ਦ੍ਵਿਵਿਧੋ ਵਿषਯਾਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਰਾਜਸਸ੍ਤਾਮਸਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਅਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਸ੍ਤਾਮਸਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੋ ਰਾਜਸਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦੇ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਰਾਜਸੀ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਤਾਮਸੀ। ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਤਾਮਸੀ ਹੈ; ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਮਾਰ੍ਗਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਸੁਰਪੁਙ੍ਗਵ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਬੀਜਮੇਕਂ ਚ ਨਿਵृਤ੍ਤੇਃ ਕਾਰਣਂ ਪਰਮ੍
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੋ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਚਰਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਨਸ਼੍ਚਾਦੌ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇਰ੍ਦੁਃਖਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ । ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਚ ਨਿਰ੍ਵਿਰੋਧਂ ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਜੀਵ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਦੁੱਖਾਂ ਭਰੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਰਾਹ ਆਜ਼ਾਦ, ਸੁਖਦਾਈ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਯਾਤਿ ਮਧੁਨੋ ਲੋਭਾਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਸੁਖਮਾਨਿਤਃ । ਪਰਿਣਾਮੇ ਨਾਸ਼ਬੀਜੇ ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਕਰੇ
ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ ਸਹੇੜਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਨਮ, ਮੌਤ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਭ੍ਰਮਣਂ ਮੁਦਾ । ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਵਿਹਿਤਾਯਾਂ ਚ ਨਾਨਾਯੋਨ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੀਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਣਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ।
ਤਤਸ਼੍ਚੇਸ਼ਾਨੁਗਹਾਗ੍ਰਚ੍ਚ ਸਤ੍ਸਙ੍ਗਂ ਲਭਤੇ ਚ ਸਃ । ਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਸ਼ਤੇष੍ਵੇਕੋ ਭਵਾਬ੍ਧਿਪਾਰਕਾਰਣਮ੍
ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਤਸੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।
ਸਾਧੁਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਪ੍ਰਦੀਪੇਨ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ । ਤਦਾ ਕਰੋਤਿ ਯਤ੍ਨਂ ਚ ਜੀਵੋ ਬਨ੍ਧਨਖਣ੍ਡਨੇ
ਸੰਤ, ਸੱਚ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਜੀਵ ਬੰਧਨ ਤੋੜਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਯੋਗੇਨ ਤਪਸਾਨਸ਼ਨੇਨ ਚ । ਤਦਾ ਲਭੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਰ੍ਗਂ ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਂ ਸੁਖਦਂ ਪਰਮ੍
ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਜੋੜ, ਤਪ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖਦਾਈ ਹੈ।
ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਗੁਰੋਰ੍ਵਕ੍ਯਾਦ੍ਯਤ੍ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਪੁਰਨ੍ਦਰ । ਮੁਨੇਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੀਤਰਾਗੋ ਬਭੂਵ ਸਃ
ਹੇ ਪੁਰੰਦਰ, ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਮੁਨੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਗ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਵਰ੍ਧਯਾਮਾਸ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ । ਮੁਨੇਃ ਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ ਗृਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਮਰਾਵਤੀਮ੍
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਦਾ ਵੈਰਾਗ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਮੁਨੀ ਦੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਘਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਮਰਾਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਦੈਤ੍ਯੈਰਸੁਰਸਙ੍ਘੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣਾਂ ਭਯਾਕੁਲਾਮ੍ । ਵਿषਮੋਪਪ੍ਲਵਾਂ ਪੁਤ੍ਰਬਨ੍ਧੁਹੀਨਾਂ ਚ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਅਮਰਾਵਤੀ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਵਿਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਤੇ ਕਈ ਥਾਂ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ।
ਪਿਤृਮਾਤृਕਲਤ੍ਰਾਦਿਵਿਹੀਨਾਮਤਿਚਞ੍ਚਲਾਮ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਗ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਚ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਵਾਕ੍ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਪਤਨੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਵੰਝੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਥਿਰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਕਪਤੀ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀਤੀਰੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਗੁਰੁਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਧ੍ਯਾਯਮਾਨਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਗਙ੍ਗਾਤੋਯੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਪਰਮ੍
ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ।
ਸੂਰ੍ਯਾਭਿਸਮ੍ਮੁਖਂ ਪੂਰ੍ਵਮੁਖਂ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਮ੍ । ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰਂ ਪੁਲਕਿਨਂ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਸਂਯੁਤਮ੍
ਸੂਰਜ ਵੱਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਰਿष੍ਠਂ ਚ ਗਰਿष੍ਠਂ ਚ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸੇਵਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰੇष੍ਠਂ ਚ ਬਨ੍ਧੁਵਰ੍ਗਾਣਾਮਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਚ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮਕ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ, ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਚ ਭ੍ਰਾਤृਵਰ੍ਗਾਣਾਮਨਿष੍ਟਂ ਸੁਰਵੈਰਿਣਾਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੁਰੁਂ ਜਪਨ੍ਤਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਲਈ ਨاپਸੰਦ; ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜਪ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਹਰਾਨ੍ਤੇ ਗੁਰੁਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੋਤ੍ਥਿਤਂ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਸਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚਰਣਾਮ੍ਭੋਜੇ ਰੁਰੋਦੋਚ੍ਚੈਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਉਠਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਕੰਵਲਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਇਆ।
ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪਾਦਿਕਂ ਤਥਾ । ਪੁਨਰ੍ਵਰੋਪਲਬ੍ਧਿਂ ਚ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਵੀ ਸੀ; ਫਿਰ ਵਾਰ ਮਿਲਣੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਵੀ ਦੱਸਿਆ।
ਵੈਰਿਗ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਚ ਸ੍ਵਪੁਰੀਂ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਸਤਾਦ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚੇਦਂ ਕੋਪਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ । ਗੁਰੁਰੁਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮਾ ਰੋਦੀਰ੍ਵਚਨਂ ਸ਼ृਣੁ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਰੋ ਨਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।'
ਨ ਕਾਤਰੋ ਹਿ ਨੀਤਿਜ੍ਞੋ ਵਿਪਤ੍ਤੌ ਚ ਕਦਾਚਨ । ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਵਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿਰ੍ਵਾ ਨਸ਼੍ਵਰਾ ਸ਼੍ਰਮਰੂਪਿਣੀ
ਜੋ ਨੀਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ, ਦੋਹਾਂ ਹੀ ਅਸਥਾਈ ਹਨ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਯਤ੍ਤਾ ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਕਰ੍ਤਾ ਤਯੋਰਪਿ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਸ਼ਸ਼੍ਵਜ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਪਰ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਕ੍ਰਨੇਮਿਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਤਤ੍ਰ ਕਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾ । ਉਕ੍ਤਂ ਹਿ ਸ੍ਵਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਭੁਜ੍ਯਤੇऽਖਿਲਭਾਰਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਪਹੀਏ ਦੀ ਨੀਮੀ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਰੋਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਚ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਭੁਕ੍ ਪੁਮਾਨ੍ । ਨਾਭੁਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਕਰ੍ਮ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਜੋ ਵੀ ਕਰਮ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਮ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਜੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਂ ਵੇਦੇ ਚ ਕृष੍ਣੇਨ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਵੀ ਕਹੀ ਹੈ।
ਸਾਮਵੇਦੋਕ੍ਤਸ਼ਾਖਾਯਾਂ ਸਮ੍ਬੋਧ੍ਯ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਮ੍ । ਜਨ੍ਮਭੋਗਾਵਸ਼ੇषੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕृਤਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਮ ਤੇ ਭੋਗ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਫਲ ਭੋਗਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਰੂਪਂ ਹਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਭਾਰਤੇऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚੈਵ ਹਿ । ਕਰ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪਂ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ਿषਮ੍
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਅਸੀਸ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਲਭੇਦ੍ਦੈਨ੍ਯਂ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਜੀਵਿਨਾਮਨੁਗਚ੍ਛਤਿ
ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਗਰੀਬੀ। ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠਿਆ ਕਰਮ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਵਿਨਾ ਭੋਗਂ ਤਚ੍ਛਾਯੇਵ ਪੁਰਨ੍ਦਰ । ਕਾਲਭੇਦੇ ਦੇਸ਼ਭੇਦੇ ਪਾਤ੍ਰਭੇਦੇ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਪੁਰੰਦਰ, ਕਰਮ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਾਏ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਤੇ ਪਾਤਰ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਤਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ੍ਯੂਨਤਾਧਿਕਭਾਵੋऽਪਿ ਭਵੇਦੇਵ ਹਿ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਵਸ੍ਤੁਦਾਨੇਨ ਵਸ੍ਤੂਨਾਂ ਸਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਕਰਮ ਨਾਲ ਫਲ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਸਤੂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਰ ਦਿਨ ਪੂਨ ਫਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।