱਤ ਲਏ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਨੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਂ ਮਹਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਘੋਰਾਖ੍ਯਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਘੋਰਰੂਪਿ ਯਤ੍
ਮੈਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਸਤਰ ਸੋਚਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਘੋਰ ਸੀ। ਉਹ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਪੁਰਸ੍ਯ ਵਧਾਰ੍ਥਾਯ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤਾਰਣਾਯ ਚ । ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨੋਪਸ਼ਮਨਮਘੋਰਾਸ੍ਤ੍ਰਮਚਿਨ੍ਤਯਮ੍
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਹ ਅਘੋਰ ਅਸਤਰ ਸੋਚਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਾਘਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।