ਨਵਰਾਤ੍ਰੇ ਪਠੇਦੇਤਦ੍ਦੇਵ੍ਯਗ੍ਰੇ ਤੁ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਜਗਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਹਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਜੇ ਨਵਰਾਤਰੇ ਵਿਚ, ਮਨੁੱਖ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਪੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਜਗਤ ਦੀ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਮੇਕੈਕਮਧ੍ਯਾਯਂ ਪਠੇਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਨਰਃ । ਤਸ੍ਯ ਵਸ਼੍ਯਾ ਭਵੇਦ੍ਦੇਵੀ ਦੇਵੀਪ੍ਰਿਯਕਰੋ ਹਿ ਸਃ
ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਕੁਨਾਂਸ਼੍ਚ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਨਿਤ੍ਯਮਸ੍ਮਿਨ੍ਯਥਾਵਿਧਿ । ਕੁਮਾਰੀਦਿਵ੍ਯਹਸ੍ਤੇਨ ਯਦ੍ਵਾ ਬਟੁਕਰਾਮ੍ਬੁਜਾਤ੍
ਇਸ ਵਿਚ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਕੁਨ ਵੇਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜਾਂ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਿਵਯ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਕਮਲ-ਹੱਥ ਤੋਂ।
ਮਨੋਰਥਂ ਤੁ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤਃ । ਦੇਵੀਂ ਚ ਜਗਦੀਸ਼ਾਨੀਂ ਪ੍ਰਣਮੇਚ੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਕੇ, ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਲਕ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਸ੍ਨਾਤਾਂ ਕਨ੍ਯਕਾਂ ਤਤ੍ਰਾਨੀਯਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਸ਼ਲਾਕਾਂ ਰੋਪਯੇਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਤਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ, ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ, ਠੀਕ ਰੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਛੜ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਪ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਤਤ੍ਰ ਯਦਾਯਾਤਿ ਚ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਉਦਾਸੀਨੇऽਪ੍ਯੁਦਾਸੀਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਸੰਕੇਤ ਆਵੇ, ਉਹ ਹੋ ਕੇ ਰਹੇਗਾ। ਜੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਪੱਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁਕृਤਂ ਦੇਵੀਸ੍ਤਵਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਭਗਵਨ੍ ਭੂਤਭਵ੍ਯੇਸ਼ ਨਾਰਾਯਣ ਸਨਾਤਨ । ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਪਰਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਦੇਵੀਚਾਰਿਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਮਨੂ ਵਲੋਂ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਤਵਨ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੇ ਕਰਤਬ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਃ ਪਰੋ ਮਾਤੁਃ ਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਸੁਰਦ੍ਰੁਹਾਮ੍ । ਅਧਿਕਾਰਾਪ੍ਤਿਰੁਕ੍ਤਾਤ੍ਰ ਦੇਵੀਪੂਰ੍ਣਕृਪਾਵਸ਼ਾਤ੍
ਇੱਥੇ ਮਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਣਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਯੇਨ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਾਨ੍ਪਰਿਪੁष੍ਣਾਤਿ ਤਮਾਚਾਰਂ ਵਦ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਚਲਣ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੀਤੀ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞ ਸਦਾਚਾਰਵਿਧਿਕ੍ਰਮਮ੍ । ਯਦਨੁष੍ਠਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਨਾਰਦ, ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੀਤੀ ਸੁਣ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਦੇਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਦ੍ ਦ੍ਵਿਜੇਨ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ । ਤਦਹਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮੁਪਕਾਰਕਮ੍
ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯਂ ਯਾਵਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਃ ਸਤ੍ਕਰ੍ਮਕृਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਕਾਮ੍ਯੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਰਗਰ੍ਹਿਤੈਃ
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਡੁੱਬਣ ਤੱਕ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ। ਉਹ ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਤਬਾਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ, ਇੱਛਤ ਕੰਮ ਕਰੇ।
ਆਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਸਹਾਯਾਰ੍ਥਂ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਨ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਨ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾ ਨ ਜ੍ਞਾਤਿਰ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਮਾਤਾ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਹੀ ਸਾਥੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਸਹਾਯਾਰ੍ਥਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਞ੍ਚਿਨੁ ਸਾਧਨੈਃ । ਧਰ੍ਮੇਣੈਵ ਸਹਾਯਾਤ੍ਤੁ ਤਮਸ੍ਤਰਤਿ ਦੁਸ੍ਤਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੰਗੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰ। ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਔਖੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਮਾਰ੍ਤ ਏਵ ਚ । ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਮਿਨ੍ਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦਾਤ੍ਮਨੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਚਲਣ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੇ ਸਮਰਥਿਤ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਰਹੇ।
ਆਚਾਰਾਲ੍ਲਭਤੇ ਚਾਯੁਰਾਚਾਰਾਲ੍ਲਭਤੇ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਆਚਾਰਾਦਨ੍ਨਮਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਮਾਚਾਰੋ ਹਨ੍ਤਿ ਪਾਤਕਮ੍
ਚਲਣ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਚਲਣ ਨਾਲ ਵੰਸ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਚਲਣ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਘੱਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਚਲਣ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰਃ ਪਰਮੋ ਧਰ੍ਮੋ ਨृਣਾਂ ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਰਕਃ । ਇਹ ਲੋਕੇ ਸੁਖੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਰਤ੍ਰ ਲਭਤੇ ਸੁਖਮ੍
ਚਲਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਥੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਧਜਨਾਨਾਂ ਤੁ ਮੋਹਿਤੈਰ੍ਭ੍ਰਾਮਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਧਰ੍ਮਰੂਪੋ ਮਹਾਦੀਪੋ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਕਃ
ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਲਣ ਰੂਪ ਧਰਮ ਵੱਡਾ ਚਾਨਣ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੈष੍ਠ੍ਯਮਾਚਾਰਾਤ੍ਕਰ੍ਮ ਲਭ੍ਯਤੇ । ਕਰ੍ਮਣੋ ਜਾਯਤੇ ਜ੍ਞਾਨਮਿਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਨੋਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਚਲਣ ਨਾਲ ਉੱਚਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਚਲਣ ਨਾਲ ਕਰਤਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਰਤਬ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮਨੂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਵਰਿष੍ਠੋऽਯਮਾਚਾਰਃ ਪਰਮਂ ਤਪਃ । ਤਦੇਵ ਜ੍ਞਾਨਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸਾਧ੍ਯਤੇ
ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪਸਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਚਾਰਵਿਹੀਨੋऽਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਤੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ । ਸ ਸ਼ੂਦ੍ਰਵਦ੍ ਬਹਿष੍ਕਾਰ੍ਯੋ ਯਥਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤਥੈਵ ਸਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਇੱਥੇ ਚਲਣ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ ਬਾਹਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਹੀ ਸਮਝੋ।
ਆਚਾਰੋ ਦ੍ਵਿਵਿਧਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੀਯੋ ਲੌਕਿਕਸ੍ਤਥਾ । ਉਭਾਵਪਿ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯੌ ਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯੌ ਸ਼ੁਭਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਚਲਣ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਦੂਜਾ ਲੋਕਿਕ। ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ।
ਗ੍ਰਾਮਧਰ੍ਮਾ ਜਾਤਿਧਰ੍ਮਾ ਦੇਸ਼ਧਰ੍ਮਾਃ ਕੁਲੋਦ੍ਭਵਾਃ । ਪਰਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਨृਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਨੈਵ ਤਾਁਲ੍ਲਙ੍ਘਯੇਨ੍ਮੁਨੇ
ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਿਵਾਜ, ਜਾਤੀ ਦੇ ਰਿਵਾਜ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਆਏ ਰਿਵਾਜ — ਇਹ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੰਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਦੁਰਾਚਾਰੋ ਹਿ ਪੁਰੁषੋ ਲੋਕੇ ਭਵਤਿ ਨਿਨ੍ਦਿਤਃ । ਦੁਃਖਭਾਗੀ ਚ ਸਤਤਂ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤ ਏਵ ਚ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਦਰ੍ਥਕਾਮੌ ਯੌ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਧਰ੍ਮਵਰ੍ਜਿਤੌ । ਧਰ੍ਮਮਪ੍ਯਸੁਖੋਦਰ੍ਕਂ ਲੋਕਵਿਦ੍ਵਿष੍ਟਮੇਵ ਚ
ਜੋ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋਏ ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਹੋਣ, ਉਹ ਛੱਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹੋਵੇ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਬਹੁਤ੍ਵਾਦਿਹ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਥਂ ਮੁਨੇ । ਕਿਯਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤਦ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗਵਿਨਿਰ੍ਣਯੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਥੇ ਇਤਨੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਨਿਸਚਿਤਤਾ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਕੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ, ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤੀ ਉਭੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਪੁਰਾਣਂ ਹृਦਯਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਏਤਤ੍ਤ੍ਰਯੋਕ੍ਤ ਏਵ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਰ੍ਮੋ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵੇਦ ਤੇ ਸ੍ਰੁਤੀ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦਿਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।
ਵਿਰੋਧੋ ਯਤ੍ਰ ਤੁ ਭਵੇਤ੍ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਦ੍ਵੈਧੇ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਵਰਾ
ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਵਿਰੋਧ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੇਦ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ; ਦੋ ਵਿਚ ਵਿਰੋਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸ੍ਰੁਤੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਦ੍ਵੈਧਂ ਭਵੇਦ੍ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਾਵੁਭੌ ਸ੍ਮृਤੌ । ਸ੍ਮृਤਿਦ੍ਵੈਧਂ ਤੁ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿषਯਃ ਕਲ੍ਪ੍ਯਤਾਂ ਪृਥਕ੍
ਜੇ ਵੇਦ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਧਰਮ ਸ੍ਰੁਤੀ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੇ ਸ੍ਰੁਤੀ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਮਲਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਜਾਵੇ।
ਪੁਰਾਣੇषੁ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚੈਵ ਤਨ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਤਥਮ੍ । ਧਰ੍ਮਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਤਂ ਧਰ੍ਮਂ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਨ੍ਨ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਕਈ ਵਾਰ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਤੰਤਰ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਰਮ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਧਰਮ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।