ਤਪਸਾਂ ਫਲਦਾਤਾ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਚ ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ । ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਾਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ਪਾਤਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਉਹ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਭ ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ।
ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰੁਦ੍ਰਃ ਸਂਹਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ । ਸ਼ਿਵੋ ਮृਤ੍ਯੁਞ੍ਜਯਸ਼੍ਚੈਵ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਚ ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਰੁਃ
ਕਾਲ, ਅੱਗ ਤੇ ਰੁਦਰ ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਵਾਨਸ੍ਤਿ ਯੋਗੀਸ਼ੋ ਜ੍ਞਾਨਵਿਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਵੈਰਾਗ੍ਯਸਂਯੁਤਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਭਯਾਦ੍ਵਾਤਿ ਪਵਨਃ ਪ੍ਰਵਰਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਮਿਨਾਮ੍ । ਤਪਨਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਪਤਿ ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ਸਨ੍ਤਤਂ ਸਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚਮਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ ਵਰ੍षਤੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚਰਤਿ ਜਨ੍ਤੁषੁ । ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ ਦਹੇਦ੍ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਜਲਮੇਵਂ ਸੁਸ਼ੀਤਲਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਪਾਣੀ ਠੰਢਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਸ਼ੋ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਿ ਦਿਕ੍ਪਾਲਾ ਮਹਾਭੀਤਾ ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਰਾਸ਼ਿਚਕ੍ਰਾਣਿ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚ ਯਦ੍ਭਯੇਨ ਚ
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਡਰ ਕੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਭਯਾਤ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਚ ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ । ਯਦਾਜ੍ਞਾਂ ਤੁ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕਾਲਃ ਕਾਲੇ ਹਰੇਦ੍ਭਯਾਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰੁੱਖ ਫਲ ਲਾਉਂਦੇ ਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਜਲਸ੍ਥਲਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਨ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਯਦਾਜ੍ਞਯਾ । ਅਕਾਲੇ ਨਾਹਰੇਦ੍ਵਿਦ੍ਧਂ ਰਣੇषੁ ਵਿषਮੇषੁ ਚ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਦੇ। ਗਲਤ ਸਮੇਂ, ਜੰਗ ਜਾਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਚੋਟ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ।
ਧਤ੍ਤੇ ਵਾਯੁਸ੍ਤੋਯਰਾਸ਼ਿਂ ਤੋਯਂ ਕੂਰ੍ਮਂ ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ । ਕੂਰ੍ਮੋऽਨਨ੍ਤਂ ਸ ਚ ਕ੍ਸ਼ੋਣੀਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ ਸਾ ਚ ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍
ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹਵਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਝੱਲਦੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਝੱਲਦਾ ਹੈ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਝੱਲਦਾ ਹੈ, ਅਨੰਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਝੱਲਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾ ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ਮਾਰੂਪਾ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਂ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਯਾ । ਯਤਃ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥੀਯਨ੍ਤੇ ਹਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਹਿ
ਉਹ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਝੱਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੁਸ਼੍ਚੈਵ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਯੁਗਾਨਾਮੇਕਸਪ੍ਤਤਿਃ । ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ੇ ਸ਼ਕ੍ਰਪਾਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਦੀ ਉਮਰ ਇਕਹੱਤਰ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਠਾਈਵੀਂ ਵਾਰੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਤਨ 'ਤੇ, ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਿਨੈਰ੍ਮਾਸੋ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮਾਭ੍ਯਾਮृਤੁਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ऋਤੁਭਿਃ षਡ੍ਭਿਰੇਵਾਬ੍ਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵੈ ਵਯਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕ ਰੁੱਤ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕ ਸਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇਕ ਸਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਨਿਪਾਤੇ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੁਨ੍ਮੀਲਨਂ ਹਰੇਃ । ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੁਨ੍ਮੀਲਨੇ ਤਸ੍ਯ ਲਯਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਂ ਵਿਦੁਃ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਦੀ ਅੱਖ ਖੁਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਅੱਖ ਖੁਲਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੁਲ਼ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਲਯੇ ਪ੍ਰਾਕृਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਚਰਾਚਰਾਃ । ਲੀਨਾ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਨਾਭਿਪਙ੍ਕਜੇ
ਮੂਲ ਪ੍ਰਲੈ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਵੀ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਭੀ ਕਮਲ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸ਼ਾਯੀ ਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਯਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ । ਵਿਲੀਨਾ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਚ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨੇ ਸ਼ਿਵੋ ਲੀਨੋ ਜ੍ਞਾਨਾਧੀਸ਼ਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਦੁਰ੍ਗਾਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾਯਾਂ ਵਿਲੀਨਾਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ਼ਿਵ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੁਰਗਾ ਵਿਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾ ਚ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧੌ ਚ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵਤਾ । ਨਾਰਾਯਣਾਂਸ਼ਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਲੀਨੋ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਤਸ੍ਯ ਚ
ਉਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਕਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇ ਸਕੰਦ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਬਾਹੌ ਦੇਵਾਧੀਸ਼ੋ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਪਦ੍ਮਾਂਸ਼ਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਦ੍ਮਾਯਾਂ ਸਾ ਰਾਧਾਯਾਂ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਗਣੇਸ਼ ਹੈ; ਤੇ ਪਦਮਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਪਦਮਾ ਵਿਚ ਤੇ ਰਾਧਾ ਵਿਚ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁਚਰੀਤ੍ਰਾ।
ਗੋਪ੍ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚ ਤਸ੍ਯਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਯੋषਿਤਃ । ਕृष੍ਣਪ੍ਰਾਣਾਧਿਦੇਵੀ ਸਾ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣੇषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਵੀ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਉਸ ਵਿਚ ਹਨ; ਉਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਵਲੀਆਂ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਵੇਦਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯਾਨਿ ਚ । ਸ੍ਥਿਤਾ ਵਾਣੀ ਚ ਜਿਹ੍ਵਾਯਾਂ ਯਸ੍ਯ ਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਸਰਸਵਤੀ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ; ਬੋਲੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਗੋਲੋਕਸ੍ਯ ਚ ਗੋਪਾਸ਼੍ਚ ਵਿਲੀਨਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਲੋਮਸੁ । ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਣੇषੁ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾ ਵਾਤਾ ਹੁਤਾਸ਼ਨਾਃ
ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਗੋਆਲੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ, ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਚ ਹਨ।
ਜਠਰਾਗ੍ਨੌ ਵਿਲੀਨਾਸ਼੍ਚ ਜਲਂ ਤਦ੍ਰਸਨਾਗ੍ਰਤਃ । ਵੈष੍ਣਵਾਸ਼੍ਚਰਣਾਮ੍ਭੋਜੇ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਸਂਯੁਤਾਃ
ਜਠਰ ਅੱਗ ਪੇਟ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਵੈਸ਼ਨਵ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹਨ।
ਸਾਰਾਤ੍ਸਾਰਤਰਾ ਭਕ੍ਤਿਰਸਪੀਯੂषਪਾਯਿਨਃ । ਵਿਰਾਡਂਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਮਹਤਿ ਲੀਨਾਃ ਕृष੍ਣੇ ਮਹਾਵਿਰਾਟ੍
ਜੋ ਭਗਤੀ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਸਾਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਂਵਿਰਾਟ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਚ, ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯੈਵ ਲੋਮਕੂਪੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਨਿਖਿਲਾਨਿ ਚ । ਯਸ੍ਯ ਚਕ੍ਸ਼ੁष ਉਨ੍ਮੇषੇ ਪ੍ਰਾਕृਤਃ ਪ੍ਰਲਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਰੋਆਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਲਣ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਲੀਨਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੁਨ੍ਮੀਲਨੇ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਯਸ੍ਯੈਵ ਪੁਨਰੇਵ ਸਃ । ਯਾਵਤ੍ਕਾਲੋ ਨਿਮੇषੇਣ ਤਾਵਦੁਨ੍ਮੀਲਨੇਨ ਚ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਲਣ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੰਨਾ ਸਮਾਂ ਖੁਲਣ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਾਬ੍ਦੇ ਚ ਸृष੍ਟੇਃ ਸੂਤ੍ਰਲਯਃ ਪੁਨਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸृष੍ਟਿਲਯਾਨਾਂ ਚ ਸਂਖ੍ਯਾ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਸੁਵ੍ਰਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਤੇ ਲੀਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸੁਚਰੀਤ੍ਰਾ।
ਯਥਾ ਭੂਰਜਸਾਂ ਚੈਵ ਸਂਖ੍ਯਾਨਂ ਨੈਵ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨਿਮੇषੇ ਪ੍ਰਲਯੋ ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੇਤ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਲੀਨਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਮੀਲਨੇ ਪੁਨਃ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਭਵੇਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰੇਚ੍ਛਯਾ । ਸ ਕृष੍ਣਃ ਪ੍ਰਲਯੇ ਤਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕृਤੌ ਲੀਨ ਏਵ ਹਿ
ਅੱਖਾਂ ਖੁਲਣ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ; ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕੈਵ ਚ ਪਰਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਪਰਮਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਸਦੇਵੇਦਮਗ੍ਰ ਆਸੀਦਿਤਿ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ
ਇੱਕ ਹੀ ਸਰਬੋਤਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਨਿਰਗੁਣ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਆਖਦੇ ਹਨ: 'ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਸੀ।'
ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰਵ੍ਯਕ੍ਤਾਪ੍ਯਵ੍ਯਾਕृਤਪਦਾਭਿਧਾ । ਚਿਦਭਿਨ੍ਨਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਾ ਪ੍ਰਲਯੇ ਸੈਵ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਮੂਲ ਕੁਦਰਤ, ਜੋ ਅਪ੍ਰਗਟ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਜਨਮਾ ਅਵਸਥਾ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਲੈ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।